Diversiteit Kan dat, een vrouw als president van de Verenigde Staten? Gekleurd? Ook in smeltkroes New York twijfelen veel mensen.
Haar hele loopbaan is Kamala Harris een pionier geweest. Als dochter van een Indiase moeder en een Jamaicaanse vader die als migranten naar de VS kwamen, was ze in veel van haar topbanen de eerste vrouw van kleur in die positie. In Californië, waar ze officier van justitie in San Francisco werd, openbaar aanklager van de staat en uiteindelijk senator. En 3,5 jaar geleden ook in Washington, toen ze de eerste vrouwelijke vicepresident werd.
Maar gaat het haar ook lukken de volgende historische barrières te slechten: als eerste vrouwelijke en pas tweede niet-witte persoon het Witte Huis veroveren?
In de multiculturele, overwegend Democratisch stemmende stad New York lijken juist andere vrouwen van kleur daar niet heel gerust op.
„Nee, ik denk niet dat Amerikanen al klaar zijn voor een vrouwelijke president. Dan had Hillary Clinton destijds [in 2016] wel gewonnen”, zegt bijvoorbeeld Surayia Rachman, die zich identificeert als Bengaals-Amerikaanse en zich in de Aziatische wijk Jackson Heights met een beker matcha-ijsthee in de hand naar haar werk haast.
Dat Harris – anders dan Clinton – bovendien niet wit is, helpt haar niet, vreest ze. „Buiten New York is er helaas een andere werkelijkheid: en dat is dat een vrouw van kleur het altijd nóg moeilijker heeft.” Voor de Democraten om nog te winnen, kijkt Rachman (41) niettemin naar een ándere vrouw van kleur: Michelle Obama. „Er is gewoon iets buitengewoons aan haar. Haar beleid, haar charisma, ze heeft echt wel meer mee dan haar achternaam. Maar Kamala, daar vind ik niks bijzonders aan.”
Ook Aneri Triveti denkt „niet dat ons land hier al klaar voor is”, zegt de data-analiste voor metrostation Jackson Heights, waarvan de ingang verstopt zit tussen kebabzaken, wisselkantoortjes en belwinkels. Triveti werd 28 jaar geleden in New York geboren als dochter van twee immigranten uit India en vindt het op zich „leuk dat Harris half-Indiaas is, maar dat bepaalt mijn stem niet. Ik zou sowieso voor haar stemmen, want het mag niet Trump worden.”
Van Harris’ verleden wordt ze, zoals meer linksere Democraten, niet erg enthousiast. Zo noemt ze de vaak terugkerende progressieve kritiek dat Harris als aanklager „veel zwarte mensen in de gevangenis liet belanden voor extreem kleine misdrijven. Dat vind ik dan weer helemaal niks.”
Evengoed denkt ze dat de Democraten er goed aan hebben gedaan, president Joe Biden over te halen zijn campagne te staken. „Het zijn momenteel zulke onvoorspelbare tijden. Als we een veroordeelde crimineel als kandidaat kunnen hebben, dan misschien ook wel een vrouw van kleur.”
Natasja Frazer denkt niet dat Biden een minder goede kans had om Trump te verslaan. „Kamala Harris is een vrouw en Amerikanen willen helemaal niet geleid worden door een vrouw”, zegt de Caraïbisch-Amerikaanse, lopend op Flatbush Avenue, een levendige winkelstraat in de Caraïbische wijk van het New-Yorkse stadsdeel Brooklyn.
„En dan heeft Kamala ook nog eens Afrikaanse wortels”, sombert de 48-jarige vrouw die dertig jaar geleden vanuit Jamaica naar New York kwam. „Amerikanen zeggen wel altijd dat ze verandering willen, maar ze zijn niet bereid om zelf te veranderen voor die verandering.” Kijk naar hoe ze met Biden zijn omgegaan, zegt ze. „Die moest verandering brengen na Trump. Maar mensen hadden geen geduld en willen nu alweer terug naar Trump.”
Ze denkt ook dat Trump dit verkiezingsjaar nóg gemotiveerder zal zijn om te winnen. „Hij moet wel nu hij veroordeeld is. Hij wil uit de gevangenis blijven.” Dat is volgens haar een ander voorbeeld van de scheve verhoudingen die de VS nog tekenen. „Veroordeelde mensen mogen niet stemmen, soms zelfs niet eens als ze alweer vrij zijn. Waarom mag een veroordeelde dan president worden?”
Ash Kumar (22) is minder pessimistisch over de kansen van Harris om in november te winnen. Ze maakt in ieder geval méér kans dan Biden, schat de Pakistaans-Amerikaanse jongeman in, zo vertelt hij in Jackson Heights. „De inflatie is onder hem te hoog opgelopen, benzine is te duur. Biden wekte te veel hoop, terwijl hij niet leverde.”
Voor hem persoonlijk is het geen enkel probleem dat Harris een vrouw is. „In andere landen zijn ze ook al aan de macht en dat gaat volgens mij prima.” Mocht ze er inderdaad in slagen de Democratische nominatie te winnen, is de strijd „weer 50-50” denkt hij.
Kumar weet zelf ondertussen nog niet wat hij moet stemmen. „Ik ga dat met mijn familie overleggen.” Die komt uit Pakistan, aartsvijand van buurland India waar Harris’ moeder geboren werd. Maar voor Kumar speelt dat geen rol. „Ik ben niet een persoon die zo denkt.”
Ook Larry Khan meent dat het land klaar is voor een vrouw, zo maakt de uitbater van Weekend duidelijk, een dameskledingwinkel op Flatbush Ave met een ruim assortiment van peervormige spijkerbroeken, felgekleurde visnethemdjes en strakke leggings. Volgens de man uit Trinidad, die al 33 jaar in de VS woont, moeten de Democraten het trauma van Clintons verlies achter zich laten. „Zij verloor niet zozeer omdat ze een vrouw was. Maar omdat ze Hillary was. Kamala is anders en kan een hele nieuwe groep kiezers aanboren. Jongeren ook.”
De Democraten moeten, zegt hij, haar niet met Clinton vergelijken, maar met Barack Obama – de zoon van een Keniaanse vader en witte moeder uit Kansas die in 2008 de eerste zwarte president werd. Destijds dachten veel Democraten ook dat het land daar wellicht nog niet klaar voor was, herinnert Khan zich. „Zij heeft ook charisma. Ze kan hier in groeien. Wij zijn al klaar voor haar.”
Kamala Harris’ multi-etnische achtergrond is zelfs in de multiculturele VS redelijk uniek. Circa 6,3 miljoen volwassen Amerikanen, ofwel 1 op de 40, identificeerden zich in 2019 met meer dan één ras, blijkt uit cijfers van onderzoeksbureau Pew Research. Van deze groep beschreven relatief weinig zich net als Harris als zowel zwart als Aziatisch: 2,1 procent.
Er zijn zoals Harris circa 25 miljoen volwassen tweede-generatiemigranten in het land. Sinds de Immigration and Nationality Act van 1965 werd het voor Aziaten makkelijker naar de VS te migreren. De afgelopen decennia nam het aantal migranten uit Azië dan ook rap toe en sinds de jaren tien van deze eeuw vormen zij de snelst groeiende groep nieuwkomers in de VS – nog voor hispanics. In 2018 maakten ze 28 procent van de in het buitenland geboren bevolking uit (in 1960 nog slechts 4 procent).
De groep migranten uit het Caraïbische gebied groeit minder onstuimig, maar wel gestaag. Toen haar vader in 1961 vanuit Jamaica naar de VS kwam, telden het land nog maar circa 125.000 zwarte migranten. In 2019 had al een op de tien zwarte Amerikanen een migratie-achtergrond (het grote restant van deze etnische groep bestaat vooral uit nazaten van in de VS totslaafgemaakte Afrikanen).
Source: NRC