‘Your likes are now private’. X, of zoals journalisten het graag noemen: voorheen Twitter, is vorige maand begonnen met het verbergen van likes. De anonimisering geldt voor andermans berichten, je ziet nog wel wie jouw eigen berichten leuk vindt. Het voelt logisch om zoiets voor kennisgeving aan te nemen, maar dan onderschat je zowel de gevolgen van zo’n aanpassing als de invloed van X.
Om met dat laatste te beginnen: natuurlijk kun je betogen dat X ‘maar een app is’; een ‘open riool’ waar je ‘je niets van moet aantrekken’, maar je ontkomt er simpelweg niet aan. Zelf neem ik dagelijks een duik in het riool, maar wie dat niet doet komt toch onvermijdelijk in aanraking met het vervuilde water. Het komt uit onze leidingen; we douchen en koken ermee, we drinken het. Zolang media hun onderwerpen blijven bepalen op basis van wat trending is en zolang onze volksvertegenwoordigers zelfs tíjdens debatten een schaduwdebat voeren op X, moeten we elke aanpassing serieus nemen.
Over de auteur
Thomas Hogeling is schrijver en deze zomer columnist voor de Volkskrant.
Likes bepalen, ook nu ze anoniem uitgedeeld worden, in grote mate wat we te zien krijgen op X. Mijn eigen like-gedrag is rigoureus veranderd. Omdat ik niet te boek wil staan als oncollegiaal, zou ik voorheen nooit beledigingen liken aan het adres van andere Volkskrant-columnisten zoals Sander Schimmelpenninck, maar wat kan mij dat nu nog schelen? Er is toch niemand die meekijkt.
Ook vrees ik dat ik vlak na de moordaanslag op Donald Trump – ik was nog wakker en zat doelloos te scrollen – de wildste complottheorieën heb geliked. Ik zeg niet dat ze per definitie kloppen, maar ze zouden ook weleens niet niet kunnen kloppen, snap je? Ik neem vaak niet eens meer de moeite om een tweet helemaal uit te lezen voordat ik een like geef, laat staan het artikel te openen waar de tweet naar linkt. Zodra niemand me ter verantwoording kan roepen voor mijn gedrag word ik een lui en egoïstisch beest, gedreven door perverse ingevingen uit de donkerste krochten van mijn brein.
Ik moet denken aan de term gordijnbonus; het fenomeen dat extreem-rechtse partijen het beter doen dan voorspeld in de peilingen, omdat mensen zelfs tegenover Maurice de Hond te beschaamd zijn om toe te geven dat ze op zo’n partij stemmen. Maar achter het gordijn van het stemhokje speelt die schaamte niet langer een rol.
Volgens eigenaar Elon Musk, die dit weekend liet weten volledig achter de kandidatuur van Trump te staan, is de verandering van X belangrijk omdat ‘mensen nu berichten kunnen liken zonder daarop te worden aangevallen’. Het is misschien niet de lekkerste timing voor deze observatie, maar ik vrees dat dit soort mannen zich nogal snel aangevallen voelt. Een vriend van me heeft me bijvoorbeeld nog nooit aangevallen, toch laat hij me voortdurend twijfelen aan mijn standpunten. Hij kijkt me alleen aan, houdt zijn hoofd ietsje schuin en zegt dan iets als ‘oh ja, vind je dat echt?’, dat is genoeg om te beseffen dat ik langer na had moeten denken voordat ik iets zei.
Er wordt nogal eens geroepen dat mijn generatie te veel pocht met de eigen idealen. We zijn woke uit ijdelheid; we deugen performatief. Dat zal best zo zijn en dat is ook heus een beetje irritant, maar het tegenovergestelde is angstaanjagender. Dat Musk leeft in een wereld waarin hij niemand iets verschuldigd is, betekent niet dat wij datzelfde moeten willen.
Source: Volkskrant