Eelco Meenhorst (50) had de baas kunnen zijn van een consultancybedrijf. Maar hij is de hoofdcoach van de roeiers, die bij de Olympische Spelen weleens het succesvolste Nederlandse team kunnen worden. Een profiel van de Coach van het Jaar.
Koen Metsemakers klimt op een winterochtend in 2018 over een dicht hek bij de Amstel. De rest van Nederland viert Eerste Kerstdag, maar voor de roeiers van de dubbel vier staan twee trainingen op het programma. En dus moet hij op de een of andere manier bij de opslag van de boten komen.
Na zijn klauterpartij komt Metsemakers een zeer verbaasde beheerder tegen. "Wat doe jij hier in godsnaam op 25 december?", vraagt de man, die naast de opslag woont. "Ga iets anders doen."
Maar Metsemakers heeft samen met ploeggenoten Tone Wieten, Abe Wiersma en Dirk Uittenbogaard een droom: olympisch goud winnen bij de Spelen van Tokio. Onder leiding van Eelco Meenhorst, die sinds een paar maanden de vrije hand heeft om de zogenaamde prioriteitsboot van de Nederlandse roeibond op zíjn manier te coachen, zijn rustdagen daarom zeldzaam.
Om eerder bij het kerstdiner te kunnen zijn, stellen de roeiers voor om de twee trainingen aan elkaar vast te knopen. Zo wordt het een monstertocht van 55 kilometer. "Weet je hoe lang dat is in een roeiboot?", vraagt Meenhorst, terwijl hij op een recente julidag een foto op zijn telefoon laat zien. "Kijk, dit was de route. Van Amsterdam via Uithoorn naar De Kwakel. Tot we op een gegeven moment niet meer verder konden."
Niemand had zich voorbereid op zo'n lange training. "We hadden geen eten bij ons. Het was één grote puinzooi", vertelt Metsemakers met een lach. Meenhorst, die zoals altijd meefietst bij de training, loopt in Uithoorn meerdere hotels in, op zoek naar voedsel. "Uiteindelijk heb ik een paar gevulde koeken kunnen kopen."
Voor Metsemakers is het kerstverhaal 5,5 jaar later een fijne herinnering. En een perfecte illustratie van de bijzondere weg die Meenhorst en de dubbel vier aflegden naar de olympische titel in 2021. "Was dit een slimme training? Waarschijnlijk niet", zegt Metsemakers. "Maar mooi was het wel. Want íédereen was er op Eerste Kerstdag, ook de coach. We deden het echt met elkaar."
Meenhorst is geen typische sportcoach. Hij heeft geroeid, maar was geen topper. Voordat hij in 2013 bij de roeibond begon, was hij meer dan tien jaar ondernemer. Op zijn 35e was hij de CEO van Cycleon, een logistiek bedrijf met activiteiten in 27 Europese landen. "Ik was de jongste in een boardroom vol met mannen met grijze haren", vertelt hij met een glimlach.
Na de verkoop aan een grote investeerder begon Meenhorst een eigen consultancybedrijf met goede vriend Rune Soelvsteen. "Eelco is heel intelligent", vertelt de Deen in gesprek met NU.nl.
"We moesten een keer een offerteaanvraag schrijven voor een e-commercesysteem. Eelco had daar geen ervaring mee, maar toch maakte hij een van de beste voorstellen die ik ooit had gezien. Hij zei dat hij zich gewoon was gaan inlezen en de rest was logisch. Dat is de unieke kracht van Eelco: hij kan zich elke materie eigen maken."
In het bedrijfsleven vormde Meenhorst de visie die hij nu toepast als hoofdcoach van de Nederlandse roeiers. Het belangrijkste: mensen zijn belangrijker dan een plan. "Ik heb veel goede bedrijfsideeën langs zien komen die mislukten", zegt hij. "Waarom? Omdat het team niet goed genoeg was. De mensen waarmee je het doet zijn doorslaggevend voor je succes."
Meenhorst heeft daarom bij de roeibond een trainingsstaf vol specialisten samengesteld. "Eelco durft sterke mensen om zich heen te verzamelen", zegt oud-roeier en assistent-bondscoach Rogier Blink. "Binnen het toproeien zag je vaak dat de hoofdcoach niet iemand wilde aantrekken die misschien wel beter was. Want straks was hij zijn plekje kwijt. Eelco heeft het lef en de zelfverzekerdheid om te zeggen: dit kan ik niet. Dus daar heb ik anderen voor nodig."
Volgens Soelvsteen werkten hij en Meenhorst ook zo bij hun bedrijf. "Natuurlijk helpt zijn ervaring als ondernemer hem als coach. Eelco heeft jarenlang mensen in het bedrijfsleven gecoacht om sterker te worden, beter te werken, meer te leveren en beter te functioneren als een team. Hij doet nu hetzelfde, alleen met roeien."
Na de WK van 2018 in Plovdiv is het voor de roeibond duidelijk: zo kan het niet verder. De Nederlandse ploeg won in Bulgarije slechts twee bronzen medailles. De mannen moesten zelfs zonder prijs naar huis. Meenhorst grijpt zijn kans bij de evaluatie van het toernooi. "Ik heb kunnen aantonen waarom we iets anders moesten doen. En ook hoe."
Die analyse had Meenhorst al drie jaar klaarliggen. Nu krijgt hij eindelijk de kans om het op zíjn manier te doen. Hij wordt de coach van de belangrijkste Nederlandse mannenboot: de dubbel vier. "We kregen zeven maanden om ons te bewijzen."
In een zaaltje naast de Bosbaan in Amsterdam legt Meenhorst zijn plannen voor aan de roeiers die het moeten uitvoeren. "En die jongens zijn erachter gaan staan. Dat was heel belangrijk, want dan kon ik ze op moeilijke momenten eraan houden."
Die moeilijke momenten kwamen er, want de mannen gingen keihard trainen. "Het eerste jaar was hakken met een botte bijl", vertelt Meenhorst. "We hebben alle limieten opgezocht en overschreden. Maar op een heel integere manier. En altijd in overleg met de sporters."
Volgens Blink straalt Meenhorst een vanzelfsprekendheid uit, waarmee hij mensen de juiste richting op krijgt. "Eelco maakt een plan. En hij maakt afspraken. Vervolgens houdt hij je daaraan", zegt de assistent-coach. "Soms voelt dat misschien bot. Want waarom is er helemaal geen ruimte? Maar ik zou het niet bot willen noemen. Het is duidelijk, omdat er veel minder ruis is."
Die duidelijkheid zorgt vrijwel meteen voor veel betere prestaties. Bij de WK van 2019 wint de dubbel vier met een voorsprong van vier seconden op de nummer twee. Twee jaar later pakken Metsemakers, Wieten, Wiersma en Uittenbogaard in Tokio de zo gewenste olympische titel.
In verhalen over het enige Nederlandse roeigoud in Japan staat altijd één thema centraal: de sporters waren jarenlang afgebeuld door Meenhorst. Volgens de coach zijn er daardoor veel verkeerde aannames over hem en zijn trainingsmethodes, zelfs binnen de roeiwereld.
"Na de Spelen van Tokio kwam een roeister in tranen naar me toe. Ze wilde per se met mij praten voordat ik de hele groep zou toespreken", vertelt Meenhorst, die in 2021 werd gepromoveerd tot hoofdcoach van alle Nederlandse roeiers.
"Ze zei: 'Ik weet dat jij het damesroeien helemaal niet belangrijk vindt. En dat je iedereen uit de ploeg gaat zetten.' Ik antwoordde: 'Dit is de eerste keer dat ik met je praat, maar je hebt wel allemaal meningen over mij. Zal ik niet eerst een keer mijn plan uitleggen?'"
Meenhorst noemt zichzelf liever eerlijk dan streng. "Ik wil geen enkele sporter iets opleggen. Het is een vrije wereld, het is jouw keuze of je hier wil zijn. Maar als je hier bent, doen we het op een bepaalde manier. En dan is het aan jou om te beoordelen of je erachter staat of niet."
Volgens Blink is het onterecht om Meenhorst neer te zetten als een koude, harde manager. "Al denk ik dat Eelco misschien wel het liefst zo omschreven wordt", zegt hij met een lach. "Maar ik heb ook gezien dat een streng gesprek eindigde met een arm om de schouder van een sporter. Dat vind ik heel sterk."
Meenhorst vindt het "heel gezond" dat hij af en toe aan sporters laat zien dat een harde beslissing hem ook pijn doet. Die menselijke kant van de topsport vindt hij erg belangrijk. Net als een goede balans tussen werk en privé.
"Ik zou graag zien dat de volgende stap bij de roeiploeg is dat iedereen hier - mannen en vrouwen, coaches en atleten - hun sportcarrière kunnen combineren met een maatschappelijke loopbaan. Of met een familieleven", zegt hij.
Het zou zomaar het volgende grote doel van Meenhorst kunnen zijn na de Spelen van Parijs, nadat hij de afgelopen jaren van Nederland het beste roeiland wilde maken. Al is het net zo goed mogelijk dat hij opduikt bij een andere sport of terugkeert in het bedrijfsleven. "Ik vind het leven heel saai als ik mezelf af en toe niet voor flinke uitdagingen stel. Dat maakt het soms moeilijk. Maar ik word gedreven door grote ambities."
NU.nl publiceert tot de openingsceremonie in Parijs dagelijks een groot verhaal over een Nederlandse olympiër. Lees hier het verhaal over Femke Bol terug. De komende dagen volgen nog baanwielrenner Harrie Lavreysen, waterpolobondscoach Evangelos Doudesis en wielrenner Mathieu van der Poel.
Source: Nu.nl algemeen