Een litteken wegwerken, een moedervlek verwijderen of gewoon een strakkere huid: lasers kunnen een heleboel. Maar hoe werkt dat precies en zitten er ook nadelen aan de behandeling?
‘Wat is dat in je gezicht?’, kreeg Sabrina Castermans (46) te horen wanneer ze sporadisch zonder make-up naar buiten durfde. Ze leed aan een ernstige vorm van melasma, een pigmentstoornis waardoor vlekken ontstaan in het gezicht. ‘Het begon toen ik een jaar of 25 was met kleine pigmentvlekken. Dit werd steeds erger, tot ik heel duidelijke asgrijze vlekken over mijn hele gezicht had.’
Jarenlang verborg Castermans zichzelf onder een dikke laag camouflerende foundation. ‘Ik voelde me gevangen in mijn eigen lijf. Tot ik vorig jaar door een kennis werd gewezen op een behandeling met laser. Inmiddels is mijn melasma grotendeels verdwenen.’
Over de auteur
Heleen van Lier schrijft voor de Volkskrant over praktische kwesties uit het dagelijks leven en (duurzaam) reizen.
Voor melasma, maar ook voor vaatjes, littekens en wratten, is een behandeling met lasertechnologie ‘de gouden standaard’, zegt cosmetisch arts Claudia van der Lugt van beroepsvereniging Dala (Dutch Aesthetic Laser Association). ‘Veel huisartsen en dermatologen hebben te weinig kennis over, of toegang tot, lasertechnologie. Dat is jammer, want huidaandoeningen in het gezicht veroorzaken schaamte, ongemak en soms zelfs sociale terugtrekking of depressie. Terwijl behandeling vaak gewoon mogelijk is.’
Ook de huisarts van Castermans dacht dat er niets aan te doen was en zei dat ze maar met haar melasma moest leren leven.
Wie zich voor het eerst verdiept in de wereld van lasertechnologie, zal vele namen tegenkomen, zoals CO2-laser, Erbium-Yag-laser, Nd:YAG-laser of Picolaser. Ze hebben met elkaar gemeen dat ze allemaal een lichtbundel in een bepaalde golflengte op de huid afvuren, en daarmee de huidstructuur veranderen.
De CO2-laser geeft een golflengte af die wordt geabsorbeerd door het water in de huidcel. De huidcel verdampt als het ware, waardoor er een nieuwe huidcel kan ontstaan. Vasculaire lasers reageren op de rode kleur van hemaglobine (bloed) en pigmentlasers op de bruine kleur van pigment. Het licht wordt hierdoor geabsorbeerd en omgezet in warmte, waardoor het pigment of het vaatje wordt afgebroken. Het lichaam ruimt deze ‘schade’ vervolgens zelf langzaam op.
Lasers kunnen ook inkt van tatoeages afbreken of acne, haargroei, zweetafscheiding en schimmelnagels stopzetten. Soms komt de term ‘gefractioneerd’ voorbij: de straal wordt met een zeefje opgedeeld, waardoor de huid deels intact blijft. De huid herstelt hierdoor sneller, maar er zijn ook meer behandelingen nodig.
‘De laser is een krachtig apparaat’, zegt dermatoloog en laserexpert David Njoo, die op pigmentstoornissen promoveerde aan de Universiteit van Amsterdam. ‘Je kunt er mooie resultaten mee behalen, maar je moet er wel voorzichtig mee zijn.’ Volgens een RIVM-onderzoek uit 2017 kunnen alle onderzochte huidbehandelingen complicaties tot gevolg kunnen hebben.
‘De meestvoorkomende complicaties zijn pigmentverstoringen, aanhoudende roodheid, blaren en littekens’, zo valt te lezen in het rapport. ‘Deze kunnen licht en tijdelijk van aard zijn, zoals roodheid en zwelling, maar ook ernstig en blijvend, zoals verbranding en littekens.’ Het RIVM concludeert in het onderzoek dat het niet mogelijk is af te bakenen welke laserapparatuur veilig is.
Volgens Van der Lugt liggen fouten meestal niet aan de technologie, maar aan gebrekkige kennis bij de behandelaar. ‘Die heeft ervaring met de apparatuur nodig, maar moet ook veel weten over verschillen in huidtypen, en andere factoren die van belang kunnen zijn.’ Zo ziet Van der Lugt soms patiënten waarbij een laserbehandeling is toegepast op een plek waar ook een filler zat. ‘Een filler bestaat uit vocht, dat door de laser wordt verhit. Dit kan tot brandwonden leiden die niet meer te herstellen zijn.’
Volgens Njoo is lang niet iedereen geschikt voor een laserbehandeling. Hij werkt met een strenge screening vooraf: ‘Eerst beoordeel ik de huid aan de hand van foto’s: is de huid niet te gebruind, is het geen rokershuid? Dan check ik op zaken als medicijngebruik, eerdere behandelingen en afweerstoornissen. Als de patiënt door de voorselectie komt, kan deze op een live-intake komen voor verder onderzoek en voorlichting.’
Volgens Van der Lugt nemen sommige behandelaars patiënten aan die ze eigenlijk moeten weigeren. ‘Ze willen de investering van de dure laser eruit halen.’ Ook patiënten zelf denken vaak te makkelijk over de behandeling. ‘Een laserbehandeling is anders dan naar de nagelstudio gaan, daar moet je niet te licht over denken’, zegt Njoo. ‘Sommige mensen houden zich gewoon niet aan de voorschriften, zoals geen zon, sauna, zwemmen of zonnebank, en geen gekrab aan korstjes.’
Beter/Leven
In de rubriek Beter/Leven beantwoordt de Volkskrant, samen met experts, praktische vragen op het terrein van oner meer gezondheid, geld en duurzaamheid. Zelf een vraag voor deze rubriek? beterleven@volkskrant.nl
Castermans, die zich door Njoo liet behandelen, merkt ook dat de behandelingen niet een kwestie zijn van een bezoekje aan de kliniek en klaar is Kees: ‘Vanwege de graad van mijn melasma moest ik om de zes weken een behandeling ondergaan, bijna een jaar lang. Gelukkig vallen de behandelingen zelf mee. Het voelt of er kleine elastiekjes op de huid worden geschoten. Maar na de behandelingen ben je zo rood dat je denkt: komt dit ooit nog goed?’
Het herstel duurt vervolgens een paar dagen tot enkele weken, maar daarna moet je heel voorzichtig blijven, vooral met de zon. Castermans: ‘Ik moet 365 dagen per jaar een sunblock op mijn gezicht smeren, maar voor mij was het dit waard.’
Van der Lugt adviseert om goed vooronderzoek te doen als je een laserbehandeling overweegt: ‘Kies voor een erkende en kundige behandelaar. Eentje die voldoende meters heeft gemaakt met lasers, je gedegen informatie vooraf geeft en goede nazorg levert. Een huidafwijking in je gezicht kan voor schaamte zorgen, maar als je schade in je gezicht hebt doordat je een behandeling hebt gedaan, juist om er beter uit te zien, dan zijn de psychische gevolgen vaak nog veel groter.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant