Het leek een goed plan in Groot-Brittannië, de introductie van vuilstortbelasting. Maar in Hoad’s Wood, het bos waarin de avonturen van Winnie de Poeh zich afspeelden, blijkt de keerzijde: een grote berg afval wijst op georganiseerde criminaliteit.
Een walm van rotte eieren komt de wandelaar tegemoet in Hoad’s Wood, een bos in graafschap Kent. ‘We zijn er bijna’, verzekert Francis, een omwonende. Even later doemt tussen de bomen en bosschages een heuvel op. Herten schieten weg. Boven de heuvel trilt de lucht. De bosheuvel blijkt niet te bestaan uit aarde en lenteklokjes, maar uit shampooflessen, reageerbuisjes, kinderzitjes, mondkapjes, champagneflessen, emmers, creditcards, Spidermanmaskers en lego. Een kwikstaart zingt op een achtergebleven vuilcontainer. De walm van ammoniak is walgelijk.
‘We lopen hier over 30 miljoen kilo afval,’ zegt Francis, oprichter van de groep Rescue Hoad’s Wood. ‘Een half jaar lang kwamen hier per dag zo’n dertig vrachtwagens afval dumpen.’ Het gevolg is een soort postapocalyptisch landschap nabij het woud waar A.A. Milne zijn beertje Winnie de Poeh avonturen liet beleven. Uit vrees voor de daders wil Francis zijn echte naam liever niet in de krant. ‘Wat we hier zien is georganiseerde criminaliteit.’ Bij de toegang tot het bos staat, naast een gedumpte drankautomaat, een hek; nota bene door de criminelen zelf neergezet.
Uniek is deze illegale vuilstort in ‘de Tuin van Engeland’ niet. Door heel Groot-Brittannië zijn er zo’n vijfhonderd van deze plekken, in bossen, natuurgebieden of op stranden, zoals op het eiland Sheppey in de Theems-delta. Het storten van afval is een lucratieve aangelegenheid sinds de introductie van de vuilstortbelasting in 1996 en een flinke verhoging daarvan tien jaar later. Het idee was om recycling te stimuleren, maar een averechts effect is het illegaal dumpen van afval gebleken. Lucratief bovendien: een rekensom leert dat de schatkist alleen al door de illegale stort in Hoad’s Wood zo’n 3 miljoen pond is misgelopen.
Namens de Environment Agency, het Britse equivalent van Dienst Milieubeheer, werd op 22 augustus de eerste melding gedaan van vuilstort. ‘Twee dagen later waren onze medewerkers samen met de politie ter plekke om onderzoek te doen,’ zegt woordvoerder Andy Turton. ‘We zijn toen naar de rechter gegaan om het bos af te sluiten en die toestemming kwam in januari.’ In de tussentijd ging het storten gewoon door. Vrijwel ongestoord, weet Francis. ‘Een bioloog die salamanders kwam bestuderen, reed op een middag een graafmachine van de dumpers klem en belde de politie. Die kwam niet opdagen.’
Het verhaal van Hoad’s Wood begon ruim vier jaar geleden, kort voor de lockdown. Midden in het bos werden tientallen bomen gekapt, naar later bleek om plaats te maken voor de vuilstort. De autoriteiten wisten ervan, maar deden niets. Het was een ideale locatie, want in de jaren zeventig verkocht de plaatselijke grootgrondbezitter het bos. Sindsdien hebben 243 mensen een eigen kavel gekocht. Opvallend detail: een ervan was Wayne Couzens, de politieagent die tot levenslang is veroordeeld voor de moord drie jaar geleden op Sarah Everard. Hij verbrandde het lichaam van de Londense jonge vrouw op slechts tientallen meters van de plek waar later de vuilstort zou komen.
Het gemak waarmee criminelen het vuil konden dumpen is symptomatisch voor het eiland, waar zwerfvuil een landelijke plaag is. Bermen van wegen liggen bezaaid met zwerfvuil of met grofvuil. Volgens het ministerie van Milieu waren er in 2023 liefst 1,1 miljoen gevallen van illegaal afvaldump, waarvan 60 procent huishoudelijk afval betrof. Veel gemeenten vragen geld voor het ophalen van grofvuil, terwijl ook het wegbrengen ervan soms geld kost. Op papier kan het dumpen van afval leiden tot hoge boetes en gevangenisstraffen, maar in de praktijk komen zulke sancties zelden voor.
Het probleem dreigt komende jaren groter te worden omdat de vuilstortbelasting, die een miljard pond per jaar oplevert, omhoog gaat. Zonder handhaving is dit een recept voor meer illegale vuilstort, nu afval, in de woorden van een oud-baas van Dienst Milieubeheer, de ‘nieuwe narcotica’ is voor misdaadbendes. Op handhaving is sinds de kredietcrisis bezuinigd. De Dienst Milieubeheer heeft afgelopen tien jaar 690 ernstige milieudelicten onderzocht, zo blijkt uit cijfers, wat heeft geleid tot slechts vijftien aanklachten en uiteindelijk zeven veroordelingen. De zwaarste straf voor een individu was 20 maanden voorwaardelijk.
De coulante bestraffing kwam onlangs ter sprake bij een zaak in graafschap Warwickshire. Daar wisten boeren een busje klem te rijden waarin twee mannen zaten die afval aan het dumpen waren. De rechter veroordeelde de Roemeense mannen tot het opruimen van de rotzooi, 150 uur onbetaald werk en een boete van 2.000 pond. Het vinden van de daders in Hoad’s Wood zal niet makkelijk zijn. Er zijn beelden van op- en afrijdende vrachtwagens, maar die hadden geen of valse kentekens. De Dienst Milieubeheer is vastbesloten om de criminelen met behulp van de recherche op te sporen, en de kosten op hen te verhalen.
Bij de ingang voor het bos heeft de dienst enkele grote betonblokken geplaatst om verdere vuilstort te voorkomen. Er stond reeds een keurig toegangshek. Aan het hek hangt een bordje met de tekst dat onbevoegden het bos niet in mogen. Opvallend is dat er nadrukkelijk staat dat ambtenaren van Kesteven, een gemeente in het honderden kilometers verderop gelegen graafschap Lincolnshire, wel welkom zijn.
Een van de eerste gedumpte spullen die kan worden opgeruimd is een drankautomaat. Deze ligt naast de ingang te roesten. De grote schoonmaak, die 15 miljoen zal kosten en zeker een half jaar gaat duren, liet lang op zich wachten. De campagnegroep Rescue Hoad’s Wood dreigde naar de rechter te gaan om actie af te dwingen. Een dag nadat Rishi Sunak de verkiezingen uitschreef, gaf de regering opeens het bevel om het bos, een Site of Special Scientific Interest, zo snel mogelijk schoon te maken. ‘Goed nieuws,’ zegt Francis, staand bij een stervende eik, ‘maar een deel van de schade is onherstelbaar.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant