Het is een macabere gedachte: wie op voorhand wist wat de dader van de moordaanslag op Donald Trump van plan was, had nu een rijk man kunnen zijn.
De financiële markten merkten maandag de gevolgen van de aanslag. De dollarkoers zakte, net als de Amerikaanse rente. Want dat wil Trump. En nu de kans dat hij president wordt door de aanslag groter is geworden, anticiperen ook de financiële markten daarop. Wie daarop had ingespeeld door short te gaan (dollars verkopen op termijn in de verwachting van een koersdaling) kon zich maandag even in de handen wrijven.
Over de auteur
Peter de Waard is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Trump wil de dollarkoers omlaag krijgen, zodat de concurrentiekracht van het Amerikaanse bedrijfsleven verbetert en de handelstekorten verminderen. Alleen zijn de middelen daartoe beperkt. Hoe machtig de Amerikaanse president ook is, over de rente gaat de onafhankelijke Federal Reserve (Fed): de koepel van Amerikaanse centrale banken. Hij kan er hoogstens druk op uitoefenen.
Zijn keuze voor senator J.D. Vance als running-mate is hierdoor mede bepaald. Vance, een voormalig financieel handelaar, is ook voor het verlagen van de dollarkoers. ‘Devaluatie is misschien een angstig woord. Maar het betekent dat de Amerikaanse export goedkoper wordt. En als je meer mensen aan het werk wilt krijgen in de industrie, moet je de export gemakkelijker te maken’, aldus Vance, afgelopen voorjaar.
Maar net zo min als de rente verlagen, kan de Amerikaanse president ook de dollar niet devalueren. De koers wordt al sinds 1974 bepaald door de vrije financiële markt.
In zijn vorige periode als president – van januari 2017 tot januari 2021 – was waardevermindering van de dollar ook al een speerpunt van Trumps beleid. Hij wilde daarmee zelfs de vergane glorie van de Amerikaanse Rust Belt met zijn staal- en kolenbedrijven tot leven wekken. Toen het niet lukte, beschuldigde hij de Chinezen ervan hun valuta kunstmatig naar een lager niveau te brengen. Er werd zelfs een officiële klacht vanwege valutamanipulatie ingediend bij het Internationaal Monetair Fonds (IMF), maar die werd door toenmalig IMF-directeur Christine Lagarde als ‘kletskoek’ afgewezen.
Hij voerde heffingen in op allerlei Chinese (en ook Europese) importen, maar ook dat hielp niet. De koers van de yuan zakte in die periode van 6,25 tot 7,05 voor één dollar, waardoor de heffingen ongedaan werden gemaakt. Tijdens Trumps vorige presidentschap steeg het tekort op de handelsbalans van 550 miljard in 2017 naar 850 miljard dollar in 2021. Vlak voor het einde zijn presidentschap zei Trump dat ‘niet China maar de Fed het grote probleem was’. Die zou de rente niet willen verlagen. Daardoor was zijn plan mislukt.
Het is de vraag of Trump en Vance andere paardenmiddelen hebben om het dit keer wel te doen. Eigenlijk is het een stuk moeilijker. Zo ligt er een inflatiespook om de hoek. Renteverlagingen zouden de inflatie kunnen aanwakkeren. Daarnaast is de arbeidsmarkt oververhit geraakt. Als er voor de rustbeltbedrijven een markt kan worden geopend, kunnen ze geen mensen krijgen voor hun fabrieken.
Trump is machtelozer dan ooit. Op de reservevaluta van de wereld heeft geen politicus meer vat. Ook een macabere gedachte.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns