Hamas en Fatah hebben een akkoord bereikt over de vorming van een regering van nationale eenheid. Die regering moet na de oorlog ook het bestuur overnemen in Gaza, waar Hamas sinds 2007 de dienst uitmaakt.
De Palestijnse organisaties bereikten hun onderlinge akkoord dinsdag tijdens besprekingen in Beijing. China bracht de twee aartsvijanden Hamas en Fatah, plus een aantal kleinere politieke organisaties, bijeen met als doel hun jarenlange geschil bij te leggen.
De gesprekspartners zijn het ook eens geworden over de wederopbouw van Gaza na de oorlog met Israël en het zo snel mogelijk houden van verkiezingen in de Palestijnse gebieden. De laatste keer dat er verkiezingen waren, op zowel de Westbank als in Gaza, is bijna twintig jaar geleden.
Fatah, naast Hamas de belangrijkste Palestijnse beweging, heeft zich bereid verklaard de onderlinge geschillen opzij te zetten. Sinds 2007, het jaar waarin Hamas de macht overnam in Gaza nadat het Fatah daar met geweld had verdreven, heeft Fatah alleen nog controle over de Westoever.
Over de auteurStieven Ramdharie is nieuwsverslaggever van de Volkskrant met defensie als belangrijkste specialisme.
Wanneer de regering van nationale eenheid moet zijn gevormd, is onduidelijk. Ook is het nog maar de vraag of die regering er echt komt. Israël heeft gezegd dat Hamas nooit meer Gaza mag besturen en volledig moet worden vernietigd. Bovendien zijn alle eerdere pogingen die beide partijen deden om tot een vergelijk te komen mislukt.
Toch ziet Hamas-functionaris Hussam Badran het akkoord als ‘een formidabele barrière’ tegen regionale en internationale bemoeienis bij Palestijnse zaken na de oorlog. Behalve op Israël doelt hij daarmee ook op bemoeienis van de VS. De Amerikanen willen dat de Palestijnse Autoriteit, die wordt gedomineerd door Fatah, naast de Westoever ook Gaza gaat besturen na de oorlog.
Het akkoord tussen Hamas en Fatah is een diplomatiek succes voor China, dat aan invloed probeert te winnen in het Midden-Oosten. Beijing slaagde er vorig jaar in Iran en Saoedi-Arabië, al jaren kemphanen, bij elkaar te brengen: beide landen stemden in met herstel van hun diplomatieke betrekkingen.
De succesvolle Chinese bemiddeling kwam tot stand zonder medewerking van de VS en Europa. China, dat dinsdag de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Dmitro Koeleba ontving, zegt tevens te willen bemiddelen tussen Rusland en Oekraïne, met als doel een eind te maken aan de oorlog in Oekraïne.
De Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi heeft een driestappenplan voorgesteld om het Gaza-conflict te beëindigen. Dat voorziet in een wapenstilstand, herstel van het Palestijns bestuur en vorming van een Palestijnse staat naast Israël, de zogenaamde ‘tweestatenoplossing’. Israël wil hiervan niets weten.
De toenadering tussen Hamas en Fatah komt terwijl de onderhandelingen tussen Israël en Hamas over vrijlating van de resterende Israëlische gijzelaars nog altijd voortduren. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zei woensdag op optimistische toon dat de voorwaarden voor een deal nu ‘zonder enige twijfel samenkomen’.
Volgens hem zou de grote militaire druk op Hamas ertoe leiden dat deze organisatie begint te bewegen. ‘Dit is een goed teken’, aldus Netanyahu tijdens een gesprek in Washington met familieleden van de gijzelaars. Hamas en andere Palestijnse groeperingen hebben volgens Israël nog 116 van de 251 Israëliërs in handen die in oktober 2023 werden ontvoerd. Van deze groep zijn volgens het Israëlische leger 44 gijzelaars overleden in gevangenschap.
Onderdeel van een deal met Hamas zou zijn dat het Israëlische leger zich terugtrekt uit Gaza, en dat Israël een aantal Palestijnen in Israëlische gevangenissen vrijlaat. In ruil daarvoor zou Hamas alle Israëlische gijzelaars vrijlaten. Ook eist Hamas een permanente wapenstilstand. Israël voelt niets voor een permanent bestand omdat het land zich na de terreuraanvallen van 7 oktober 2023 heeft voorgenomen Hamas te vernietigen.
Topfunctionarissen van het Israëlische leger en de inlichtingendiensten hebben Netanyahu onlangs laten weten voorstander te zijn van een tijdelijke terugtrekking om zo een deal met Hamas mogelijk te maken. Dit melden Israëlische media. Ook defensieminister Yoav Gallant zou een terugtrekking van zes weken acceptabel vinden.
De topfunctionarissen, onder wie legerchef Herzi Halevi en de baas van de Mossad, maken zich geen zorgen dat Hamas zich in die korte periode kan hergroeperen en herbewapenen. Tot nu toe heeft Hamas niettemin laten zien dat zij weer kan opduiken in gebieden waar volgens het Israëlische leger de beweging eerder een grote klap was toegebracht.
Zo wordt de laatste dagen weer zware strijd geleverd met Hamas-strijders in Khan Younis, de zuidelijke stad waar Israël zich eerder dit jaar terugtrok om bij Rafah in de aanval te gaan. Palestijnse artsen meldden maandag dat er zeker zeventig doden waren gevallen, vooral door tanks die het gebied werden ingestuurd.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant