Terwijl de Amerikaanse economie floreert, lijkt Europa amper vooruit te branden. Nederland verarmde de voorbije kwartalen zelfs, schreef de Volkskrant. Lezers reageren.
Prachtig artikel in de Volkskrant van zaterdag. Alleen maar lovende woorden over de Amerikaanse economie die ‘veel meer op stoom is’ dan de Europese. Het bbp per gewerkt uur, het bbp in miljarden dollars, de procentuele groei per kwartaal. Mooie grafieken, allemaal in hoerastemming voor de Amerikaanse economie versus de ‘zieke man’ Europa.
Toch mis ik één grafiekje, namelijk dat van de staatsschuld van de Verenigde Staten tegenover Europa. Misschien blijkt daar wel uit dat die zieke man toch iets verstandiger is dan de jonge vitale sprinter.
Cor Hopman, Bathmen
Bij dit artikel zou ik enige nuances willen plaatsen. Ik kom regelmatig in de VS, onze dochter woont in Wyoming. De helft van de bevolking daar leeft onder de armoedegrens. Kinderen krijgen hun ontbijt en lunches via de school verstrekt.
Het klopt dat de arbeidsethos groter is dan in Nederland, maar vergeet niet dat ze ook vaak twee of meerdere banen hebben om een inkomen te vergaren. Ze hebben recht op welgeteld tien dagen of meer vakantie, maar dan onbetaald. Dus ja: ze werken meer uren.
De gezondheidszorg is er goed tot uitstekend, maar de zorgverzekeringen zijn onbetaalbaar en veel Amerikanen hebben en kunnen die niet eens betalen: daaraan ben je een derde van het maandelijks inkomen kwijt (als je al een zorgverzekering kunt krijgen). Het eigen risico kan daarbij oplopen tot 5 duizend dollar. Je zou maar de pech hebben dat je in november iets overkomt en in de eerste maanden van het volgend jaar weer naar het ziekenhuis moet.
En zwangerschapsverlof? Vergeet het maar. Een weekje thuis en weer aan de slag. Er is kinderopvang, maar je tast daarvoor wel diep in de buidel. Toeslagen? Forget it.
Als je deze zaken afzet tegen wat wij in Nederland doen en hebben, dan is onze arbeidsmoraal inderdaad laag. In Amerika begrijpen ze dan ook niet dat wij zo florissant kunnen leven.
Rene Swienink, Ruurlo
Wat is er mis mee om net als ik ‘vet, dom en blij’ te zijn, zoals de topman van ASML onze samenleving omschrijft? In de laatste alinea van het artikel krijgt de lezer het antwoord: het geld is nodig om de zorgkosten en de energietransitie te betalen. Maar hier zit iets tegenstrijdigs in.
De Amerikanen besteden meer dollars aan het vergroenen van de economie dan de Europeanen, maar zetten ook veel meer kunstmatige intelligentie in. Weinig zaken zijn zo milieuvervuilend als kunstmatige intelligentie. Amerikaanse AI-bedrijven sluiten op dit moment rechtstreeks contracten af met kerncentrales in de VS om in hun energie te voorzien.
Net als Marcel Timmer, onderdirecteur van het Centraal Planbureau, vind ik economische groei niet zaligmakend. Het bedrijfsleven wordt kritiekloos op het schild gehesen, terwijl datzelfde bedrijfsleven de eigen bevolking vergiftigt. Wat heb je aan economische groei als je naast Tata Steel of Chemours woont en kanker hebt? Of de ziekte van Parkinson krijgt omdat we nog steeds glyfosaat mogen gebruiken in Nederland?
Om het bruto binnenlands product (bbp) van landen met elkaar te vergelijken, zijn denk ik meer woorden nodig. En misschien is het bbp wel niet de juiste manier om landen met elkaar te vergelijken. Tenzij we milieukosten en welzijn eindelijk eens mee gaan nemen in deze vergelijking.
Tot die tijd blijft ik nog even vet, dom en blij.
Anna Hermans, Rosmalen
Het probleem van de achterblijvende economische groei is erg complex en een kort schrijven doet daar geen recht aan. Maar laten we toch eens beginnen met het laaghangende fruit. Alle sectoren staan te schreeuwen om personeel. Laat er toevallig ook nog een groot onbenut arbeidspotentieel zijn. Ongeveer de helft van de Nederlanders werkt minder dan 40 uur, ook zijn er nog andere vormen van onbenut arbeidspotentieel.
Waar is het calvinistische arbeidsethos gebleven? Werken is een plicht of een deugd, maar vooral geen straf. Als we de verzorgingsstaat graag willen behouden, willen investeren in dure zaken, zoals klimaat en defensie, als Europa relevant wil blijven op het geopolitieke speelveld, dan moet het uit de lengte of breedte komen. Achterover leunen en graag je ‘werk-privébalans’ willen, past hier niet bij.
Werken is niet alleen in het levensonderhoud voorzien: werken is bijdragen aan de samenleving, werken is bijdragen aan innovatie, werken is bijdragen aan de (brede) welvaart. Laat de handen wapperen of de hersens kraken. We leven niet om te werken, maar alleen werken om te leven is ook erg zelfzuchtig.
Wilco Engelsman, Enschede
Gemeten naar puur economische parameters zal het waar zijn dat de Europese Unie achterloopt ten aanzien van de VS, maar dat laat buiten beschouwing dat de EU en zeker Nederland knap voorloopt op de VS wat betreft de sociale zekerheid (werkloosheid, arbeidsongeschiktheid, pensioenstelsel, gezondheidszorg met verplichte verzekering).
De Amerikaanse economie is hard kapitalistisch, ‘ieder voor zich’, in Europa gaat het er tamelijk wat beschaafder en meelevender aan toe. Gelukkig wel, en laten we maar hopen dat het ongeveer zo blijft, nu populistisch-rechts in opmars is.
Ik zou in elk geval niet graag in de VS willen leven.
Hein Jongbloed, Noordwolde
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant