Hij begon als 14-jarige met het maken van foto’s toen hij een camera van zijn grootvader kreeg. Hij studeerde geen fotografie (‘Ik deed het gewoon’), maar maakte beroemde beelden: van de Berlijnse Muur, van bokser Mohammed Ali, met wie hij bevriend was, en bovenal van 9/11.
De op 88-jarige leeftijd overleden Magnum-fotograaf Thomas Hoepker (geboren in München als Höpker) mag dan al vanaf zijn 14de hebben gefotografeerd, hij zal de geschiedenis ingaan als de fotograaf die op 9/11, dag van duizenden beelden, een foto heeft gemaakt die tot de opvallendste van dat moment is gaan behoren.
Het beeld is de geschiedenis ingegaan als View from Williamsburg, Brooklyn, on Manhattan, 9/11. Het betreft een bijna idyllisch portret van vijf jonge mensen die aan de East River zitten te lunchen terwijl op de achtergrond in Manhattan de torens van het World Trade Center net zijn ingestort. Op het moment dat de foto is gemaakt, zijn ze in gesprek; geen van de aanwezigen kijkt naar de overkant. De diagonale rookkolom wordt geaccentueerd door statige cipressen, links en rechts in beeld.
Hoepker probeerde die ochtend de rampplek te bereiken door via de stadsdelen Queens en Brooklyn te rijden, aangezien op Manhattan zelf de straten waren afgezet. Toen stuitte hij op het tafereel bij het terras van een Italiaans restaurant. Uiteindelijk maakte hij nog foto’s vanaf de Manhattan Bridge, toen hij zijn tocht te voet vervolgde.
In het Magnum fotoboek over 9/11, dat nog hetzelfde jaar verscheen en waarvoor Hoepker de redactie deed, ontbrak de foto van het terras. Volgens Hoepker paste het beeld op dat moment niet bij ‘het drama van de dag zoals we dat allemaal hebben ervaren’. De foto was ‘te mooi’, zoals hij het omschreef, ‘too pretty’. Het beeld dook pas in 2005 voor het eerst op, in een reizende tentoonstelling over het oeuvre van de fotograaf, een Duits retrospectief dat in München begon.
View from Williamsburg werd een beeld dat, vooral in de VS, werd bewapend met betekenis over de onverschilligheid van een generatie die deze ramp en, in het algemeen, het leed in de wereld de rug had toegekeerd. Bij de vijfjarige herdenking van de aanslag schreef Frank Rich in The New York Times dat de foto van Hoepker een voorschot lijkt te nemen op de algehele desinteresse en wat hem betreft typische uitstraling van de Amerikanen tegenover de gebeurtenissen in de wereld.
Deze lezing werd tegengesproken door de mensen die hier waren geportretteerd en die na de publicatie in Amerikaanse media meldden dat ze net zo geschokt en ongelovig waren geweest als andere ooggetuigen. Hun gesprek, in dit toevallige groepje, was over niets anders gegaan dan hun ontzetting. Ze suggereerden dat als Hoepker toestemming voor de foto had gevraagd, hij de achtergrond van dit beeld misschien beter had begrepen. De fotograaf was het hier principieel niet mee eens: ‘Als je om toestemming gaat vragen of een gesprek aangaat, verander je op dat moment elke authentieke situatie.’
Het overlijden van Hoepker werd bekendgemaakt door Magnum Photos, het vermaarde agentschap waar de fotograaf lang aan verbonden was geweest – als fotograaf, maar ook als president (van 2003 tot 2006). Hij begon als 14-jarige met het maken van foto’s toen hij een platencamera van zijn grootvader voor zijn verjaardag kreeg. Hij studeerde geen fotografie (‘Ik deed het gewoon’ zei hij later), maar hij leerde het vak bij bladen als de Münchner Illustrierte en Stern, waar hij vanaf 1964 lang voor werkte.
In een decennia durende carrière fotografeerde hij over de hele wereld, met opvallend werk rond de Berlijnse Muur en klassieke foto’s van bokser Mohammed Ali, met wie hij bevriend was. De laatste jaren leed Hoepker aan de ziekte van Alzheimer en maakte hij samen met zijn tweede echtgenoot een laatste terugblik op zijn leven en werk: ‘The Way It Was’.
Over zijn beroemdste foto: ‘Ik denk dat View from Williamsburg veel mensen heeft geraakt omdat het een ambigue beeld blijft in al zijn zonovergoten scherpte.’
Over zijn carrière: ‘Ik ben geen kunstenaar. Ik ben een beeldenmaker.’
Over de jaren als president van fotoagentschap Magnum: ‘Het is niet makkelijk, want je hebt te maken met grote ego’s van grote fotografen. Maar het is de moeite waard.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant