De Amerikaanse president Joe Biden (81) heeft zijn kandidatuur voor de verkiezingen van 5 november ingetrokken, vanwege grote twijfels over het effect van zijn hoge leeftijd op zijn fysieke en mentale gesteldheid. Bidens lange en veelbewogen politieke carrière loopt daarmee op een einde.
Tijdens een debat tegen zijn Republikeinse rivaal, Donald Trump, op 27 juni, kwam Biden regelmatig niet uit zijn woorden, maakte hij een kwetsbare indruk en waren zijn antwoorden bij vlagen zelfs onsamenhangend.
In de weken daarna probeerde de president uit alle macht de schade te beperken tijdens verschillende interviews en campagnebijeenkomsten. Hij slaagde er niet in de stijgende paniek binnen zijn Democratische Partij en het vertrouwensverlies bij de kiezer te keren.
Terwijl de Democraten besluiten wie hun nieuwe presidentskandidaat wordt, kijkt Joe Biden terug op een politieke loopbaan van meer dan een halve eeuw, die hem van diepe persoonlijke dalen naar het machtigste ambt ter wereld voerde.
Joseph Robinette Biden werd geboren op 20 november 1942 in de mijnstad Scranton, Pennsylvania, als oudste kind in een Iers-katholiek gezin uit de arbeidersklasse. Biden zou zich altijd laten voorstaan op zijn relatief nederige afkomst als punt van verbinding met de gewone werkende Amerikaan.
Toen hij jong was, had Biden last van stotteren, waarmee hij werd gepest op school. "Andere kinderen keken naar me alsof ik dom was", schreef hij in zijn autobiografie Promises to Keep. "Ik wilde zo graag bewijzen dat ik net als ieder ander was." In zijn tienertijd kreeg Biden zijn spraakgebrek grotendeels onder controle (hoewel dat in zijn verdere leven regelmatig weer de kop zou opsteken). Die persoonlijke overwinning werd deel van zijn latere reputatie als een vechter.
Biden studeerde rechten aan de Universiteit van Delaware. Hij trouwde in 1966 met Neilia Hunter en kreeg met haar drie kinderen: zoons Beau en Hunter en dochter Naomi (roepnaam Amy).
Al snel maakte de jonge jurist een overstap naar de politiek. Hij werd gemeenteraadslid en deed twee jaar later, in 1972, een gooi naar een zetel in de landelijke Senaat. Als onbekende 29-jarige nam Biden het op tegen een vrij populaire 63-jarige politieke veteraan. Tegen de verwachtingen in wist Biden zijn Republikeinse tegenstander nipt te verslaan.
Die overwinning kreeg een gitzwarte rand. Zijn dertigjarige vrouw Neilia en eenjarige dochter Amy kwamen later datzelfde jaar om het leven bij een verkeersongeluk. De vierjarige Beau en driejarige Hunter raakten zwaargewond. Twee weken na het ongeval werd Biden ingezworen als senator, in de kapel van het ziekenhuis waar zijn zoons werden behandeld.
De kersverse senator pendelde tussen zijn woonplaats Wilmington en Washington, vier uur per dag in de trein, om voor zijn zoons te blijven zorgen. "Ik deed het omdat ik hen een kus wilde geven wanneer ze 's avonds gingen slapen en de volgende ochtend wakker werden", zei hij in een toespraak in 2015. "Maar als ik er nu op terugkijk, was de echte reden dat ik elke avond naar huis reisde, eerder dat ik mijn kinderen nodig had dan zij mij."
Drie jaar na het verlies van zijn vrouw en dochter ontmoette Biden de acht jaar jongere Jill. Ze trouwden in 1977 en kregen in 1981 een dochter, Ashley.
Familieproblemen, rouw en verlies bleven een rode draad vormen in het leven van Biden. Zijn oudste zoon Beau, die net als zijn vader jurist werd en een eigen politieke carrière lanceerde, overleed op 46-jarige leeftijd aan hersenkanker, in 2015. Zijn andere zoon, Hunter, worstelde jarenlang met alcoholisme en drugsverslaving. Hunter werd in juni 2024 veroordeeld wegens overtreding van de Amerikaanse wapenwet.
Tijdens zijn 36 jaar als senator specialiseerde Biden zich in justitie en buitenlandbeleid. Hij ontwikkelde een reputatie als een politicus die vaak openhartiger was dan zijn collega's en een brugfunctie kon vervullen tussen de Democraten en de Republikeinen.
Tegelijkertijd was Biden betrokken bij verschillende kwesties die in latere jaren in een slecht daglicht kwamen te staan. Hij speelde tijdens de jaren negentig bijvoorbeeld een belangrijke rol bij de totstandkoming van strengere wetten om de misdaad te beteugelen, die volgens kenners bijdroegen aan de problematiek rond massadetentie in de VS. Ook stemde hij in 2002 voor de Irak-oorlog. "Dat was een vergissing", liet hij jaren later weten.
Biden maakte nooit een geheim van zijn ambitie om president te worden. Drie pogingen daartoe mislukten: in 1984, 1988 en 2008. Via een omweg belandde hij toch in het Witte Huis: de relatief jonge en onervaren Barack Obama maakte hem in 2008 vicepresident. Hij werd een van de invloedrijkste vicepresidenten uit de Amerikaanse geschiedenis. Biden stond erop dat Obama hem behandelde als zijn belangrijkste adviseur en bouwde met zijn baas een effectief partnerschap en diepe vriendschap op.
De dood van zijn zoon Beau en het advies van Obama weerhielden Biden ervan om in 2016 deel te nemen aan de presidentsrace. Vier jaar later deed hij dat wel. Biden presenteerde zich als de man die kalmte en redelijkheid kon terugbrengen in de Amerikaanse politiek na het chaotische presidentschap van Donald Trump. Op 78-jarige leeftijd werd hij de oudste president ooit.
Presidentiële historici zien het presidentschap van Biden als redelijk succesvol. Onder zijn leiding herstelde de VS bijvoorbeeld goed van de coronapandemie, kreeg de Amerikaanse economie een nieuwe impuls en werd een internationale coalitie opgetuigd tegen de Russische agressie in Oekraïne.
Ondanks zijn belofte dat hij zou dienen als een tussenpaus, stelde Biden zich opnieuw kandidaat voor de verkiezingen van 2024. Volgens hem was hij de enige die weer kon winnen van Trump: verandering zou te riskant zijn. Biden slaagde er alleen matig in om zijn prestaties als regeringsleider te verkopen aan de Amerikaanse kiezer. Die maakt zich zorgen over de gestegen kosten voor levensonderhoud en de migratiecrisis aan de Amerikaanse zuidgrens.
Een andere belangrijke twijfel bij de kiezer betrof Bidens hoge leeftijd. In aanloop naar de verkiezingen in november konden ook zijn getrouwen binnen de Democratische Partij niet meer om het feit heen dat de 81-jarige in de afgelopen vier jaar zowel fysiek als mentaal snel achteruit is gegaan.
Biden kwam onder enorme druk vanuit eigen partij te staan om uit de race te stappen. Hoewel het bepaald niet van harte ging, gaf de president uiteindelijk gehoor aan die oproepen. Zijn partijgenoten zullen hem vieren als een groot staatsman, die ten koste van zichzelf heeft gekozen voor het landsbelang.
Na een lange politieke carrière als een zelfverzekerde vechter, die vanuit de diepste dalen opklom naar het machtigste ambt ter wereld, heeft Joe Biden het afgelegd tegen de enige vijand die geen mens kan ontlopen.
Source: Nu.nl algemeen