Voor veel kiezers was Kamala Harris in 2020 een baken van hoop: als eerste zwarte en Aziatische vrouw zou de kersverse vicepresident het gaan opnemen voor vergeten groepen. Maar het keurslijf van Washington en haar eigen karakter bleken grote barrières. Kan ze die nu wel overwinnen?
Als Kamala Harris over drie weken daadwerkelijk wordt genomineerd als Democratische presidentskandidaat, krijgen de Amerikaanse verkiezingen een historisch stembiljet. Kamala Harris, voormalig openbaar aanklager, tegenover een veroordeelde crimineel: Donald Trump.
Wie is Kamala Harris, de 59-jarige vrouw die waarschijnlijk de zware taak krijgt om in iets meer dan honderd dagen het politieke tij voor haar partij en voor haarzelf te keren?
Sterre Lindhout is buitenlandredacteur voor de Volkskrant over Noord-Amerika, het Caribisch gebied en Suriname. Hiervoor was ze correspondent Duitsland.
Nog maar een paar maanden geleden leek de Democratische vicepresident te eindigen op de hoge stapel van ooit veelbelovende politici die het in de schijnwerpers van Washington toch niet konden waarmaken.
In drieënhalf jaar vicepresidentschap heeft Harris vooral een reputatie opgebouwd van onzichtbaarheid en vage communicatie. En de meest ingewikkelde beschuldiging: dat vicepresident Harris zichzelf niet zou hebben laten zien – of in elk geval dat ze niet degene was voor wie de kiezers in 2020 haar hielden.
Harris is de oudste dochter van een Indiase biochemicus en een Jamaicaanse econoom, die elkaar leerden kennen aan de universiteit van Berkeley. Als kleuter stapte ze elke morgen in de bus om naar school te gaan in een rijke, witte wijk, in het kader van een desegregatieproject van de gemeente. Sindsdien is de rode lijn in Harris’ hele leven dat ze overal vaak de eerste zwarte en Aziatische vrouw was.
Amerikaanse verkiezingen
Kamala Harris heeft de steun verworven van een meerderheid van Democratische gedelegeerden. Bijna niets staat haar nominatie nu nog in de weg.
Hoe kiezen de Democraten hun nieuwe presidentskandidaat?
De VS zijn nog niet klaar voor een zwarte, vrouwelijke president? ‘Het land is op dat vlak echt aan het veranderen’, vertelt onze correspondent Maral Noshad Sharifi
Na een studie rechten aan de Howard Universiteit, ‘het zwarte Harvard’, in Washington maakte Harris carrière als openbaar aanklager. Van 2007 tot 2011 leidde ze het Openbaar Ministerie van San Francisco, daarna dat van Californië. Ze was gespecialiseerd in misbruikzaken tegen kinderen en stond bekend als scherp en bekwaam. Maar ze kreeg ook kritiek op haar hardheid en de zware straffen die ze zou eisen tegen zwarte mannen. Iets wat mensen haar als eerste zwarte Amerikaan in haar functie extra kwalijk namen.
In 2017 stelde Harris zich verkiesbaar voor de Senaat, waar ze niet de eerste, maar de tweede zwarte vrouw was. Harris maakte als Senator de meeste indruk in situaties waar ze haar oude beroep van aanklager kon uitoefenen. Het verhoor waarin ze aanstaand conservatief opperrechter Bret Cavanaugh ondervroeg, ging destijds viraal, net als haar vragen aan de toenmalige openbaar aanklager Jeff Sessions over zijn rol bij de vermoedelijke Russische inmenging van Donald Trumps campagne van 2016.
Toen Biden Harris in de zomer van 2020 als zijn running mate vroeg, was haar politieke carrière nog geen vier jaar oud. En het publieke plaatje van Harris was vooral ingekleurd met hooggespannen verwachtingen die ze om allerlei redenen niet kon waarmaken.
Het was het jaar van de Black Lives Matter-beweging, ontketend door de moord op George Floyd. Veel Democratische kiezers hoopten dat Harris zich nadrukkelijk zou inzetten als emancipator van zwarte Amerikanen.
Maar het Amerikaanse vicepresidentschap is bij uitstek een dienende functie, de tweede viool. Van Harris werd verwacht, zoals ze zelf tot een week geleden steeds benadrukte, dat ze Biden ondersteunde.
Daarbij is Harris is nooit iemand geweest die gemakkelijk over zichzelf praat of anekdotes uit haar eigen jeugd opdist. Een van de schaarse anekdotes die ze wel vertelde, gaat over haar moeder die haar waarschuwde dat je anderen niet moet laten vertellen wie je bent, maar dat je het zelf moet vertellen. De ironie wil dat juist dat Harris zwaar lijkt te vallen. Als journalisten ernaar vragen, zegt ze dat ze het liever over ‘het werk’ heeft.
Wat voor haar reputatie niet heeft geholpen, zijn de ingewikkelde portefeuilles die ze kreeg toebedeeld: vooral migratie. Toen een journalist haar in 2021 na een bezoek aan Mexico en Guatemala vroeg of ze de situatie aan de grens met eigen ogen had gezien, zei ze ja. Een leugen. Het interview bezegelde de valse start van haar vicepresidentschap en leidde uiteindelijk zelf tot een verklaring van Biden waarin hij benadrukte dat hij Harris echt vertrouwde.
Sindsdien lijkt ze, zo schreef The Atlantic vorig jaar in een groot profiel met de titel The Kamala Harris problem, bang om fouten te maken en vermijdt ze spontane publieke situaties.
Tegelijkertijd benadrukken Amerikaanse analisten steeds weer dat achter het publieke oordeel over Harris een flinke dosis racisme en seksisme schuilgaat. Of, zoals LaTosha Brown, oprichter van de actiegroep Black Votes Matter maandag tegen CNN zei: ‘Zwarte vrouwen worden altijd pas gezien als ze nodig zijn.’
Nu is Kamala Harris nodig. De grote vraag is of het haar lukt om in minder dan vier maanden uit de schaduw van Biden én uit haar eigen schaduw te stappen, in misschien wel de meest gepolariseerde verkiezingscampagne ooit.
In zekere zin is Trump haar ideale tegenstander. Harris floreert als ze scherpe vragen kan stellen over een concreet onderwerp: als zij de aanklager mag zijn en de ander de misdadiger.
Geselecteerd door de redactie
Kamala Harris kent vliegende start, nu al genoeg gedelegeerden binnen voor nominatie
Bidens pas op de plaats is lovenswaardig, en doet de Democratische wil om te winnen weer herleven
Source: Volkskrant