Het Groningse Noorderplantsoen is zo geliefd dat aanwonenden de overlast beu zijn. Ze pleiten voor een barbecueverbod, net als in het Amsterdamse Vondelpark. Want zoals de regels nu zijn, zo blijkt, begrijpt eigenlijk niemand ze.
Parkwachter Harrie komt een internationaal gezelschap studenten geneeskunde naar eigen zeggen ‘heel blij maken’. Ze hebben de eerste zomerse dag van de zomer net de barbecue aangestoken, om de eerste week van hun co-schappen feestelijk af te sluiten. Toen ze neerstreken naast een van de zestien barbecue-tegels op de speelweide van het Groningse Noorderplantsoen maande de parkwachter hen de meegebrachte blikjes bier in de tas te houden: verboden hier, op straffe van een boete van 100 euro. Per persoon.
Maar na ruggespraak met zijn collega’s van handhaving moet Harrie (56) daarop terugkomen. Een biertje wordt deze lome middag gedoogd, twee ook nog wel. ‘Zolang het proportioneel blijft.’
Net als de parkwachter begrijpt arts-in-spe Frederik Guddat (24) er nog maar weinig van. Maar hij biedt de parkwachter uit dank graag een ‘professioneel biertje’ aan (dat even professioneel wordt afgeslagen).
Over de auteur
Jurre van den Berg is regioverslaggever van de Volkskrant in Noord-Nederland.
In Guddats geboorteland Duitsland doen ze niet zo moeilijk over drinken in het openbaar, en over grillen in het park al helemaal niet. Maar hier in het Noorderplantsoen moet je er bijna voor gestudeerd hebben om te doorgronden wat wel en niet mag.
En: waar. Aan deze kant van de weg: wel barbecueën, geen alcohol. En aan de overkant: niet grillen, maar een biertje geen probleem. Parkwachter Harry: ‘Terwijl die dingen vaak samen gaan. Bij mij dan, tenminste.’
Al jaren wordt geklaagd over overlast in en rond het Noorderplantsoen. Gemeenteraadsnestor Amrut Sijbolts (Stadspartij) sprak onlangs van een ‘langslepende kwestie met vele tegenstrijdige belangen’. Een ‘strijd om de publieke ruimte’, bovendien.
Gerard van de Poll woont al bijna veertig jaar aan het park. Studenten strijken er graag neer - ‘het gras van het Noorderplantsoen’ wordt niet voor niets bezongen in de studentenhymne van de stad.
Maar de afgelopen jaren nam de overlast enorm toe, zegt Van de Poll. ‘Het is een soort vrijstaat geworden.’
En dan mag hij nog van geluk spreken, want Van de Poll woont aan de Grachtstraat. ‘Hier barbecueën ze ook wel op het gazon. Maar aan de speelweide is het nog veel erger. Ik ken buurtgenoten die geen raam open kunnen zetten en hun slaapkamer naar de achterkant hebben verplaatst.’
Het barbecueën is voor omwonenden de grootste ergernis. Niet alleen vanwege de rook (‘het staat hier regelmatig blauw’), maar ook vanwege de kakofonie eromheen. Van de Poll: ‘Gelukkig was het dit voorjaar slecht weer, zou ik haast zeggen.’
Op gezag van studie- en landgenoot Max heeft Frederik hun barbecue braaf op een daarvoor bestemde tegel gezet. Maar voor hun buren, die hun grill op pootjes op het gras hebben staan, geldt vanmiddag een gedoogconstructie.
Come on Eileen legt het ondertussen af tegen de reggaeklanken uit een nog wat grotere speaker. ‘Soms worden halve dj-sets uitgeladen’, zegt de parkwachter. Het probleem, volgens hem: ‘De excessen beginnen meestal pas na onze dienst.’
Tegen alcoholgebruik hebben buurtbewoners minder bezwaar. Zolang het met mate gebeurt. Van de Poll: ‘Een flesje wijn meenemen is prima. Maar het komt voor dat een bierkoerier acht kratten aflevert.’ Huisadressen van omwonenden worden ook doorgegeven aan pizzabezorgers, aangezien die geen genoegen nemen met ‘vijver’ of ‘klimtoren’.
De gemeente onderkent het probleem wel. ‘Het lijkt dat er een steeds grotere polarisatie tussen de verschillende gebruikers van het park ontstaat’, klonk het vorig jaar in een evaluatie. In 2021, toen het plantsoen vanwege corona echt een hotspot was, zijn regels aangescherpt.
Maar die regels zijn te onduidelijk, vindt raadslid Leendert van der Laan (Partij voor het Noorden). Ze worden volgens hem bovendien amper gehandhaafd. Zijn partij diende onlangs een motie in voor een algeheel barbecueverbod, en wil ook versterkte geluidsdragers uit het plantsoen weren. ‘Bootcampclubjes barricaderen soms hele paden.’
Hij wijst op een recente brandbrief van de Parkcommissie. Die vreest voor de monumentale status van het plantsoen. ‘De massaliteit aan bezoek veroorzaakt te veel lawaai, te veel afval, te veel overlast, te veel vervuiling, te veel rookoverlast door barbecueën en te veel onveilige situaties.’ Tijdens de eerste zwoele avond van dit jaar moest de brandweer al uitrukken, omdat een vuilcontainer vlam vatte.
Groningen is niet de enige gemeente die worstelt met de geneugten van het groen. In Rijswijk en Schiedam gingen recent stemmen op voor een barbecueverbod. In Nijmeegse parken is dat al van kracht. Amsterdam kent zelfs een ‘barbecue-kaart’. Daarop staat in welke parken wel, niet of enkel in aangewezen zones gebarbecued mag worden.
‘Groningen loopt hierin echt achter op Amsterdam’, vindt raadslid Van der Laan, wijzend op het Vondelpark, waar al sinds 2017 een barbecueverbod geldt.
Maar de moties om verboden verder aan te scherpen haalden het niet. ‘Wij hebben in het Noorderplantsoen voortdurend een balans te vinden’, reageerde wethouder Mirjam Wijnja (GroenLinks). ‘Het is geen natuurgebied met een hek eromheen. Heel veel mensen hebben niet thuis de ruimte om buiten te zitten of te barbecueën.’ Dat geldt ook voor geneeskundestudent Max. ‘Ik moet het doen met 18 vierkante meter.’
Het is ook een praktische kwestie, benadrukte wethouder Wijnja. ‘We willen niet allemaal extra verboden, terwijl we nu al eigenlijk niet zo goed kunnen handhaven als iedereen zou willen.’ Een slap argument, vindt omwonende Van de Poll.
Een structurelere oplossing ziet de wethouder in een betere spreiding van recreatie over de stad. Bijvoorbeeld naar het buiten het centrum gelegen Stadspark. Maar dat kan qua sfeer en ligging niet tippen aan the place to be, vinden de geneeskundestudenten. ‘Ik geef het toe’, zegt Frederik. ‘Het Stadspark is net vijf minuten te ver fietsen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant