De aanslag op Donald Trump is voor Joe Biden een goede bliksemafleider: even gaat het niet over zijn geschiktheid voor de Democratische kandidatuur. Maar de veenbrand binnen zijn partij laat zich vooralsnog niet helemaal blussen.
Joe Biden wil zijn biezen niet pakken. ‘Ik ben maar drie jaar ouder dan Trump’, zegt de Amerikaanse president maandag tijdens een NBC-interview. ‘Mijn mentale scherpte is verdomd goed!’ Biden benadrukt opnieuw dat hij een betere optie is dan zijn tegenkandidaat en dat hij meer voor elkaar heeft gekregen dan welke president dan ook. ‘Dáár wil ik op worden afgerekend.’
De president die zich deze campagne leek te verstoppen, laat zich sinds zijn slecht verlopen tv-debat en de storm van kritiek die daarna volgde, ineens overal zien. Hij geeft persconferenties, interviews en praat zelfs met journalisten die populair zijn op TikTok.
Het gesprek met NBC stond al langer gepland, maar ligt na de moordpoging op Trump onder een vergrootglas. Presentator Lester Holt houdt de president verwijten vanuit de Republikeinse partij voor: Biden en de zijnen zouden verantwoordelijkheid dragen voor de aanslag.
De president stelt in het tweegesprek van één uitspraak spijt te hebben: in een telefoongesprek met donoren heeft hij gezegd dat het ‘tijd is om Trump in het vizier te nemen’. Hij komt daar nu op terug: ‘Ik bedoelde: we moeten ons op hem focussen. Ons focussen op zijn beleid, op de leugens die hij in het debat heeft verteld.’ Hij blijft volhouden dat het juist Trump is die gevaarlijke taal uitslaat.
Over de auteur
Maral Noshad Sharifi is correspondent Verenigde Staten voor de Volkskrant. Ze woont in New York.
Alles over de Amerikaanse verkiezingen leest u in dit dossier.
De aanslag op de oud-president is een bliksemafleider voor Biden. Met het land in crisis, is het geen moment voor interne ruzies. Even mogen er in Washington alleen maar bruggen worden gebouwd. Het moet gaan over veiligheid, kalmte en eenheid. Biden grijpt die kans. Nu doet hij weer wat hij het liefste doet: zich positioneren als verbinder die orde schept in crisistijd.
Ogenschijnlijk werkt dat. Democraten die van plan waren hun steun aan hem in te trekken, houden zich sinds dit weekeinde koest. ‘We zijn er nu vooral om ons medeleven te betuigen en we zijn ons team aan het veiligstellen’, zei een Congreslid dat eerder kritisch was op Biden anoniem tegen Politico. Een ander zegt dat de sfeer te ‘chaotisch’ is voor interne ruzies over leiderschap. ‘We hebben ons al neergelegd bij een tweede presidentschap voor Trump’, beweerde een andere Democraat zelfs.
Zo lijkt Trump niet de enige die de moordpoging van zaterdag heeft overleefd. Maar schijn bedriegt.
In Washington D.C. dreigt nog altijd een Democratische revolte tegen de president. De vraag is hoe lang zijn partijgenoten zich stilhouden. De zorgen over Bidens mentale fitheid zijn sinds zaterdag, ondanks de stilte, niet minder geworden – eerder groter.
Alle Amerikanen zagen Trump na zijn beschieting neervallen, opstaan, een vuist in de lucht steken. Het contrast met Biden, over wie kiezers nog altijd bang zijn dat hij struikelt op het podium, kan haast niet groter.
Bovendien heeft Trump sinds maandag een 39-jarige nummer twee op het ticket, die de gemiddelde leeftijd van de Republikeinse optie ruim onder die van de Democraten trekt. Op maandag werd J.D. Vance als running mate gekozen op de Republikeinse conventie in Milwaukee. Trump kan met Vance wél jonge kiezers bereiken, vrezen de Democraten. De nummer 1 en 2 van de Republikeinen zijn samen 117 jaar oud, die van de Democraten, Biden en Kamala Harris, 140 jaar.
Tot de schietpartij leek het einde van Bidens kandidatuur bijna onvermijdelijk. Zo’n achttien Congresleden trokken de afgelopen weken hun steun publiekelijk in. Meer politici deden dat achter gesloten deuren. Zelfs Bidens grootste vertrouwelingen, oud-Huisvoorzitter Nancy Pelosi en oud-president Barack Obama, zouden menen dat Biden de verkiezingen in november niet kan winnen. De deur voor een grotere opstand stond op een kier.
Na de Navo-top van afgelopen donderdag zeiden veel Democraten dat dit het moment moest worden. De eerste paar dagen leek dat ook zo te zijn, ondanks Bidens relatief sterke optreden tijdens een persconferentie. Sommige politici in Washington zijn boos dat team-Biden doet alsof één goed optreden, zoals de persconferentie van donderdag, het tij kan keren.
‘Dit gaat niet over een persconferentie, een debat, of een toespraak’, zei het Democratische Congreslid Jim Himes vrijdag tegen CNN. ‘We hebben het hier over het Amerikaanse presidentschap!’ Ook de eerste senator trok zijn steun in. ‘Biden moet zich vanwege het landsbelang terugtrekken’, schreef Peter Welch in een opiniestuk in The Washington Post. Maar toen kwam de aanslag.
‘De sfeer is heel grimmig’, zei Matt Bennett maandag tegen The New York Times. Volgens de oprichter van Third Way, een Democratische denktank die Biden steunt, is de frustratie onder partijleden nog altijd merkbaar. ‘Ik heb geen enkele Democraat gesproken die zegt dat het goed gaat.’ Toch voelt iedereen zich nu genoodzaakt te zwijgen.
Zo lijkt de moordpoging op Trump slecht uit te pakken voor de Democratische Partij, maar – vooralsnog – goed voor Biden. Die zegt maandagavond dat hij niet naar advies van buitenaf luistert als het over zijn politieke toekomst gaat. Interviewer Holt vraagt hem wie hij raadpleegt als het gaat om zijn kandidatuur. Het antwoord van Biden: ‘Mijzelf. Ik doe dit al heel lang.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant