Als Lamine Yamal zondag de finale van het EK speelt, is hij sinds één dag 17 jaar. Hoe jong waren vier andere grootheden van het voetbal, op hun eerste toernooi?
Alles was uitzonderlijk aan de treffer van Lamine Yamal tegen Frankrijk. De treffer zelf, door de magnifieke traptechniek en de geweldige curve van de bal, precies buiten bereik van de duikvlucht van doelman Mike Maignan. De bal sloeg via de paal binnen. En dan is daar de leeftijd van de jongen. Bijna 17 jaar. Beter klinkt: 16 jaar en 362 dagen, bij zijn doelpunt. De jongen die schoolexamens afrondde tijdens het EK, nog geen auto rijdt en niet stemgerechtigd is, maar wel een van de beste voetballers is op een toernooi voor mannen.
Als tiener is Yamal bepalend op zijn eerste eindtoernooi bij de senioren. Van de volgende vier grootheden lukte dat op een toernooi alleen Pelé, in een totaal andere tijd. En hij was ‘al’ 17.
Pelé (23 oktober 1940), WK 1958
Pelé was 17 op het WK van 1958 in Zweden, en aan het begin van het toernooi bankzitter. Hij had volgens de overlevering last van zijn knie en de Braziliaanse staf vond hem nog te jong en te kinderlijk. Sommigen op de tribunes dachten dat hij een ballenjongen was, bij zijn eerste optreden als invaller tegen de Russen. Maar daarop besliste hij de kwartfinales tegen Wales. Hij bleek een sensatie. Pelé scoorde drie keer in de halve finale tegen Frankrijk en twee keer in de finale tegen Zweden. Hij eindigde als tweede op de topschutterslijst, met zes doelpunten, en bleef altijd een wereldtopper, volgens velen de beste speler ooit.
Ronaldo Luiz de Nazario Lima (18 september 1976), WK 1994
De reputatie was de vrolijk ogende jongen met dat spleetje tussen de tanden vooruitgesneld. Ajax en PSV wilden hem kopen, al voor het WK. Het lukte PSV, dat eerder succes had met Romario. De spits Ronaldo was als jongen van 17 mee met Brazilië naar het WK, maar hij speelde geen minuut. De enige taak voor bondscoach Carlos Alberto Parreira was om de titel na 24 jaar terug te halen naar Brazilië, hetgeen lukte met sober voetbal. Ronaldo toonde zijn kunnen tijdens trainingen, kreeg van Romario onder meer tips over hoe een frisbee te werpen, en meldde zich kort na het WK bij PSV, waar hij al snel een verpletterende indruk achterliet.
Cristiano Ronaldo (5 februari 1985). EK 2004
Portugal had een toptalent bij het toernooi in eigen land, Cristiano Ronaldo. Hij voetbalde al een jaar bij Manchester United toen hij als jongeman van 19 het EK speelde. Ronaldo scoorde twee keer en gaf twee assists. Hij verloor de finale van Griekenland, werd opgenomen in het ‘beste team’ van het toernooi en stond aan het begin van een glorieuze loopbaan.
Lionel Messi (24 juni 1987), WK 2006
Lionel Messi vierde tijdens het WK van 2006 in Duitsland zijn 19de verjaardag, maar hij speelde nauwelijks. Tegen Nederland in de groepsfase mocht hij meedoen, want de Argentijnen en Nederlanders waren al geplaatst voor de achtste finales. Hij was een jaar eerder gekroond tot beste speler van het jeugd-WK in Nederland, maar bondscoach José Pékerman achtte hem niet rijp genoeg voor een plek in de basisploeg van het A-elftal. Hij viel in tegen Mexico in de achtste finales. Argentinië verloor in de kwartfinales van Duitsland, na strafschoppen. Messi bleef de hele wedstrijd op de bank.
Yamal is dus sneller dan deze vier grootheden. De vraag is of het gezond is, dat zo’n jongen voortdurend speelt met op papier veel rijpere voetballers. Zijn club Barcelona heeft een reputatie met het brengen van piepjonge spelers. Niet alleen Messi, ook Pedri, Gavi en Ansu Fati debuteerden op zeer jonge leeftijd. Bij sommigen is een deel van de sprankeling verdwenen die ze rond hun debuut hadden.
Sportarts Cees-Rein van de Hoogenband: ‘Fysiek kan een 16-jarige het aan, mits goed wordt gekeken naar het evenwicht tussen belasting en belastbaarheid. Mentale begeleiding is veel belangrijker, in een bedreigende omgeving. Ze moeten goed op Yamal letten. Er zijn veel voorbeelden van ontsporingen, van wie voor ons Mohamed Ihattaren het bekendste voorbeeld is.’
Dat neemt niet weg dat de eerste mijlpaal indrukwekkend is. De bijna 90-jarige scout Piet de Visser: ‘Hoewel ik best veel talenten heb gezien op zeer jonge leeftijd, van Pelé tot Messi, Cruijff en Modric, heb ik nog nooit een talent op zo’n hoog niveau zien uitblinken op zijn 16de. Hij is het pareltje van het toernooi, met het mooiste doelpunt en al drie assists. Het bijzondere is dat hij uitblinkt op alle onderdelen: techniek, visie, fysiek, mentaliteit en karakter. Aanvallend met effectieve dribbels, passing en voorzetten, plus een prima schot. Maar hij is ook een teamspeler die mee verdedigt. Hij is zeer allround met een eigen stijl. Het is een genot om hem te zien spelen. In deze fysiek zware tijd voor mij beschouw ik voetbal weer als een medicijn, als ik hem zie voetballen.’
Over de auteur
Willem Vissers is voetbalverslaggever voor de Volkskrant. Dit is zijn zevende EK bij de mannen.
EK Voetbal 2024
Al het nieuws leest u in ons liveblog.
Welke ploeg speelt wanneer? Wie leidt de topscorerslijst? Wie krijgt de meeste gele kaarten? Hier vindt u alle statistieken.
Al onze verhalen over het EK 2024 vindt u op deze pagina.
Schrijf u ook in voor onze nieuwsbrief Sport.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant