Bijna negen jaar lang konden mensen met vragen over hun pensioen en andere geldzaken terecht bij de vrijwilligers van Kandoor. Maar deze zomer stopt het platform, net nu de grootste pensioenhervorming ooit van start gaat en Nederlanders daar nauwelijks iets over blijken te weten.
Op een doorsnee doordeweekse avond, als Bob Bevelanders (72) aandacht afdwaalt van de televisie, pakt hij dikwijls zijn iPad om vanuit zijn luie stoel de tijd de doden met vrijwilligerswerk. Hij kijkt of er nog vragen zijn binnengekomen, bijvoorbeeld van mensen die van hem willen weten hoe vervroegd pensioen precies werkt, of wat het aflossen van een hypotheek nou inhoudt.
Bevelander is al ruim vijf jaar aangesloten bij Kandoor, een online vraagbaak waar mensen terecht kunnen met vragen over pensioenzaken, schulden en allerlei andere financiële kwesties. Kandoor wordt veel geraadpleegd: volgens de website worden er meer dan 1,5 miljoen vragen per jaar gesteld. Een groot deel daarvan wordt opgevangen door een chatbot, de zogenoemde Kanbot, maar soms is er een persoonlijke benadering nodig en komen mensen met vragen terecht bij een team van onafhankelijke vrijwilligers.
Over de auteur
Hessel von Piekartz is politiek verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over de volksgezondheid, pensioenen en sociale zekerheid.
Alles over politiek vindt u hier.
Een ware win-winsituatie, vindt Bevelander, die als gepensioneerde met het vrijwilligerswerk begon om wat terug te doen voor de samenleving en om zelf scherp te blijven. ‘Je voorziet blijkbaar in de behoefte van heel veel mensen’, zegt hij. ‘Mensen weten de weg vaak niet te vinden, wij kunnen ze daarbij helpen. Vaak is het al fijn als je iemand kunt doorverwijzen naar het juiste loket.’
Maar begin deze maand hoorden Bevelander en de andere vrijwilligers dat het initiatief eind augustus stopt. Pensioenuitvoerder APG, die het platform opzette en bijna negen jaar lang financieel ondersteunde, trekt de stekker eruit.
De vrijwilligers zijn verontwaardigd. Bevelander noemt het ‘onbegrijpelijk’. ‘Er is niet één andere organisatie of website waar men op deze manier online vragen kan stellen aan vrijwilligers’, zegt hij. Hij wijst erop dat juist nu de grootste pensioenhervorming ooit er aankomt, Kandoor stopt. ‘Daar zullen ongetwijfeld veel vragen over komen.’
Dat laatste wordt ondersteund door een deze week verschenen peiling van budgetinstituut Nibud. Meer dan de helft van de Nederlanders weet ‘weinig tot niets’ over het nieuwe pensioenstelsel, schrijft het instituut. Ook mensen die wel bekend zijn met de transitie, weten in de praktijk nauwelijks wat die dan precies inhoudt. Zo kan ruim de helft van die groep de belangrijkste veranderingen niet noemen. Nibud-directeur Arjen Vliegenthart riep daarom zowel de overheid als de pensioensector op om vol in te zetten op ‘voorlichting en bewustwording’.
Ook in Den Haag klinkt in aanloop naar de komst van het nieuwe stelsel de brede wens dit helder en toegankelijk met pensioendeelnemers te communiceren, zodat zij geïnformeerd hun situatie onder het nieuwe stelsel kunnen beoordelen. Maar aan heldere communicatie schort het vaak nog, waarschuwde ombudsman pensioenen Jeroen Steenvoorden in maart vorig jaar. Daardoor kunnen pensioendeelnemers voor onaangename verrassingen komen te staan, ook wat betreft de stelselwijziging.
Juist in die communicatiefunctie ligt een taak voor een initiatief als Kandoor, zegt Helen Taylor Parkins, die net als Bevelander vrijwilliger is bij het platform. ‘Als de plannen van de fondsen straks bekend worden en er daadwerkelijk wat gebeurt, komen de vragen’, zegt ze. ‘Dan denken mensen: wat gaat er nu gebeuren?’
Taylor Parkins, in haar dagelijks werk pensioenadviseur, wilde dat soort vragen juist ook als vrijwilliger beantwoorden. Tijdens haar werk merkte ze dat daar grote behoefte aan is. ‘Wat ik stuitend vind, is dat veel mensen geen geld hebben voor een adviseur en daardoor met vragen blijven zitten. Bovendien is voor veel simpele vragen helemaal geen adviseur nodig en weten mensen niet waar ze daarmee terechtkunnen.’
Dat was ook de insteek toen pensioenuitvoerder APG in 2015 met Kandoor begon. Het moest een plek worden waar mensen met uiteenlopende geldvragen terechtkonden. ‘Kandoor helpt iedereen die stress voelt door geldzaken’, staat op de website. ‘Of het nu komt door het hebben van schulden, het moeten terugbetalen van toeslagen of onduidelijkheid over pensioen.’
Maar inmiddels vindt APG dat het platform niet meer past binnen de ‘huidige strategie’, verklaart een woordvoerder. De pensioenuitvoerder wil zich meer richten op de pensioenfondsen, hun voornaamste klanten, en daar passen ‘activiteiten die direct gericht zijn op consumenten, zoals Kandoor’ niet meer in.
Zowel Bevelander als Taylor Parkins hebben daar nog best begrip voor. ‘APG is natuurlijk vooral gericht op pensioen. Ik kan me voorstellen dat zij vragen over AOW, hypotheken of schulden niet hun taak vinden’, zegt Bevelander, wijzend op het brede palet aan onderwerpen waar het platform zich op richt.
Volgens APG kunnen mensen met vragen over het nieuwe pensioenstelsel of andere geldzaken ook goed terecht bij de pensioenfondsen of de desbetreffende instantie. Maar dat zien de vrijwilligers toch anders. De laagdrempeligheid van Kandoor door het directe contact is uniek, vindt Bevelander. Ook de combinatie van allerlei verschillende geldzaken onder één dak vind je volgens Taylor Parkins nergens anders. ‘Arbeidsongeschiktheid, hypotheekzaken, pensioen; het hangt allemaal samen.’
De vrijwilligers hopen daarom dat het initiatief op een andere manier toch kan blijven bestaan. Maar de kans daarop lijkt klein. APG zegt dat al met verschillende partijen is gesproken over een mogelijke overname, maar dat een oplossing uitbleef.
Een gemiste kans, vinden Bevelander en Taylor Parkins, die het liefst door blijven gaan met hun vrijwilligerswerk. Bevelander hoopt dat de overheid de handschoen toch nog oppakt, Taylor Parkins wijst ook op alle andere partijen, zoals pensioenfondsen, verzekeraars of pensioenadviseurs zoals zijzelf, die volgens haar baat hebben bij een vraagbaak over geldzaken.
‘Als er, zoals nu, veel aandacht is voor mensen die aan het eind van de maand moeilijk rond kunnen komen, is het gek dat iets stopt waar die mensen met hun vragen naartoe kunnen’, zegt Taylor Parkins. ‘In deze tijd is Kandoor hét platform waar Nederland behoefte aan heeft. Wat ik zo jammer vind, is dat we iets weggooien wat op alle fronten werkt.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant