Het Europees Parlement komt dinsdag voor het eerst in nieuwe samenstelling bijeen. Op de rechterflank is de boel flink opgeschud. Een nieuwe rechts-radicale fractie, waar ook de PVV zich bij heeft aangesloten, is nu het op twee na grootste blok.
Het was de afgelopen weken een grote stoelendans in Brussel. Wie sluit zich waar aan? De in juni verkozen Europarlementariërs gingen op zoek naar een Europese familie.
Deze families van gelijkgestemden spelen een belangrijke rol. Hoe groter een blok, hoe meer macht het kan uitoefenen op het maken van wetten. Ook maak je in theorie meer kans op een belangrijke functie. Voor de verkiezingen telde het Parlement zeven van zulke fracties. Nu één meer. En dat is een gevolg van het tumult op de rechts.
Nationaal radicaal-rechtse partijen sloegen er de afgelopen jaren niet in om één grote fractie te vormen in het Europees Parlement. Sommigen behoorden tot de conservatieve familie (ECR), anderen tot de radicaal-rechtse familie (I&D). En dan zaten er ook nog onafhankelijke Europarlementariërs in het Parlement, zoals die van de Hongaarse partij Fidesz en van de Duitse AfD.
Die laatsten werden twee weken voor de stembusgang uit de radicaal-rechtse familie I&D gezet, na extreme uitspraken over SS'ers. De parlementariërs van Fidesz kwamen in 2021 alleen te staan, nadat ze noodgedwongen uit de Europese fractie van de christendemocraten waren gestapt.
Alle ogen waren de afgelopen tijd dan ook gericht op rechts. Zou AfD weer aansluiting vinden? Wat gaat de partij van de Hongaarse premier Viktor Orbán (Fidesz) doen? En weet de rest zich te verenigen?
Op de rechterflank dienen zich twee nieuwe Europese fracties aan: de Patriotten voor Europa (PvE) en Europa van Soevereine Naties (ESN). Het kleine ESN telt 25 zetels en is opgericht door AfD. De Duitse extreemrechtse partij heeft de krachten gebundeld met kleinere partijen uit Bulgarije, Frankrijk, Hongarije, Spanje, Litouwen, Polen, Slowakije en Tsjechië.
Maar de andere nieuwe radicaal-rechtse fractie zal er meer toe doen in Brussel. Met 84 zetels is PvE de op twee na grootste fractie in het Parlement. De fractie is opgericht door Orbán en in de praktijk een voortzetting van het voormalige I&D.
Hoewel het geen verrassing mag heten dat de PVV van Geert Wilders zich bij PvE heeft aangesloten, kan het de verhoudingen in de coalitie op scherp zetten. VVD, NSC en BBB behoren in Brussel tot pro-Europese families (Renew en EVP). Zij hebben samenwerking met radicaal-rechtse partijen in het Parlement uitgesloten.
Naast de herindeling op rechts heeft de rechterflank ook flink aan terrein gewonnen. De twee nieuwe radicaal-rechtse families en de bestaande familie van nationaalconservatieven (ECR) hebben bij elkaar 187 zetels. Dat zijn er zo'n zeventig meer dan ECR en het voormalig I&D hadden.
Toch zal hun gezamenlijke invloed in Brussel niet heel groot zijn, omdat het politieke midden stabiel is gebleven. De christendemocraten vormen de komende vijf jaar opnieuw de grootste fractie. De groep zei afgelopen vrijdag de samenwerking met de radicaal-rechtse fracties uit te sluiten.
"We willen niet dat Europarlementariërs van deze extreemrechtse groepen en vrienden van Poetin de institutie vertegenwoordigen", zei de woordvoerder van de christendemocraten. Hij doelde op functies zoals vicevoorzitter van het Europees Parlement of het voorzitterschap van een belangrijke commissie.
Over deze banen wordt deze week onderhandeld in Straatsburg. Ook stemmen de Europarlementariërs donderdag over de beoogde tweede termijn van Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
Source: Nu.nl algemeen