De drie grootbanken in Nederland spannen samen om hun klanten spaarrente te onthouden. De concurrentiewaakhond ACM houdt aan deze conclusie vast, bleek deze week, óók nadat de banken de gelegenheid hadden gekregen commentaar te leveren op de vernietigende conclusies van het eerder gepubliceerde onderzoek, Concurrentie op de Nederlandse spaarmarkt. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) vindt dat het kabinet moet ingrijpen.
Wat doen ABN Amro, ING en Rabo? En hoe zou minister Eelco Heinen volgens de ACM moeten ingrijpen?
De drie grote banken, schrijft de ACM, houden de spaarrentes laag door middel van ‘stilzwijgende afstemming’. Ze bellen, mailen of appen niet met elkaar (althans niet over de hoogte van de spaarrentes), en ze voeren geen rente-overleg op geheime locaties. Maar de banken stemmen het spaaraanbod aan hun klanten wél op elkaar af. Dat kunnen ze doen omdat ze met z’n drieën de bulk van de spaarmarkt in Nederland in handen hebben, ze vormen een oligopolie. Beweegt de één, dan beweegt de ander mee. Dat zie je ook in markten die juist zeer concurrerend zijn. Maar op de Nederlandse spaarmarkt maken de drie grootbanken overwinsten, en dat zie je op concurrerende markten juist helemaal niet.
Maar al die buitenlandse aanbieders dan? Die bieden toch hogere rentes? En die andere aanbieders uit Nederland, zoals kleinere banken en verzekeraars? Er is toch zeker wel concurrentie? Ja, maar dat zet nu nog niet zoveel zoden aan de dijk, stelt de ACM. Hier ligt wel de sleutel tot verbetering van de spaarmarkt.
Hier komen u en ik het verhaal binnen, de consumenten. Wij zijn, zegt de ACM, tegelijkertijd tevreden, ongeïnformeerd, conservatief en wantrouwig. ‘Tevreden’ met onze huidige bank. ‘Onvoldoende bekend’ met het aanbod op de spaarmarkt. Met een ‘sterke voorkeur’ voor een grootbank. En we hebben ‘gebrek aan vertrouwen’ in buitenlandse banken met hun prachtige rentes. En als we, ondanks dit alles, tóch actie willen ondernemen om meer rente te krijgen op ons gespaarde geld, worden we tegengewerkt door ‘overstapdrempels’ tussen banken.
Dus wie mogen het werk weer gaan doen om de situatie te verbeteren? Wij zelf. ‘De spaarmarkt’, schrijft de ACM, ‘is het meest gebaat bij meer concurrentiedruk doordat meer consumenten (dreigen met) overstappen.’
Hiertoe formuleert de concurrentiewaakhond een hele lijst verstandige aanbevelingen, waarvan de invoering door de minister van Financiën via wet- en regelgeving moet worden afgedwongen bij de grootbanken. Een deel van de aanbevelingen gaat over de plicht aan onze eigen bank om ons (beter en periodiek) te informeren over spaarproducten en rentes. Over de positieve rol van vergelijkingswebsites. Over het verbieden van de koppelverkoop tussen een betaal- en een spaarrekening. Over het kunnen meenemen van je bankrekeningnummer als je van bank wisselt. En zo voort en verder.
Gelukkig blijft het daar niet bij. Als ons consumentenwerk dan toch nog onvoldoende effect sorteert, schrijft de ACM namelijk, kan de overheid nog wel uit een ander vaatje tappen om de grootbanken te dwingen normale rente te laten betalen, namelijk ‘directe regulering van spaarrentes’.
De overheid die de hoogte van spaarrentes bepaalt? Je moet er niet aan denken. Maar hopelijk denken de grootbanken daar net zo over, en zet dit angstbeeld ze aan tot het aanbieden van redelijker spaarrentes.
Frank Kalshoven is oprichter van De Argumentenfabriek en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier de richtlijnen van de Volkskrant. Reageren? E-mail: frank@argumentenfabriek.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns