Trumps benoeming van J.D. Vance tot zijn running mate is een nieuwe stap in een onzalig huwelijk tussen big tech, radicaal-rechts en volgers van een extreme ideologie. Die laatsten geloven dat de totale instorting van de samenleving nodig is om een nieuwe orde te creëren.
Dinsdag betrad Donald Trump het podium van de Republikeinse Conventie met een verband om zijn oor, slechts twee dagen na een mislukte aanslag op zijn leven. De menigte, onder hoogspanning door zijn aanwezigheid, scandeerde luidkeels ‘Fight! Fight! Fight!’ terwijl ze hun rechterarmen herhaaldelijk omhoogstaken met gebalde vuisten.
Deze grimmige vertoning, waarbij Trump zijn running mate J.D. Vance presenteerde, illustreert de verontrustende, militante sfeer die de Republikeinse partij momenteel in haargreep houdt en de toenemende polarisatie in de Amerikaanse politiek. Het brengt een dystopische toekomst angstaanjagend dichtbij – een toekomst die door sommigen wordt verwelkomd en door anderen gevreesd.
Twitter bericht wordt geladen...
Centraal in deze ontwikkeling staat radicaal accelerationisme, ook wel bekend als ‘collapse accelerationism’. Volgers van deze extreme ideologie denken dat het huidige systeem zo corrupt is dat alleen een totale ineenstorting kan leiden tot een rechtvaardige samenleving. Ze pleiten voor het actief versnellen van deze instorting om zo een nieuwe orde te creëren.
Deze ideeën winnen aan populariteit in bepaalde rechtse kringen in Amerika, bekend als de New Right. De mislukte aanslag op Trump wordt door hen gezien als bewijs dat een gewelddadig conflict onvermijdelijk is. Sommigen denken zelfs dat een burgeroorlog nodig is om hun doelen te bereiken.
Project 2025, een manifest voor een radicaal-conservatieve regering, vormt de concrete uitwerking van dit gedachtegoed. Dit plan, opgesteld door de Heritage Foundation, voorziet in drastische maatregelen zoals het ontslaan van duizenden ambtenaren, het ontmantelen van federale agentschappen en het drastisch uitbreiden van de presidentiële macht. Critici zien Project 2025 als een bedreiging voor de democratische instituties en burgerrechten in de VS.
Over de auteur
Sander Duivestein werkt voor het VerkenningsInstituut Nieuwe Technologie van Sogeti. Hij schreef in 2021 het boek Echt Nep.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Hoewel Trump in het openbaar afstand neemt van Project 2025, resoneren veel van de ideeën met zijn retoriek en die van zijn aanhangers. Achter de schermen van de Republikeinse Partij is een duidelijke verschuiving gaande richting radicaal accelerationisme. Trumps presidentschap fungeerde als katalysator voor extreemrechtse groeperingen, wat culmineerde in de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021. Deze gebeurtenis wordt door accelerationisten gezien als een cruciaal moment in hun streven naar maatschappelijke ineenstorting. Ook blijven veel van zijn voormalige medewerkers en bondgenoten nauw betrokken bij het initiatief.
Dit netwerk van Trump-getrouwen binnen de Republikeinse Partij blijft werken aan een radicaal-rechtse agenda die sterk aansluit bij accelerationistische doelen. Deze ontwikkelingen tonen aan dat, ondanks ontkenningen, de connectie tussen Trump, de radicalisering van de Republikeinse Partij en radicaal accelerationisme steeds hechter wordt.
Invloedrijke techmiljardairs zoals Peter Thiel, Elon Musk en Marc Andreessen spelen een grote rol in deze politieke verschuiving. Zij hebben op verschillende manieren bijgedragen aan de opkomst van radicaal accelerationisme binnen de conservatieve beweging. Hun ideeën sluiten aan bij ‘effective accelerationism’ (online vaak afgekort als e/acc), dat pleit voor versnelde technologische vooruitgang ‘tegen elke prijs’.
Thiel, een uitgesproken aanhanger van het ‘accelerate or die’-ethos, ziet technologische disruptie als noodzakelijk voor maatschappelijke verandering. Zijn financiële steun aan Trump en andere rechts-conservatieve figuren versterkt de band tussen Silicon Valley en de radicaal-rechtse politieke agenda. De kersverse running mate J.D. Vance is een protegé van Thiel, wat zijn connectie met deze ideologie versterkt.
Elon Musk, die zich profileert als een voorstander van vrije meningsuiting en technologische vooruitgang, heeft met de overname van Twitter, nu X, een platform gecreëerd dat is verworden tot een broedplaats van extremistische ideeën en radicale retoriek en biedt een podium voor de verspreiding van accelerationistische denkbeelden.
Het platform fungeert als een digitaal spiegelbeeld van hoe de nieuwe orde eruit kan zien: een omgeving waarin haat en verdeeldheid floreren onder het mom van vrijheid en innovatie. Musks recente steun aan Trumps kandidatuur na de aanslag, door maandelijks 45 miljoen dollar te doneren, onderstreept hoe dit platform een cruciale rol speelt in het politieke landschap.
Marc Andreessen, medeoprichter van Netscape en invloedrijke investeerder, speelt een belangrijke rol in het verspreiden van accelerationistische ideeën onder de tech-elite. In zijn The Techno-Optimist Manifesto pleit hij voor onbeperkte technologische vooruitgang en noemt hij maatschappelijke beperkingen ‘oude communistische ideeën’. Zijn manifest, vol agressieve retoriek tegen ‘vijanden’ zoals duurzaamheid en ethiek, verheerlijkt agressie en meedogenloosheid.
Andreessens vertrouwen in de markt en zijn geloof in technologie tonen een gevaarlijke mix van naïviteit en overmoed. Zijn invloed in zowel de technologische als politieke wereld maakt hem een belangrijke figuur in de groeiende band tussen Silicon Valley en radicale politieke bewegingen.
Deze verstrengeling tussen tech-elite en radicale politiek is bijzonder verontrustend omdat het de grens tussen innovatie en extremisme vervaagt. Het suggereert dat de technologische vooruitgang, die vaak wordt geassocieerd met progressieve waarden, in feite kan worden ingezet om regressieve en potentieel gevaarlijke politieke agenda’s te bevorderen. Dit roept direct vragen op over de ethische verantwoordelijkheid van technologieleiders en de noodzaak van regulering om te voorkomen dat technologie wordt misbruikt voor politieke extremisme.
De keuze voor J.D. Vance als running mate is in dit licht bijzonder zorgwekkend. Vance, ooit een felle criticus van Trump die hem vergeleek met ‘culturele heroïne’ en zelfs ‘Amerika’s Hitler’ noemde, heeft een opmerkelijke transformatie ondergaan. Zijn banden met techmiljardairs en hun flirt met accelerationistische ideeën maken Vance tot een gevaarlijke brug tussen Silicon Valley, de alt-right en de mainstream Republikeinse partij.
Deze verbinding versterkt niet alleen de invloed van extremistische ideologieën binnen de partij, maar faciliteert ook de stroom van financiële middelen en technologische steun naar radicaal-rechtse politieke agenda’s. Bovendien zorgt Vance’ aanwezigheid in de hoogste regionen van de politieke arena voor de normalisering en acceptatie van deze extreme opvattingen, waardoor de grens tussen conservatief en radicaal steeds verder vervaagt.
Trumps poging na de aanslag op te roepen tot nationale eenheid klinkt hol in het licht van zijn keuze voor Vance en zijn blijvende omhelzing van verdeeldheid zaaienderetoriek. De keuze voor Vance komt over als een gecalculeerde zetom zijn aantrekkingskracht op jongere, techsavvy conservatieven te vergroten. In werkelijkheid ondermijnt Trump niet alleen zijn eigen oproep tot eenheid, maar draagt hij bij aan een verdere radicalisering van zijn partij.
Ook in Nederland zien we echo’s van deze ontwikkelingen. De opkomst van populistische partijen en de toenemende polarisatie in het politieke debat vertonen verontrustende parallellen met de situatie in de VS. Hoewel de Nederlandse context verschilt, is ook hier waakzaamheid geboden om de verdere verspreiding van extremistische ideeën, waaronder accelerationisme, tegen te gaan. Het is essentieel dat we ook hier lessen trekken uit de Amerikaanse situatie en onze democratische waarden en instituties blijven koesteren en beschermen.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant