Op de maan, onderin een diepe put, ligt de ingang van een heuse grot, van wel 45 meter breed en zeker 30 tot 80 meter lang. Dat stellen Italiaanse en Amerikaanse wetenschappers na heranalyse van oude radarbeelden van de maan.
De grotingang zit onderin de wand van een ruim honderd meter diep, ellipsvormig gat in de grond genaamd een ‘skylight’ in de Mare Tranquillitatis. Dat is een maanvlakte die van ons uit gezien op het maanschijfje iets rechts van het middelpunt ligt. Naar nu blijkt, heeft maansatelliet Lunar Reconnaissance Orbiter de grotopening al in 2010 opgemerkt, door met een radar schuin in de put te kijken.
Denk overigens niet aan een grot met druipstenen en stalagmieten zoals op aarde, zegt Sharon Diamant, die in Utrecht promoveert op massabewegingen op planeetoppervlaktes. ‘Eerder aan een grote, holle tunnel. Vloeistof blijft op de maan immers niet stabiel.’
Over de auteur
Maarten Keulemans is wetenschapsredacteur bij de Volkskrant, met als specialismen microleven, klimaat, archeologie en gentech.
De grot moet een oud stroomkanaal voor lava zijn geweest, uit de tijd dat de maan nog niet helemaal gestold was, aldus de ontdekkers – onder leiding van Lorenzo Bruzzone van de Universiteit van Trente – in Nature Astronomy. Een andere mogelijkheid is dat het kanaal ontstond nadat een deel van de maan tijdelijk vloeibaar werd geslagen door de energie van een grote meteorietinslag.
De ontdekking gonsde al enige tijd rond onder planeetwetenschappers, vertelt Diamant. ‘Een heel interessante ontdekking. Op de maan zijn zoveel meteorietinslagen dat je verwacht dat dit soort grotten allang zouden zijn ingestort.’
Een nog intacte grot zou zeer belangrijk zijn voor eventuele vestigingsplannen op de maan. ‘Een van de problemen voor een langdurig verblijf op de maan, is de schadelijke straling. Een tunnel zoals dit zou daar bescherming tegen kunnen bieden’, vertelt Diamant.
Ook kunnen de tunnels beschermen tegen kleine meteorietinslagen en tegen de extreme temperatuurschommelingen die op de dampkringloze maan aan de orde van de dag zijn.
Het bestaan van maangrotten is al zeker vijftig jaar inzet van discussie onder wetenschappers. Op het maanoppervlak zijn behalve talloze inslagkraters immers meer dan honderd ‘skylights’ bekend. Een aantal daarvan is volgens planeetwetenschappers mogelijk ontstaan bij instorting van ondergrondse ruimtes.
In 2009 meenden Japanse onderzoekers in opnames van een ander gat, door maansatelliet Kaguya, ook al de ingang van een grot te herkennen. Maar die bewering is nog altijd omstreden. Instortingsputten zijn in elk geval goed te herkennen: anders dan inslagkraters hebben ze veel steilere randen, en lijken ze onderaan net zo wijd of breder dan aan de bovenkant.
Sommige wetenschappers fantaseerden er zelfs al over dat het misschien mogelijk is om de natuurlijke tunnels uit te breiden tot een heus ondergronds verkeersnetwerk, waarlangs men zich redelijk veilig van de ene naar de andere plek zou kunnen bewegen.
Maar zo ver is het nog niet. Voorlopig is nog niet eens precies te zeggen hoe diep de ontdekte grot precies doorloopt, constateert Bruzzone’s team.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant