Met grote haast kondigt de Europese ruimtevaartorganisatie een nieuwe ruimtemissie aan. Doelwit: een enorm rotsblok dat ‘rakelings’ langs de aarde scheert.
In april 2029 zal de mensheid ternauwernood ontsnappen aan een kosmische catastrofe. Een hemels rotsblok van bijna 400 meter groot scheert die maand, op vrijdag de 13de om precies te zijn, rakelings langs de aarde. Een Europese ruimtesonde moet de bijna-botsing van nabij gaan bestuderen. Dinsdag heeft ruimtevaartorganisatie European Space Agency (Esa) groen licht gegeven voor de voorbereidende fase van dit Ramses-project.
Apophis, zoals de planetoïde heet (naar de Egyptische god van de chaos), werd in de zomer van 2004 al ontdekt. Aanvankelijk leek er een kans van bijna 3 procent te bestaan op een fatale botsing met de aarde op 13 april 2029. Bij die inslag zou een gebied zo groot als Frankrijk worden verwoest. Inmiddels is duidelijk dat de steenklomp de aarde die dag op een kosmische haar na gaat missen: hij raast voorbij op een afstand van een kleine 32.000 kilometer – dichterbij dan sommige weer- en communicatiesatellieten.
Over de auteur
Govert Schilling is wetenschapsjournalist. Hij schrijft voor de Volkskrant over sterrenkunde.
Tijdens die nauwe passage is Apophis vanuit Europa met het blote oog zichtbaar, als een snel bewegend lichtstipje tussen de steren. De baan van het hemellichaam wordt behoorlijk afgebogen door de zwaartekracht van de aarde. En omdat de aarde aan de ene kant van de planetoïde net wat harder trekt dan aan de andere kant, is er mogelijk sprake van vervormingen en ‘aardverschuivingen’. Diezelfde getijdenkrachten trekken wellicht ook gruis en stenen los van het oppervlak van Apophis.
Onder het motto ‘ken uw vijand’ moet ruimtesonde Ramses (Rapid Apophis Mission for Space Safety) dat allemaal in detail gaan bestuderen door tijdens de scheervlucht langs de aarde met Apophis mee te vliegen. Volgens de Franse planeetonderzoeker Patrick Michel levert dat waardevolle informatie op over de inwendige structuur van de planetoïde.
Dat soort kennis is van groot belang om de juiste actie te ondernemen als er in de toekomst wél een keer een echte botsing met zo’n kosmisch rotsblok dreigt. Door een projectiel op een aanstormende planetoïde af te schieten, kun je hem een beetje van baan doen veranderen. Nasa heeft daar in september 2022 voor het eerst ervaring mee opgedaan.
Desastreuze gevolgen
Kosmische inslagen mogen dan zeldzaam zijn, ze hebben desastreuze gevolgen. Zo stierven de dinosaurussen 66 miljoen jaar geleden uit door de inslag van een 10 kilometer grote planetoïde. En deze week is het precies dertig jaar geleden dat astronomen de brokstukken van een komeet zagen inslaan op de reuzenplaneet Jupiter. Het Ramses-project wordt dan ook uitgevoerd door Esa’s Space Safety-programma.
Overigens krijgt Apophis in 2029 ook bezoek van een Amerikaanse ruimtesonde. Die komt echter pas op 21 april van dat jaar aan, ruim een week na de rakelingse passage van de aarde. Het gaat om Nasa-sonde Osiris-Rex, die afgelopen najaar bodemmonsters van planetoïde Bennu op aarde afleverde en daarna doorvloog naar zijn volgende reisdoel.
Saillant detail: Bennu – met een diameter van ruim 500 meter nog een slag groter dan Apophis – is óók een potentiële doembrenger. Er bestaat een kleine kans (1 op 2.700) dat het hemellichaam in 2182 met onze planeet in botsing komt.
Ramses moet in april 2028 worden gelanceerd om op tijd bij Apophis aan te komen. Vandaar dat er nu haast wordt gemaakt met de voorbereidende fase van het ruimtevaartprogramma. Definitief groen licht voor de missie wordt in november verwacht, tijdens de conferentie van Esa in Parijs.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant