Plaats een kunstwerk in het Nederlands straatbeeld en er ontstaat onmiddellijk een vermakelijke polemiek.
Vorig jaar was er sprake van beroering over het Rotterdamse kunstwerk Moments Contained, een metershoog bronzen beeld van een jonge zwarte vrouw in trainingsbroek op het stationsplein. Waarom een monument voor een vrouw die ‘niets bijzonders gepresteerd heeft’ foeterde voormalig NRC-columnist Rosanne Hertzberger. Woedende reacties alom en een heleboel mensen die uit protest tegen zoveel kleingeestigheid op de foto met het monument gingen.
Over de auteur
Hassan Bahara is tv-recensent voor de Volkskrant.
Afgelopen week ontstond er – zij het op kleinere schaal – een soortgelijke discussie over het kunstwerk dat ter ere van de vermoorde misdaadjournalist Peter R. de Vries op het Leidseplein werd onthuld, op een paar honderd meter afstand van waar hij werd gedood.
‘Een lelijk joekel’, werd er in de Volkskrant geoordeeld. Iemand die vooral aan ‘boeven vangen’ deed was beter gediend met een ‘klein maar smaakvol’ beeld. ‘Heel geslaagd’ vond dan weer de kunstrecensent van Het Parool.
Tegen alle stromen in heet het werk. Om De Vries’ medemenselijkheid en hulpvaardigheid te verbeelden ontwierp kunstenaar Rini Hurkmans twee bronzen handen die elkaar voorzichtig aanraken. Over de handen loopt een tekst van De Vries – vertaald in veertig talen – waarin hij ons aanspoort voor rechtvaardigheid te strijden.
Mooi wil ik het beeld niet direct noemen, maar emotioneel geladen is het wel. Zeker na het zien van Het monument, een documentaire van Omroep Max over de totstandkoming van het kunstwerk, krijgen die twee handen hun volledige betekenis.
Eigendunk, een te groot ego – het valt hem vast allemaal te verwijten. Maar toen De Vries drie jaar geleden op klaarlichte dag bruut werd afgeslacht, werd het onmiskenbaar duidelijk dat we iemand hadden verloren die zonder angst zijn leven wilde leiden, geen duimbreed wilde toegeven in zijn strijd tegen de onderwereld.
Over de Vries’ nalatenschap had ook met veel effectbejag verteld kunnen worden, maar in Het monument valt vooral de geserreerde toon op. De Vries’ kinderen, Royce en Kelly, doen hun vader eer aan door zich vooral te richten op de levenslessen die hij hen meegaf. Wees strijdvaardig, rechtvaardig, kom op voor de zwakkeren onder ons.
Bij ieder ander hadden die woorden hol geklonken, maar over De Vries kun je onmogelijk oordelen dat hij niet probeerde om naar zijn eigen wijsheden te leven. Met die levenshouding stond hij families bij die grote tragedies waren overkomen, hielp hij ‘boeven vangen’, en voedde hij twee voorbeeldige kinderen op. U en ik zouden ongezien tekenen voor zo’n nalatenschap.
In Het monument zien we hoe Rini Hurkmans dat allemaal, héél de mens De Vries, in een kunstwerk probeert te vangen. Een helpende hand, uitgestoken door iemand die door morele rechtvaardigheid wordt gedreven, reikt naar de hand van iemand die het niet alleen af kan.
Een mooi kunstwerk? Ik weet het niet helemaal, maar het raakt wel.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant