Nikki Haley, de rivaal van Donald Trump, kwam dinsdag toch spreken op de Republikeinse Conventie. Voor zijn campagne is dat een belangrijk moment. Maar niet iedereen in Milwaukee is blij. ‘Bitterzoet!’
Op een klapstoel in een uithoek van het stadion, tussen joelende partijleden en een waas van wapperende spandoeken, zit een man met een ernstig gezicht. De Republikeinse Conventie om hem heen is buiten zinnen. Zojuist verscheen Donald Trump weer op de tribune. Maar de man zucht.
‘Dit is een moeilijk moment voor me’, zegt Paul Dame (42). Hij is hier als gedelegeerde namens Vermont. De enige Amerikaanse staat die dit voorjaar tijdens de voorverkiezingen niet koos voor Donald Trump, maar Nikki Haley.
Over de auteur
Thomas Rueb is correspondent in de Verenigde Staten voor de Volkskrant. Hij woont in New York.
Alles over de Amerikaanse verkiezingen leest u in dit dossier.
Elk moment kan Haley in Milwaukee op het podium verschijnen. De spanning in de zaal is tastbaar. Aanvankelijk was Trumps hardnekkigste tegenkandidaat – Haley ontving bijna een vijfde van de stemmen – hier helemaal niet welkom.
Zaterdag veranderde alles. Na de aanslag op zijn leven heeft de oud-president besloten dat zijn partij eenheid moet uitstralen. Daarom nodigde hij zijn grote rivaal (‘Vogelbrein’, noemt hij Haley graag) alsnog op het laatste moment uit om te komen spreken. In Milwaukee moet Haley haar achterban zien te overtuigen dat een stem op Trump – op zijn minst – beter is dan thuisblijven.
‘Bitterzoet’, zegt Paul Dame. ‘Maar ik ben wel benieuwd wat ze gaat zeggen.’
Daar is ze dan. Met een stralende lach betreedt Haley het podium. Tegenover haar, met armen gekruist op de tribune, zit de oud-president. Voor het eerst in lange tijd zijn ze weer in dezelfde ruimte. ‘Laat mij over één ding duidelijk zijn’, begint Haley. ‘Donald Trump heeft mijn onversneden steun.’
De zaal juicht. Dame glimlacht flauwtjes.
Haley vertelt dat ze hier is ‘uit naam van eenheid’. Ze richt zich direct tot haar gedelegeerden in de zaal en, via de ronkende televisiecamera’s, kiezers door heel het land. ‘We moeten erkennen dat niet alle Amerikanen het altijd met Trump eens zijn’, zegt ze. Ze lacht theatraal. ‘Ik ken er wel een paar.’
Dan volgt haar belangrijkste punt. ‘Mijn boodschap is simpel’, zegt Haley. ‘Je hoeft het niet honderd procent met hem eens te zijn om toch op hem te stemmen.’
Haleys optreden is een belangrijk moment voor Trump en zijn campagne. De strijd tussen de rivalen liep dit voorjaar behoorlijk hoog op. Hun verschillen legden een ogenschijnlijk onoverbrugbaar schisma bloot binnen de partij. Zij: een relatief klassieke conservatief met een open wereldvisie. Hij: een radicaal-rechtse isolationist met dedain voor internationale betrekkingen.
Haley betichtte Trump van chaos zaaien en benoemde, als zeldzame Republikein, openlijk diens leugens over verkiezingsfraude.
Maar hier, in Milwaukee, begraaft ze ten overstaan van de partij hun strijdbijl. De verschillen blijven bestaan, zegt ze, maar ‘eenheid is belangrijker’.
De eerste handreiking is van Haley afkomstig. Hoewel zij deze conventie recht heeft op haar deel van de stemmen – niet genoeg voor de winst – vroeg Haley haar gedelegeerden om toch te kiezen voor Trump. De delegatie uit Vermont was meer dan bereid dat te doen, op één iemand na.
‘Ik was van plan om alsnog op Haley te stemmen’, zegt Paul Dame. Hij wijst de zaal rond. ‘Het was mijn laatste kans geweest om hier wat verzet te laten horen. Dan maar als enige.’
Maar toen Trump zijn rivaal ineens besloot te omarmen en Haley alsnog uitnodigde voor een toespraak, begon Dame te twijfelen. Moest hij echt volhouden? Dat zou tot ruzie hebben geleid, zeggen zijn delegatiegenoten. Dus gaf ook Dame toe. ‘Daar voelde ik me slecht over’, zegt hij. ‘Maar dat is nu voorbij.’
Het verhaal zit erop. Haley zwaait nog één keer en verdwijnt met stevige passen van het podium. Nu is Trumps andere rivaal, gouverneur Ron DeSantis, aan de beurt.
‘Als ik Haley zo zie,’ zegt Dame, ‘dan denk ik dat ze gewoon gelijk heeft. Eenheid is echt het belangrijkste.’
Geselecteerd door de redactie
Voor Europa belooft Trumps keuze voor J.D. Vance als vicepresident niet veel goeds
Antidemocraat, anti-abortus, anti-‘woke’, pro-Israël: Trumps running mate is rechtser dan rechts
Source: Volkskrant