De Zuid-Indiase deelstaat Kerala slaat alarm, omdat dit weekeinde een 14-jarige jongen is overleden aan een besmetting met het Nipah-virus. Dat dierenvirus staat hoog op de lijsten van mogelijk gevaarlijke virussen voor uitbraken bij de mens.
Gezondheidswerkers in Kerala hebben inmiddels zestig mensen opgespoord die mogelijk met het slachtoffer in contact zijn geweest. Die worden getest en geïsoleerd. Anderen worden opgeroepen om extra voorzichtig te zijn. Een vaccin of medicijn tegen Nipah is er niet.
Sinds 2018 zijn er in de streek tientallen mensen aan het virus overleden. Zo was er een jaar voor de coronapandemie in dezelfde staat een uitbraak waarbij negentien mensen met Nipah besmet raakten. Van hen overleden er zeventien.
En vorig jaar sloten in het noorden van Kerala de scholen, na een uitbraak met vijf gevallen, waarvan twee met dodelijke afloop. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) schat de sterfte aan het virus op 40 tot 75 procent.
Over de auteur
Maarten Keulemans is wetenschapsredacteur bij de Volkskrant, met als specialismen microleven, klimaat, archeologie en gentech.
Zorgwekkend vinden experts de aanwijzingen dat het virus zich door de lucht begint te verspreiden. Zo is hoesten de laatste jaren steeds vaker een van de symptomen, een teken dat het virus beter van keel tot keel kan gaan. ‘Als het gaat om virussen die ons kunnen verrassen, staat Nipah bij mij hoog’, zei viroloog Marion Koopmans eerder tegen de Volkskrant.
Nipah is een ‘paramyxovirus’, een brede groep virussen waartoe ook het RS-virus, mazelen en de bof horen. Ernstige menselijke ziektegevallen openbaren zich als een typische tropenkoorts, met hoge koorts, braken, extreme hoofdpijn en verwardheid als de ziekte leidt tot gevaarlijke encefalitis (hersenontsteking). Soms geeft een besmetting geen of nauwelijks symptomen.
De ziekte komt van vleermuizen en bereikt de mens soms via varkens, die zelf ook zeer ziek kunnen worden en het virus kunnen doorgeven aan de mens. Ook het eten van fruit dat door vleermuizen besmet is geraakt, via speeksel of urine, is een mogelijke bron van besmetting. De autoriteiten hebben inwoners gewaarschuwd bovendien geen honing te drinken uit een bananenschil, een plaatselijke gewoonte.
Kerala geldt als risicogebied voor mogelijke Nipah-uitbraken, omdat er veel boskap is, waardoor mensen in nauw contact kunnen komen met het virus. Tot dusver waren dergelijke brandhaardjes nog te blussen. Deels omdat het virus nog niet goed van mens tot mens kan gaan, maar deels omdat het zo ziekmakend is: slachtoffers liggen vaak al doodziek op bed voordat ze anderen besmetten.
Hoe de 14-jarige het virus heeft opgelopen, is onduidelijk. De jongen komt uit een dorp in de buurt van de wat grotere stad Manjeri, met ongeveer 100 duizend inwoners, maakten de autoriteiten bekend. Dat ligt in het district Malappuram, in het midden van de Kerala.
Nipah werd voor het eerst ontdekt in 1999, tijdens een uitbraak bij varkensboeren in Maleisië. Ook in Bangladesh slaat het virus geregeld over naar de mens. Maar bij vleermuizen is het virus ook aangetoond in Thailand, Cambodja, de Filipijnen, Indonesië en, in Afrika, Ghana en Madagascar.
Geen wonder dat het virus prijkt op alle lijstjes van potentieel gevaarlijk als veroorzaker van toekomstige pandemieën. ‘Het heeft pandemische eigenschappen, is zeer infectieus en potentieel dodelijk’, schreven vier Nederlandse artsen in een bespreking in een medisch vakblad. Ook bij de WHO en de ECDC,het Europese RIVM, staat het virus op alle alarmlijstjes van virussen om nauwlettend in de gaten te houden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant