Is er plek voor een wolf in een natuurgebied waar ook mensen recreëren? Die vraag leeft in Leusden, nadat een kind lichtgewond is geraakt bij een incident met een wolf. ‘Als hier niks aan gedaan wordt, is het wachten tot het een keer echt mis gaat.’
‘Zou u dat wel doen?’, zegt rentmeester Wilbert Nijlant tegen twee vrouwen die hun hond willen uitlaten op landgoed Den Treek. ‘Gisteren is hier een meisje aangevallen door een wolf en niet lang geleden is er een hond doodgebeten’, waarschuwt hij. Geschrokken keren de vrouwen om: ‘Dat wisten we helemaal niet!’
Den Treek, op de Utrechtse Heuvelrug, is een van de landgoederen die Nijlant als rentmeester in beheer heeft. Dinsdag raakte een meisje er lichtgewond na een confrontatie met een wolf. Ze zou volgens bso Vrijland Amersfoort zeer kort in haar zij zijn gebeten. ‘De wolf heeft niet doorgebeten en liet het meisje direct los, waarna zij viel’, verklaarde de bso.
Over de auteur
Thom Canters is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Maartje Geels is eveneens nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De provincie Utrecht onderzoekt wat er precies is voorgevallen, maar roept op het natuurgebied bij Leusden voorlopig te mijden. ‘Het wolvenpaar heeft welpjes en gedraagt zich daarom zeer defensief naar honden en mensen die te dichtbij komen.’
Voor rentmeester Nijlant is de maat inmiddels vol. Hij somt een reeks incidenten op waarbij wolven mensen benaderden of zelfs achtervolgden. ‘Daar sloeg onlangs een paard op hol toen hij een wolf tegenkwam. Er zitten vaak jonge kinderen op die paarden, die niet met zo’n situatie om zouden kunnen gaan.’ De nabijgelegen manege laat ruiters sindsdien niet meer het landgoed opgaan.
Fataler was de aanval op de hond, waar Nijlant de wandelaars op wees. Ruim een week geleden nam (waarschijnlijk) een wolf een aangelijnde hond mee, van wie sindsdien eerder spoor ontbreekt.
‘Natuurlijk gedrag’, concludeerde de provincie op basis van wolvendeskundigen. De hond zou te dicht bij de welpen in de buurt zijn gekomen. Over een probleemwolf kon in dit geval dan ook niet worden gesproken, enkel over een probleemsituatie.
Daar neemt Nijlant geen genoegen mee. ‘Als dit natuurlijk gedrag is, dan is dit gebied geen plek voor een wolf’, zegt hij. ‘Dit is een prachtig natuurgebied, maar ook een plek waar mensen kamperen, mountainbiken, en wandelen. Als je hier een wolf wilt, dan moet je ook zeggen dat mensen hier niet meer moeten komen.’
Roofdierdeskundige Erwin van Maanen spreekt van een groeiende reeks incidenten in Nederland. ‘Ik werk meestal in Duitsland, daar moet ik echt zoeken om een wolf te zien. Ze zijn daar veel schuwer omdat ze minder interactie hebben met mensen. Wolven houden zich afzijdig, en blijven ze bij hun holen en voederplaatsen. Het gedrag dat we nu in Nederland zien, is ongewoon en zorgelijk.’
De VVD, BBB en SGP in Utrecht maken zich ook ‘grote zorgen’ en willen van Gedeputeerde Staten weten welke maatregelen er genomen worden om erger te voorkomen. ‘Hoeveel incidenten met de wolf moeten er nog volgen voor er wordt ingegrepen?’
Wolven genieten strenge bescherming, omdat ze onder de zogenoemde Habitatrichtlijn van de EU vallen. Alleen in uitzonderlijke gevallen, wanneer de dieren een gevaar vormen voor mensen of vee, mogen ze worden gevangen of doodgeschoten.
Wel kondigde de Europese Commissie eind vorig jaar aan de beschermingsgraad te willen afzwakken van ‘streng beschermd’ naar ‘beschermd’. Dat zou lidstaten meer flexibiliteit moeten geven in het beheer van wolvenpopulaties.
‘De dieren bij Leusden, zijn niet schuw omdat ze in een sterk gecultiveerd landschap leven. Er is veel menselijke activiteit in de omgeving: overal recreëren mensen en zijn er dorpen. Ze raken simpelweg gewend aan mensen’, stelt Van Maanen.
De roofdierdeskundige, die een boek schreef over de wolf, haalt voorbeelden uit Polen aan. ‘Daar kennen we incidenten van dieren die mensen uiteindelijk zijn gaan bijten, nadat ze waren gevoerd. Dat is geen echte aanval, maar ze testen dan wel de grenzen namelijk: ‘zijn mensen een potentiële prooi?’.
De provincies Gelderland en Drenthe hebben al plannen om in te kunnen grijpen bij zogenaamde ‘probleemwolven’. Utrecht heeft een vergunning aangevraagd voor zogeheten ‘negatieve conditionering’ van een van de wolven uit het gebied. Omdat die wolf ongewenst gedrag vertoont en mensen met honden regelmatig uit zichzelf zou benaderen, wil de provincie bekijken of maatregelen als schieten met een paintballgeweer zouden kunnen helpen.
‘Een tijdelijke oplossing’, noemt rentmeester Nijlant dat. ‘We moeten hier niet alleen naar kijken vanuit het oogpunt van de natuur, maar ook vanuit de veiligheid van de mensen die er komen. Als hier niks aan gedaan wordt, is het wachten tot het een keer echt mis gaat.’ Of de wolven moeten worden afgeschoten, laat hij in het midden. ‘Het enige dat ik kan zeggen is dat ze hier weg moeten.’
Ook Van Maanen is huiverig. ‘Duitsland heeft grote bosgebieden met veel landbouwgebied eromheen, maar in Nederland wordt veel meer gerecreëerd. Daardoor raakt de wolf zijn vrees voor ons kwijt. Het is mooi dat we wolven in dit land hebben, maar de ecologische draagkracht is er niet naar.’
Leusdenaren Arie de Vries (72) en Gert (52) maken zich ondertussen geen zorgen. ‘De kleine paadjes zullen we even mijden’, zegt Arie. ‘Maar verder laten we ons niet gek maken.’ Gert, lachend: ‘Met mijn hoogtevrees ben ik banger voor het bruggetje dat ik zo over moet dan voor een wolf.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant