Opeens waren ze massaal te zien op de Republikeinse conventie in de Verenigde Staten: ingepakte oren. Ter ere van Donald Trump, wiens oor ook verbonden is na de op hem gerichte moordaanslag. ‘Deze mensen denken: wat Trump overkomt, kan ons ook overkomen.’
Republikein Joe Neglia mankeert niets aan zijn rechteroor. Toch vatte hij deze week het idee op om een wit verband om zijn oor te doen, nadat hij maandag Trump zag binnenkomen op de Republikeinse conventie in Milwaukee.
‘Ik vroeg me af: wat kan ik doen? En toen zag ik het verband’, zei hij tegen nieuwszender Fox. ‘Dus deed ik er een om, om Trump te eren en medeleven en eenheid met hem uit te drukken.’
Neglia was bepaald niet de enige. De beplakte oren waren deze week overal te zien, met bedekking uiteenlopend van verbandjes tot papiertjes met de woorden ‘fight fight fight’ erop – de eerste woorden die Trump zei direct nadat een kogel bij de moordaanslag van vorige week de bovenkant van zijn oor doorboorde.
Fangedrag, je kon erop wachten, zeggen kenners. ‘De echte vraag is: waarom vinden we zoiets raar? Dit is heel normaal menselijk gedrag’, zegt hoogleraar sociale psychologie Tom Postmes (Rijksuniversiteit Groningen). ‘We scheppen er als dier groot genoegen in om te markeren: kijk eens, ik hoor bij hem. Dit is een gelegenheid om je lidmaatschap van de groep te laten zien: kijk ons eens.’
Op één lijn dus met het dragen van armbandjes bij Taylor Swift, of de kleur oranje tijdens voetbal. ‘Ik moet ook denken aan studenten die zich ondanks hun geprivilegieerde afkomst ineens gingen uitdossen als een soort Hamasstrijders, uit solidariteit met Gaza’, zegt Postmes. ‘Van de gezichtsbedekking tot het cultiveren van het verhaal dat hun mening onderdrukt zou worden.’
Bij een emotioneel heftige gebeurtenis zoals een aanslag, komt die neiging nog meer naar voren: zo zwaaiden demonstranten na de aanslag op Charlie Hebdo in 2015 uit solidariteit met potloden.
Postmes wijst bovendien op de politieke ondertoon van de pleisters: ‘Dat oor staat symbool voor iemand die belaagd wordt. Dat past bij het slachtofferschap, een politieke strijd op leven en dood, zoals Trump graag uitdraagt: de hele samenleving staat ons naar het leven. Mijn hypothese zou dan ook zijn dat dat verband ook uitdrukking geeft aan de positie die de drager voor zichzelf ziet in de samenleving.’
Socioloog Kathy Davis (UvA), zelf Amerikaan, wijst op de cultuur van souvenirs die rondom Trump is ontstaan: van rode petjes en mokken tot T-shirts met de mug shot, de politiefoto van Trump erop. ‘Ze bewonderen hem niet alleen, ze voelen zich diep met hem verbonden’, vertelt Davis. ‘Deze mensen denken: wat Trump overkomt, kan ons ook overkomen.’
Davis is gespecialiseerd in activisme rond het lichaam, en ziet hoe er rond Trump ‘een gemeenschap is ontstaan van mensen die zich presenteren als slachtoffers’, zegt ze. Het verbandje onderstreept dat: ‘Er is een vijand daarbuiten die het op ons heeft voorzien.’
Cultureel antropoloog Marie Rosenkrantz Lindegaard (UvA) ziet in het oorverband zelfs een connectie met strijdgroepen, zoals relschoppers die een bepaalde bandana dragen. ‘Vaak wordt daarbij een object gebruikt dat staat voor zwakte en verslagenheid, en dat wordt omgedraaid om macht en superioriteit uit te drukken’, duidt ze. Klopt, vindt Postmes. ‘Maar in dit geval is het ook een symbool van overwinning, van onaantastbaarheid, omdat de schutter miste.’
Dat Trump een opvallend groot verband draagt, heeft volgens de dokter die het op weg naar het Republikeinse congres aanlegde overigens een medische reden. ‘De kogel schoot een stukje van de bovenkant van zijn oor dat van nature bloedt als een gek’, aldus Ronny Jackson, congreslid en oud-lijfarts van Trump, in een interview. ‘De bedekking is wat opgebold omdat je wat absorptie nodig hebt. Je wilt niet dat hij rondloopt met een bloederig gaasje aan zijn oor.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant