In het afgelopen half jaar zijn 79 meldingen van natuurbranden in Nederland gedaan. Veel minder dan 2023, toen het hele jaar 314 natuurbranden telde. Ook in de rest van Europa waren minder branden. Dat heeft alles te maken met het natte weer.
De cijfers tot 14 juli van dit jaar zijn nog niet bevestigd. Maar het aantal natuurbrandmeldingen is een stuk kleiner dan een jaar eerder, blijkt uit cijfers van het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV). Ook Staatsbosbeheer ziet "veel minder branden dan vorig jaar", zegt een woordvoerder tegen NU.nl.
"We merken dat er substantieel minder branden zijn", zegt Arnout-Jan Rossenaar, ecoloog bij Staatsbosbeheer. "Het regent buitengewoon veel en daardoor krijg je bosbranden gewoon niet aangestoken."
Rossenaar is blij met de afname. "Bosbranden zijn slecht voor de natuur en kunnen heel gevaarlijk zijn, zoals bij de natuurbrand in Schoorl in 2009. Het scheelde een haartje of het hele dorp stond in de fik."
Dit jaar was de kans op ernstige branden niet zo groot. "De lente was zeer nat. Er viel 256 millimeter neerslag in ons land tegen een gemiddelde van 148 millimeter", meldt het KNMI.
"Daardoor is de kans op een natuurbrand kleiner", zegt Jelmer Dam, landelijk coördinator Natuurbrandbeheersing bij het NIPV, tegen NU.nl.
"Hoe minder vocht in de natuur, hoe groter het risico op natuurbranden. Hoe langer het geleden is dat het regende, hoe lager de grondwaterstand, hoe sneller planten uitdrogen, hoe meer kans dat ze branden."
De daling zien we ook in andere Europese landen, meldt Bosbranden Europa. Deze website brengt natuurbranden in Europa in kaart met hulp van vrijwilligers. In mei en juni 2023 meldden die veertig bosbranden in onder meer Spanje, Frankrijk en Griekenland. Dit jaar lag dat aantal op zestien in diezelfde maanden.
Ook Copernicus, het Europees bosbrandinformatiesysteem, ziet een daling. Die is in de meeste landen ingezet sinds 2022. Dat jaar was een piekjaar. In meerdere Europese landen waren toen flink meer branden vergeleken met een jaar eerder.
In Nederland brandde toen 274 hectare aan grond af. Dat is een gebied dat ongeveer twee keer zo groot is als de binnenstad van Gouda. In Spanje stond 306.555 hectare aan bos en natuur in brand, ongeveer de grootte van de provincie Zeeland.
In 2023, volgens het KNMI een uitzonderlijk warm én nat jaar, daalde het aantal natuurbranden in Europa, met uitzondering van Italië. Die daling zet dit jaar door. Hoewel 2024 nog even duurt, lijkt het aantal in de meeste landen flink gedaald ten opzichte van eerdere jaren.
Copernicus neemt een natuurbrand mee in de tellingen als het vuur een oppervlakte heeft die groter is dan 30 hectare. In Nederland staat de teller daarom vaak op nul, omdat er in ons land maar weinig grote natuurbranden voorkomen.
Als er natuurbranden zijn, ligt de oorzaak nooit alleen bij hitte. "Natuurbranden zijn onderhevig aan de omstandigheden, maar ook aan de ontstaansbron", legt Dam uit.
"In het noordwesten van Europa hebben branden bijna nooit natuurlijke oorzaken, zoals bliksem zonder neerslag erbij. Dus is het grootste deel veroorzaakt door menselijk handelen, zoals onvoorzichtigheid met een kampvuur. Het risico op natuurbranden wordt dus groter als er meer mensen zijn, bijvoorbeeld tijdens vakantieperiodes."
De zorgen over toekomstige natuurbranden zijn met deze daling dan ook niet verdwenen. Begin 2023 waarschuwden het NIPV en het KNMI nog voor "gevaarlijkere en grotere natuurbranden in Nederland". In hun rapport, waaraan meerdere experts meeschreven, meldden de instanties onder meer dat branden onbeheersbaarder zullen worden en de kans erop toeneemt door klimaatverandering.
Het is dan ook niet zeker of de daling van het aantal branden dit jaar doorzet. "Dat hangt af van of het structureel blijft regenen of niet", zegt Dam. "Als we een langere periode krijgen zonder neerslag, zoals in 2023, en hogere temperaturen, worden grassen dor. Daardoor kunnen natuurbranden zich sneller verspreiden." De kans op nieuwe bosbranden is dus afhankelijk van het weer.
Source: Nu.nl algemeen