Regen gegarandeerd deze zomer in Nederland, een goed moment om een van deze films aan te zetten (of je toevlucht te zoeken in de bioscoop). Dit zijn, in willekeurige volgorde, de 14 beste films van de eerste helft van het jaar volgens de Volkskrant.
Een minuut of twee blijft het scherm op zwart staan, in de opening van Jonathan Glazers Oscarwinnende meesterwerk. Ondertussen klinkt op de achtergrond steeds luider het geluid van arriverende treinen. Maar in The Zone of Interest zien we de treinen nooit, omdat het gezin van Auschwitz-commandant Rudolf Höss die treinen óók niet ziet vanuit hun stulpje dat grenst aan de muren van het concentratiekamp. Of nu ja, niet wíl zien, want op dit keurig aangeharkte terrein speelt de fanfare van het alledaagse gezinsleven gewoon door, terwijl zich pal daarnaast ondenkbare horrortaferelen voltrekken. De mens kan blijkbaar héél ver gaan om het onmenselijke te negeren en de eigen idylle in stand te houden. Met die observaties is The Zone of Interest véél meer dan alleen een Holocaustfilm. AM
Streamen: Pathé Thuis, Picl, Cinetree, MeJane
Neem alleen al de achteloze wijze waarop geschiedenisleraar Paul (Paul Giamatti) sardonisch Wagners aanvalslied Ride of the Valkyries fluit terwijl hij de ene na de andere onvoldoende op de tafeltjes van zijn studenten kwakt. Moeiteloos meet Giamatti zich met die andere eenzame mannen-op-leeftijd in het oeuvre van Alexander Payne, van Jack Nicholson in About Schmidt tot Bruce Dern in Nebraska. Een verrukkelijk gespeelde tragikomische kerstfilm levert dat op, waarin Giamatti tijdens de laatste dagen van 1970 op een deftige jongensschool zeggenschap krijgt over wat achterblijvers die niet op vakantie gaan. Da’Vine Joy Randolph tilt de film verder op met een mooie droevige rol als de schoolkok die haar zoon is verloren in Vietnam. Ze won er terecht een Oscar mee. BJB
Streamen: Prime Video, MeJane
Alex Mazereeuw en Berend Jan Bockting schrijven voor de Volkskrant over film.
Zonder twijfel de zinderendste film van het jaar tot nu toe, zonder dat er ook maar één echte seksscène te zien is. Zo stimulerend is het drama in deze ‘tennisfilm’ van beroepscharmeur Luca Guadagnino, die draait om de driehoeksverhouding tussen tennistalenten Art (Mike Faist) en Patrick (Josh O’Connor), en hun coach en voormalig wonderkind Tashi (Zendaya). Hun jarenlange spel van verleiden, vernederen en verwerpen mondt uit in een allesbepalende tenniswedstrijd, die we toch wel kunnen omschrijven als hét sportevenement van 2024. Die muziek! Dat camerashot ‘onder’ de tennisbaan! Al moet hier wel gezegd dat alles in Challengers draait om tennis, behalve tennis. Tennis draait toch vooral om begeerte. AM
Streamen: Pathé Thuis
De chemie tussen scenarist Adam (Andrew Scott, de ‘hot priest’ uit Fleabag) en zijn buurman Harry (Paul Mescal) spat van het doek, in dit romantische, hypnotiserende en hartverscheurende spookverhaal. All of Us Strangers speelt zich grotendeels af in de gedachtewereld van die scenarist: wat doet die als hij in zijn ouderlijk huis zijn ouders tegen het lijf loopt, die zijn overleden toen hij nog een kind was? Klinkt op papier nog altijd wat complex, maar blijkt in handen van Andrew Haigh (45 Years) een invoelbaar en zelfs helend portret van een generatie die in de jaren tachtig de aidscrisis meemaakte – en daarover niet in de laatste plaats door hun ouders werd veroordeeld. BJB
Streamen: Pathé Thuis, Prime Video
Timothée Chalamet, Zendaya, Austin Butler, Florence Pugh, Anya Taylor-Joy: dit tweede deel van de uitstekende bewerking van Frank Herberts gelijknamige cultboek door Denis Villeneuve lijkt haast een Olympische Spelen voor de spraakmakendste jonge filmsterren van dit moment. En dan bleek Dune: Part Two ook nog eens een bevredigende, visueel overdonderende blockbuster. Neem alleen al de openingsminuten, waarin we enkele soldaten door de lucht zien zweven zonder dat er één computereffect aan te pas lijkt te zijn gekomen. Dune: Part Two zit vol met dat soort adembenemende momenten, als technisch perfecte film vol gekonkel, valse profeten, zinderende confrontaties én genoeg ademruimte. Deel drie lijkt inmiddels in de maak. We kunnen niet wachten. AM
Streamen: HBO Max, Pathé Thuis
Een idyllisch besneeuwd dorpje in een bos onder de rook van Tokio wordt mogelijk het decor van een glamping, met alle gevolgen voor de bewoners van dien. Het zou kunnen dat vanaf dat moment bij alleenstaande vader en lokaal manusje-van-alles Takumi de stoppen doorslaan – al is vrijwel alles in deze wonderbaarlijke kijkervaring aan interpretatie onderhevig. Met zijn enigmatische, vertraagde en zich diep in je brein nestelende sluimerthriller geeft Japanner Ryusuke Hamaguchi z’n geheimen ditmaal beduidend minder eenvoudig prijs dan in zijn met een Oscar bekroonde film Drive My Car. En dat is een pre. Evil Does Not Exist is vermoedelijk de film waarover tijdens de eerste maanden van dit jaar het langst werd nagepraat. BJB
Streamen: Picl, Pathé Thuis
Wie de synopsis leest van de nieuwe Kelly Reichardt denkt misschien niet direct dat er veel op het spel staat. Norse kunstenaar Lizzy (prachtrol van Michelle Williams) leeft gewoon haar dag, en wordt hooguit dwarsgezeten door excentrieke familieleden, de stress voor een tentoonstelling of de gehavende duif die haar kat trots mee naar binnen sleept. Maar in de rijke films van Reichardt staat dat ogenschijnlijke niets vaak voor het introverte alles, met onder het oppervlak thema’s als eenzaamheid, jaloezie, sleur en de magie van het artistieke proces. Reichardt heeft traditiegetrouw weinig woorden of geforceerd drama nodig, maar laat haar camera en acteurs het werk doen. Showing Up is een film die continu suddert, maar nooit overkookt. AM
Streamen: nog niet, wel hier en daar nog in de bioscoop
De eerste helft van 2024 omschrijven als dé helft van Yorgos Lantimos en Emma Stone is niet overdreven. De regisseur en zijn muze trakteerden ons binnen enkele maanden op twee volwaardige bioscoopfilms. In het vervreemdende en mogelijk als een droom opgetuigde drieluik Kinds of Kindness (nog volop te zien in de filmtheaters) keert de Griek terug naar zijn vrij gesloten vroege films als Dogtooth: een verontrustend onderkoelde ontleding van haast sadomasochistische afhankelijkheidsrelaties. En dat terwijl hij eerder met de briljante, steampunk-Frankensteinvariant Poor Things juist iedereen voor zich had gewonnen. Verkwikkend, hilarisch, gewaagd en zeldzaam intelligent, hoe Emma Stone als vrouw-met-babybrein alle sociale, maatschappelijke en seksuele gedragscodes tot moes slaat en in zekere zin het hele wezen van de vrouw opnieuw uitvindt. BJB
Streamen: Pathé Thuis, Disney+
‘Wat voor Amerikaan ben je?’ Die vraag van een doodenge burgersoldaat (gespeeld door Jesse Plemons) achtervolgt ons een paar maanden na verschijning van Alex Garlands apolitieke, atypische oorlogsfilm nog steeds. Civil War – over een groep fotojournalisten die in een door een burgeroorlog verscheurd Amerika naar Washington trekt – lijkt sindsdien alleen maar aan relevantie te hebben gewonnen. Zeker nu sinds de mislukte aanslag op Donald Trump het woord ‘burgeroorlog’ steeds vaker klinkt, en het Hooggerechtshof de macht van een zittende president misschien wat al te ver heeft uitgebreid. Laten we hopen dat Civil War niet al te profetisch blijkt, ook al was Plemons vooral zo eng omdat zijn personage in het Amerika van nu niet eens heel onrealistisch meer lijkt. AM
Streamen: nog niet beschikbaar
Een mokerslag, dit relaas over de alleenstaande Tunesische moeder Olfa en haar vier dochters, van wie de oudste twee jaren geleden in de ban raakten van hun geloof en uiteindelijk werden gerekruteerd door IS. Toen het Kaouther Ben Hania niet lukte om over Olfa en haar dochters een documentaire te maken, keerde ze later terug met een vindingrijk experiment, waarin documentaire en fictie werden vermengd. Dat experiment brengt een traumatische familiegeschiedenis tot leven, mede dankzij de Egyptisch-Tunesische steractrice Hend Sabry. De film stelt fascinerende vragen over de authenticiteit en geloofwaardigheid van dergelijke persoonlijke verhalen. Wendingen die geen fictieschrijver zou kunnen verzinnen doen de rest. BJB
Streamen: Pathé Thuis, Prime Video
‘Wij zijn hier om het onschatbare op waarde te schatten’, aldus de historicus die zaken doet met een groep grafrovers onder leiding van een paranormaal onderlegde Brit (Josh O’Connor) die rouwt om zijn verdwenen geliefde. Met een wichelroede trekt hij door het Italië van de jaren tachtig op zoek naar begraven schatten. Dat gebeurt, zoals vaker in het ongrijpbare werk van de Italiaanse grootmeester Alice Rohrwacher (Lazzaro Felice), met een flinke scheut magisch realisme, waarin de grenzen tussen waar en onwaar, dood en levend, schat en prul voortdurend poreus blijken. Soms onverklaarbaar, soms droef, maar toch vooral prachtig ontregelend. AM
Streamen: Pathé Thuis, Picl, MeJane
Een kind bijt hangend op een voortrazende motor de benzineslang door. Een geleerde heeft al zijn kennis in minuscule lettertjes op zijn lijf getatoeëerd. Kolderiek gespuis draagt namen als Scrotus, The People Eater en Piss Boy. Negen jaar na het zinderende actiespektakel Fury Road toonde de 79-jarige filmer George Miller zich met deze vijfde telg uit zijn Mad Max-universum allesbehalve te oud voor een nieuwe zotte exercitie. Max zelf ontbreekt ditmaal; de wordingsgeschiedenis van strijder en voormalig bijpersonage Furiosa (Anya Taylor-Joy) krijgt alle aandacht. Grote kracht is de volstrekt unieke, cartooneske vormgeving van het postapocalyptische woestijndecor en zijn zonderlinge bewoners. Miller laat met zijn doorleefde rariteitenkabinet haarfijn zien waaraan het de gemiddelde spektakelblockbuster te vaak ontbreekt: een tot in de vezels doorgevoerde eigenheid. BJB
Streamen: Pathé Thuis, iTunes
2024 is vooralsnog het jaar van nieuwe, jonge filmsterren als Josh O’Connor en Zendaya, maar toch zeker ook van Nicolas Cage. Nog altijd zijn er mensen die de legendarische acteur vooral zien als geinige internetmeme, maar dat doet geen recht aan zijn blijvende veelzijdigheid. Dat zagen we recentelijk in de geweldige horrorfilm Longlegs (met Cage als geschminkte satanist), maar toch vooral in dromenkomedie Dream Scenario van de Noorse regisseur Kristoffer Borgli, waarin Cage een saaie biologieprofessor speelt die plots overal opduikt in andermans dromen, en een internetsensatie wordt. Echt wenselijk blijkt dat niet, want deze ietwat miskende professor blijkt absoluut niet bestand tegen die plotselinge roem. Cage speelt de komische tragiek van zijn personage meesterlijk uit. AM
Streamen: Pathé Thuis, Picl, MeJane
Brusselaar Bas Devos (Hellhole, Ghost Tropic) geeft de kijker graag de tijd zijn personages te observeren, zei hij een paar jaar geleden in de Volkskrant. ‘Zodat je op een bepaalde manier betrokken raakt bij hun levens en kunt denken: wat een mooi mens, ook al doet hij of zij niets bijzonders.’ In zijn fluisterzachte vierde film Here heeft Devos zijn methode verder geperfectioneerd. Een Roemeense bouwvakker treft vlak voor zijn vakantie tijdens een boswandeling een Chinese mosonderzoeker, waarna zich een lieve, dromerig verbeelde verkenning in vijftig tinten groen ontvouwt. Wie onverhoopt wegdommelt, geeft Devos een mooi compliment: de geluidsband vol ritselende bladeren, ruisende wind en uitgekiende stiltes maakt van het bescheiden Here imposante meditatiecinema. BJB
Streamen: nog niet, wel hier en daar nog in de bioscoop
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant