In de nieuwe komische misdaadserie Jackson & Malone speelt Hans Teeuwen, die ook meeschreef aan het scenario, een detective. Met de Volkskrant voert hij een prikkelend en geprikkeld gesprek over acteren en ‘het gemekker van links’.
Vlak achter de deur van het Amsterdamse Café Wildschut staat Hans Teeuwen de interviewer op te wachten als een sheriff. ‘Dat moet de Volkskrant zijn’, zegt hij zodra de deur openzwaait, met toegeknepen ogen en zijn handen in de vorm van een pistool.
Lopend naar een tafeltje vertelt ‘een van de briljantste levende komieken’, zoals The Guardian hem na een optreden in Engeland omschreef, dat hij een enorme kater heeft. ‘Ik heb gister veel te veel bier gedronken. Vanochtend om 6 uur werd ik wakker op mijn versleten chaise longue. Daarna ben ik nog even in mijn bed gaan liggen.’ Hij voelt zich ‘verschrikkelijk’. ‘Dit is je kans.’ Met bedelende ogen en halfopen mond: ‘Ik ben kwetsbaar, Volkskrant.’
Over de auteur
Gijs Beukers is mediaredacteur bij de Volkskrant. Hij schrijft vooral over televisie, podcasts en boeken.
Teeuwen heeft de zenuwen van zich af gedronken na de eerste vertoning aan familie, vrienden en collega’s van Jackson & Malone, de zesdelige absurdistische misdaadserie die vanaf 19 juli op Videoland is te zien. ‘Deze serie is wat je krijgt als Hans Teeuwen een thriller bedenkt’, luidt de aanbevelingstekst. ‘Het bijzondere en mysterieuze universum van Twin Peaks, de structuur van The Big Lebowski en de ‘nouvelle violence’ van Tarantino.’
Behalve bedenker is Teeuwen ook coscenarist (Max Porcelijn en Jonathan van het Reve zijn de anderen) én een van de hoofdrolspelers. Hij speelt Jackson, een agent van de EMB (‘Extreme misdaadbestrijding’) die samen met zijn compagnon Malone (Kevin Janssens) naar een gesloten dorpje wordt gestuurd om drie brute moorden op te lossen.
Achter een kop earl grey zegt Teeuwen dat de serie een hommage is aan verschillende genres, onder meer de detective en de western. ‘Het is een beetje Poirot uit de boeken van Agatha Christie, een beetje Dirty Harry. Er is iets aantrekkelijks aan het idee dat twee gasten ergens binnenkomen en daar dankzij hun wapens kunnen doen en laten wat ze willen. Daardoor ontstaat een wildwestsfeertje. Dat levert spanning op.’
Er gebeuren absurde en vreselijke dingen – een van de slachtoffers wordt verbrand en gespietst – maar uiteindelijk zijn de personages toch vooral liefdevol.
‘Dat realiseerden we ons ook aan het eind. Het geweld is niet gratuit of komisch, het heeft een dramatische impact op de personages. Er wordt niet achteloos geschoten.
‘Het drama moet enigszins geloofwaardig zijn, er moet iets op het spel staan. Bij een film als Anchorman, met Will Ferrell, heb je dat niet, heb je alleen maar flauwekul. Het nadeel van zulke komedies vind ik dat je na een uur verzadigd bent, omdat je niet emotioneel betrokken wordt bij het verhaal.’
Ik heb je nog nooit zo normaal gezien.
‘Ik speel de minst komische rol van allemaal. Maar alles om Jackson heen wordt komisch doordat Jackson zo bloedserieus, humorloos en gefocust is.’
Je hebt een vrij expressief hoofd. Was het moeilijk om zo’n stoïcijnse man te spelen?
‘Een paar keer eerder heb ik in films geacteerd, en zeker voor comedians is het gevaar dat je dan te veel doet, te veel grimast. Acteren is denken: je moet de mentale instelling van een personage proberen te imiteren. Je moet je kop stilhouden.’
Waarom is dat zo belangrijk?
‘Dat is bijna niet uit te leggen. De Britse actrice Tilda Swinton zei ooit dat als je eenmaal weet hoe je moet acteren, het niet zo moeilijk is om te doen. Maar het is wél heel moeilijk om erover te praten. Daarom zijn acteeropleidingen zo gevoelig voor charlatans. Hoe kun je een bepaalde emotie uitstralen? Het is allemaal zo vaag. Maar acteren in een film of serie is in elk geval wezenlijk anders dan op een podium.’
Waarom?
‘Als cabaretier heb ik geen functie binnen een verhaal, want ik ben zelf de rode draad. Daar komt een gek het podium op die maar aan één ding hoeft te denken: hoe houd ik anderhalf uur de aandacht vast?
‘Om het publiek niet te verliezen bij een serie, moet je een hele structuur componeren, met allerlei personages. Max Porcelijn, de regisseur, en ik hebben geprobeerd iedereen iets menselijks te geven, iets herkenbaars. De slapte van burgemeester Rik (gespeeld door Peter van de Witte), de goeiige onnozelheid van de agent, Poncke (Tom Van Dyck), de autoritaire houding van EMB-baas Madame Mouli (Beppie Melissen).
‘Het gaat over jaloezie, wraak en bedrog. Het zijn menselijke thema’s.’
Het gaat ook over buitenstaanders die voor opschudding zorgen binnen een gesloten gemeenschap, zoals de agenten van de EMB, maar ook de moordverdachten, van wie veel van kleur zijn. Is dat…
Teeuwen onderbreekt. ‘O my god. O my god.’ Een diepe zucht. ‘Ben je kleurtjes gaan tellen?’
Ik vroeg me af…
‘O Volkskrant, o Volkskrant, o Volkskrant. Jullie hebben echt een probleem, een preoccupatie met een dossier dat al lang dicht had gekund. Jij wilt kijken of je iets raciaals kan zien in een serie die daar helemaal niet over gaat. Niemand is daar ook maar een seconde mee bezig geweest. En dan gaat de Volkskrant vragen naar verdachten van kleur.’
Maar…
‘Er is geen maar. Je hebt een geestesziekte.’ Lachend: ‘Ik hoop dat je het allemaal zo opschrijft.’
Laat me nou even uitpraten. Bijna alle mensen van kleur die in de serie te zien zijn, worden verdacht van die moorden. Ik snap ook wel dat je daar niet mee wil zeggen dat mensen van kleur gevaarlijk zijn – dat blijkt ook wel uit de serie – maar ik vroeg me af of je er iets anders mee duidelijk wilde maken, bijvoorbeeld dat ze door gesloten gemeenschappen met argwaan kunnen worden bekeken.
‘Geen normaal mens bekijkt deze serie langs raciale lijnen. Alleen met die Volkskrant-ziekte ga je het zo interpreteren. Alleen linkse grachtengordel-Amsterdammers hebben die bizarre hobby, omdat ze behalve klimaat- en gendergeleuter niets anders hebben om zich druk om te maken. My God. Pathetic.’
Hans Teeuwen heeft altijd een duidelijke mening gehad. Zeker nadat Theo van Gogh, een van zijn beste vrienden, in 2004 door een moslimextremist werd doodgestoken, heeft Teeuwen zich in televisieprogramma’s als College Tour en Zomergasten uitgesproken over het gevaar van religies, de islam in het bijzonder.
Je zou kunnen zeggen dat religiewaanzin een ander thema in de serie is, vanwege de duivelsuitdrijfrituelen.
‘Natuurlijk sijpelen mijn opvattingen wel eens door in mijn materiaal, maar ik denk nooit: ik heb ergens een opvatting over, laat ik daar een film over maken. Ik begin gewoon aan een verhaal en dat ontwikkelt zich gaandeweg. Vervolgens staat het jou vrij om dat te interpreteren zoals je wilt. Dat vind ik ook leuk. Een kunstwerk met een voorgekauwde conclusie is minder interessant dan eentje waar iedereen iets anders in kan lezen. Als ik een statement wil maken, maak ik daar wel een video over.’
Die plaatst hij op zijn Instagram-kanaal (134 duizend volgers). Op recente filmpjes deelt hij zijn zorgen over het toenemend antisemitisme in Nederland. Eerder toonde hij zich kritisch op de coronapas en dreef hij de spot met onderwerpen die door hem als ‘woke’ worden gezien, zoals excuses vanwege het slavernijverleden.
In 2020 schreeuwde hij theatraal naar lantaarnpalen en willekeurige voorbijgangers dat hij tegen racisme is. ‘Ik vind het zo gratuit om te roepen dat je antiracistisch bent’, zegt hij. ‘Iedereen is antiracistisch. Net als dat iedereen antigroepsverkrachting is.’
Weinig mensen maken zich onbedoeld schuldig aan groepsverkrachtingen. Is dat niet anders bij racisme?
‘Ach, houd toch op. Er lijkt een vraag- en aanbodprobleem te zijn met racisme. Er is te weinig racisme om te voorzien in de behoeften van mensen zoals jij. Ik ben 57 en hoor al mijn leven lang dat racisme slecht is. Ik kan er niets meer mee. Iederéén heeft vooroordelen, maar vooral bij witte mannen zijn die een probleem?’
Ik denk het wel, omdat zij vaker in een machtspositie zitten.
‘Ach, houd toch op. Door al het gemekker van links wordt racisme juist in stand gehouden. Morgan Freeman zei eens: ‘Stop talking about it.’’
Na pro-Palestijnse demonstraties tijdens de opening van het Holocaust-museum imiteerde je de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema. Naast je lag toen een pistool op tafel. Was dat een verwijzing naar de revolver van haar ex-man waarmee haar zoon in 2019 is gearresteerd?
‘Ja, dat was een ironische steek onder water.’
Een paar dagen later kwamen vijf agenten langs om dat wapen mee te nemen. Waarom ben je dat toen gaan filmen?
‘Omdat ik het belachelijk vond dat zo’n hele politiemacht in een keer bij me binnen stond. Dit is content, dacht ik, dit is leuk.’
Vond je het ook heftig?
‘Ja, in het begin was er ook een soort opwinding, maar een paar dagen later vond ik het toch even stressvol. Maar het is ook niet traumatisch.’
Is het filmen van die agenten niet ook een beetje pestgedrag?
‘My house, my rules. Ik vind het pesterig om met vijf man iemands huis binnen te komen terwijl iedereen met ook maar een beetje verstand van wapens had kunnen zien dat het een luchtdrukpistool is.’
Waarom ben je in je filmpjes vaak kritisch op Femke Halsema?
‘Omdat zij haar vrouwelijke, morele verontwaardiging als wapen gebruikt. (Zet een bekakte stem op): ‘Ongelofelijk dat je zoiets tegen mij durft te zeggen. Ik vind het een schande!’ Ze spreekt mensen toe vanuit een superieure, matriarchale arrogantie. Dat ergert mij heel erg.’
Je zal me wel weer een enorme aansteller vinden, maar is dit niet seksistisch?
‘I don’t give a fuck. Veel succes als je daar een speerpunt van gaat maken. Ga maar op zoek naar seksisme in Nederland. Mannen en vrouwen zijn hier voor de wet gelijk.’
Dan ben je er toch nog niet?
‘Dat denk ik wel. Nee, het is hier niet fiftyfifty in alle beroepen, maar dat hoeft ook niet. Mannen en vrouwen zijn nu eenmaal niet hetzelfde. Heb je het filmpje gezien waarin Femke ging vertellen dat de brandweer diverser moest? Uiteindelijk vertelden vrouwen haar dat ze blij waren dat er sterke kerels in de brandweerwagen zitten.’
Voor sommige beroepen zijn mannen misschien geschikter, maar quota gaan vaak over de top van bedrijven.
‘Ook daar zullen er verschillen zijn. Vrouwen studeren eerder medicijnen of psychologie. Waar zie jij nog seksisme?’
Ik denk dat vrouwen op sommige plekken misschien net iets minder serieus worden genomen, bijvoorbeeld als ze tijdens vergaderingen het woord nemen.
‘Vind je het gek?’ Lachend: ‘Heb je ze weleens zien inparkeren?’ Serieuzer: ‘Wat heeft links nog? Ze zijn voor gelijke rechten van man en vrouw. Maar dat is rechts ook. Ze zijn voor homorechten en tegen racisme. Maar dat is rechts ook.’
Als jij vindt dat er in Nederland geen sprake is van racisme, seksisme of homofobie omdat mensen voor de wet gelijk zijn, denk ik dat veel mensen op links een andere definitie hanteren.
‘Blijf er maar over door mekkeren. Je ziet wat voor resultaat het heeft. Links wordt steeds kleiner. Is die hyperfocus op diversiteit en inclusiviteit een winning strategy? Jullie benadrukken de verschillen, spelen groepen tegen elkaar uit. Het is een morele masturbatie, een circle jerk, van een groep die de weg kwijt is.’
Je vindt vaak eigenlijk precies het tegenovergestelde als ‘woke’. Ben je dan niet net zo voorspelbaar als een linkse cabaretier als Dolf Jansen?
‘Ik hoef niet onvoorspelbaar te zijn. Ik hoef geen originaliteitsprijs te hebben. Als ik mensen maar aan het lachen kan krijgen.
‘Alle cabaretiers denken hetzelfde, namelijk zoals jij. Dát is saai en voorspelbaar. Om dan te beweren dat ik alleen maar het tegenovergestelde zeg – dat vind ik een te makkelijke analyse.’
Ga jij weer de theaters in nu Jackson & Malone af is?
‘Dat is een goeie vraag. Ik ga in elk geval weer iets nieuws schrijven: een film, serie of een nieuwe show.’
Hoe breng je deze dagen door?
‘In de ochtend kijk ik afleveringen The Love Boat (een sitcom uit de jaren zeventig, red.). Ik vind dat een mooi schip met een gezellige crew, een integere kapitein en een sympathieke barman. Om 11 uur ga ik uit bed en bestel ik ontbijt: een broodje geitenkaas met bacon. Daarna ga ik in bed uitbuiken en probeer ik niet te veel drugs te gebruiken.’
Gebruik je overdag drugs?
‘Nee hoor, dat was een grapje, overdag al helemaal niet. Soms ’s avonds, als er zo’n halve joint op tafel ligt, die tegen mij begint te praten en die ik niet meer hoef te draaien. Ik ben te lui om een joint te draaien.’
Hans Teeuwen (1967, Budel) volgde de toneelschool in Eindhoven en won in 1991 het Camarettenfestival, samen met Roland Smeenk. Na een fataal auto-ongeluk van Smeenk, een jaar later, ging Teeuwen solo verder. Inmiddels heeft hij twaalf cabaretvoorstellingen gemaakt, waarvan Nou lekker dan (2020-2022) de laatste is. Meerdere keren trad hij ook op in Engeland.
Daarnaast was hij als scenarist, regisseur en acteur betrokken bij films als Interview (2003), Masterclass (2005) en Gewoon Hans (2009). Teeuwen is ook muzikant. Hij maakte twee jazzalbums en een Nederlandstalig popalbum.
Hans Teeuwen woont met zijn vrouw en hun dochter in Amsterdam.
De zesdelige serie Jackson & Malone is vanaf 19/7 te zien op Videoland.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant