Het terugtreden van Biden en het simultaan vooruitschuiven van Kamala Harris als nieuwe presidentskandidaat, lijkt de Democraten het hoognodige politieke momentum te bieden. Maar met een vicepresidentschap dat zich goeddeels voltrok in de schaduw van Biden, wacht Harris nu een herculestaak.
Dat de Amerikaanse president Joe Biden na weken van ontkenning en verzet toch afziet van een tweede termijn, is het juiste besluit. Dat valt niet alleen af te meten aan de brede instemming en opluchting die klonk onder zijn eigen partijgenoten, maar ook aan het knarsetanden daarover bij de Trump-campagne. Liever hadden de Republikeinen het opgenomen tegen een zwakke tegenstander. Nu de Democraten met een schone lei beginnen, zal de strijd om het Amerikaanse presidentschap – met waarschijnlijk grote consequenties voor het land en de wereld – opnieuw oplaaien.
De conclusie was onontkoombaar, na het debatdebacle van vorige maand: Biden was geen schim meer van de Biden die hij ooit was. Toch duurde het nog weken voordat de maalstroom van kritische partijgenoten, inzakkende peilingen en weglopende donoren krachtig genoeg was om Biden aan de kant te zetten. Uiteindelijk hakte hij zelf de knoop door, zij het nog steeds met tegenzin.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Een goede leider weet wanneer zijn tijd voorbij is. Biden heeft aan dat criterium niet voldaan. Hoewel hij in 2020 zei dat hij een ‘transitiepresident’ zou worden, met Kamala Harris als vicepresident naast zich, bleek het pluche van het Witte Huis toch te plakkerig. Daarmee heeft hij zijn kiezers en zijn land geen dienst bewezen. Nu hij, heel voorspelbaar, niet de juiste man voor dit moment blijkt te zijn, is er ook geen gedroomde opvolger klaargestoomd.
Sterker nog: door zijn vicepresident op te zadelen met enkele bijzonder heikele dossiers – immigratie, racisme, politiehervormingen – heeft hij haar meer dan nodig in zijn schaduw gezet.
Maar beter ten halve gekeerd. Hoe laat ook, het feit dat Biden nu alsnog terugtreedt, is zonder meer prijzenswaardig.
Dat hij ook meteen Harris als opvolger naar voren heeft geschoven, lijkt slim uit te pakken. Zo’n beetje alle potentiële rivalen hebben zondag en maandag hun steun aan haar betuigd. Dit vertoon van eenheid versterkt het gevoel van urgentie, dat Biden met zijn ongebruikelijke stap heeft aangezwengeld. Voor het eerst in maanden wordt de wil om te winnen weer zichtbaar.
Dat betekent niet dat de Democratische kansen nu al zijn gekeerd. Harris is geen ideale kandidaat. Haar gooi naar het presidentschap strandde vijf jaar geleden nog voor de Democratische voorverkiezingen. Ze bleek, tussen tegenstrevers als Bernie Sanders, Gretchen Whitmer, Pete Buttigieg en Biden zelf geen grote kiezersgroep aan te spreken.
Maar voorrondes hebben een andere dynamiek dan een finale. Tegen min of meer gelijkgestemden bleek Harris niet uit de verf te komen. Tegenover Trump, in zo veel opzichten haar tegenpool, kan de vrouw die als senator tijdens hoorzittingen de Republikeinen het vuur aan de schenen kon leggen, haar retorische scherpte misschien wel effectief inzetten.
Moet Biden nu meteen al zijn presidentschap neerleggen, zoals de Republikeinen eisen? De vraag is logisch, maar het antwoord ook. Hoe gek dat ook klinkt: voor de functie van president zijn andere kwaliteiten nodig dan voor die van presidentskandidaat, zeker dit jaar. Een presidentskandidaat moet scherp kunnen reageren, de juiste woorden paraat hebben om een tegenstander te raken – die moet iets uitstralen. Een president kan zich traagheid veroorloven, kan terugvallen op overleg met adviseurs, en leidt een bestaan dat zich grotendeels achter de schermen afspeelt, in plaats van op het scherm. Daar is Biden nog steeds goed in.
Aan Harris nu de zware taak om Trump aan het wankelen te brengen. Biden kan in elk geval zeggen: ik heb er alles aan gedaan. Inclusief opgeven.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant