Nidal Mahmoud Suleiman Abu Ataya (13) is opgenomen in het Shuhada al-Aqsa-ziekenhuis in Deir al-Balah, in het centrale deel van de Gazastrook waar ernstige voedselschaarste heerst. Hij is graatmager en heeft een doorligwond op zijn heup. De Palestijnse jongen is zo verzwakt dat hij moeite heeft met ademhalen. Daarom draagt hij een zuurstofmasker.
Zijn moeder is bij hem en vertelt dat hij door ondervoeding eerst alleen nog maar kippen- en groentebouillon kon eten, totdat ook dat niet meer te krijgen was. „Daarna was er alleen maar brood en water.”
De 37-jarige vrouw heeft naast Nidal nog twee zieke kinderen. „Mijn kinderen zijn heel erg verzwakt en hebben vitaminetekorten”, zegt ze. „Er is niks te eten, niet voor de kleintjes, en niet voor de ouderen.”
Een dag na dit gesprek met NRC, op 29 juni, overleed Nidal in het ziekenhuis.
Steeds meer mensen overlijden in Gaza als gevolg van ondervoeding, met name kinderen. Alleen al in het Kamal Adwan-ziekenhuis in Gaza-Stad liggen 250 patiënten vanwege ondervoeding, vertelt directeur en hoofd van de kinderafdeling Hossam Abu Safia (51). „Kinderen, vooral in de eerste twee levensjaren, zijn het meest kwetsbaar.” In het ziekenhuis zijn volgens hem al 31 kinderen aan ondervoeding overleden.
Het Israëlische leger belegerde het Kamal Adwan-ziekenhuis twee keer, in december en mei, maar het hospitaal biedt nu opnieuw diensten aan. Het is het enige ziekenhuis in het noorden dat nog kinderen en pasgeborenen behandelt. Behandeling is echter moeilijk, doordat er nauwelijks voedsel binnenkomt door de Israëlische restricties op hulptransporten naar Gaza. De meeste patiënten die vanwege ondervoeding werden opgenomen, liggen dan ook nog steeds in het ziekenhuis.
Om ondervoeding vast te stellen en te behandelen hanteert het Kamal Adwan-ziekenhuis een systeem van de Wereldgezondheidorganisatie, waarbij onder andere therapeutische melk wordt gegeven. Maar ook dat is er nauwelijks. Bovendien is er een gebrek aan laboratoriumapparatuur voor klinische tests. „Complexe gevallen die interventie vereisen, worden met eenvoudige middelen behandeld. Ik verwacht dat er de komende dagen meer sterfgevallen zullen zijn onder kinderen”, zegt Abu Safia.
„Het grootste deel van de voedingsmiddelen die aanwezig zijn in het noorden bestaat uit meel, en geen groenten, fruit, vlees, vis of oliën”, zegt Abu Safia. Ook de medische staf in het ziekenhuis kan uitsluitend ingeblikt voedsel eten en meel voor brood kopen. „Werknemers zijn verzwakt, moe en zien bleek. In de zwaarste tijden verkiezen we de patiënten boven onszelf, en eten we één maaltijd per dag zodat zij meer kunnen eten.”
Een van de ondervoede kinderen in het ziekenhuis in Gaza-Stad is Youssef Basil Mustafa al-Adham van twee jaar en negen maanden oud. Ook hij is broodmager en heeft verschillende wonden door een bombardement, onder meer aan zijn hoofd en een van zijn benen, en zweren. „Ik heb de hoop verloren dat hij nog beter kan worden”, vertelt zijn moeder (41) telefonisch uit Gaza-Stad. „Tenzij hij in het buitenland behandeld zou worden.” Ze komen uit het noorden van Gaza en zijn daar van plek naar plek gevlucht. Ze heeft al een dochter verloren bij de bombardementen.
Ook in andere delen van Gaza is het weinige beschikbare eten duur en van slechte kwaliteit, en komt er te weinig voedselhulp binnen. „Er is vooral eten uit blik, zoals linzen en bonen, en poeder. Geen verse groente, vlees, of fruit”, zegt Tala Ali (20) die is gevlucht uit Jabalia, in het noorden van Gaza, en nu (ontheemd) in Deir al-Balah verblijft. „Ik heb veel minder energie door het gebrek aan eten en kan minder lang lopen.”
Ze studeerde voor de oorlog tandheelkunde aan de inmiddels gebombardeerde Al-Azhar Universiteit in Gaza, en is al zes keer gevlucht. „Gedurende de negen maanden van de oorlog heb ik misschien één keer een appel gegeten. Gelukkig is er wel brood. Een tijd lang kon ze alleen water drinken uit een put, zonder filter. „Ik werd er ziek van, en heb een keer twee dagen geen water gedronken.”
Ibtisam Muhammad Fouad Zomlot (32) vluchtte met haar man en vijf kinderen vanuit Gaza-Stad achtereenvolgens naar Khan Younis, Rafah, en Deir al-Balah, waar ze nu in een tent verblijft. Haar huis is grotendeels verwoest. Een van de kinderen, Youssef (2), is ondervoed en kan minder goed bewegen. „Zelf ben ik tien kilo afgevallen, door het gebrek aan eten, en door de angst.”
Rita Baroud is een freelance journalist en fixer uit Gaza stad die nu in Deir al-Balah verblijft. Omdat Gaza voor buitenlandse journalisten niet toegankelijk is, maakte zij voor NRC interviews die correspondent Lucia Admiraal vertaalde en tot een artikel bewerkte.
Source: NRC