Is het kruipen op het Binnenhof door centrumrechts Nederland al begonnen? Het was in elk geval een ongekend harde aanval van de grootste coalitiepartner van het kabinet van nationale schande op de zelf uitgezochte premier.
Dick Schoof zag zich gedwongen om op Wilders’ bevel sterker op te komen voor de wegens hun onfrisse verleden met een motie van wantrouwen geconfronteerde nieuwbakken bewindslieden Reinette Klever en Marjolein Faber. Slappe hap!
Over dit artikel
Thomas von der Dunk is cultuurhistoricus en (gast)columnist voor de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier meer over ons beleid.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Dat lukte hem maar half, en kwam hem meteen voor het oog van de natie op een volgende schoffering van de Grote Geblondeerde Leider te staan, die, als altijd verbaal incontinent, ditmaal optrad indachtig het motto van wijlen KVP-fractievoorzitter Romme: het maakt mij niet veel uit wie er onder mij regeert.
De oppositie hoefde er amper aan te pas te komen: nog geen week na het aantreden van het kabinet-Kleuterklas I is niet alleen het gezag van Schoof zeer wankel, maar zijn ook drie PVV-ministers beschadigd, onder wie de eerste vice-premier. De fameuze trollentweet over hoofddoekjes schijnt in het Kamerrestaurant tot een grote schreeuwpartij tussen Schoof en Fleur Agema te hebben geleid, dus dat begint al veelbelovend.
Als een bij het schoolhoofd geroepen stout tienermeisje moest laatstgenoemde, strak voor zich uitkijkend, accepteren dat ze door de directeur en plein public werd berispt. Nu al is duidelijk: alleen een volidioot kan nog vertrouwen hebben in deze coalitie.
Geen sprake van dat Wilders zijn toon nu matigt: de ijskast staat gewoon wagenwijd open, en de stank van zijn bedorven brij vult inmiddels ook vak K. Gefundenes Fressen voor de oppositie, die terecht keihard en goed in vorm was, van Esther Ouwehand tot Henri Bontenbal. Prettig onverstoorbaar onder de gebruikelijke stennis die Wilders ook nu weer schopte, toonde zich eveneens Frans Timmermans toen hij een hele waslijst aan wanstaltige uitspraken citeerde, die de coalitie gehoopt had ijlings wit te kunnen wassen: ‘U kunt gillen wat u wil.’
Martin Bosma, die zelf jarenlang aan de bewuste taalverloedering van de PVV had bijgedragen, maar laatst acute buikkrampen leek te krijgen van het adjectief ‘extreem-rechts’, kwam er niet meer tussen. Laurens Dassen (Volt) betitelde het gedachtegoed van Faber dit keer zelfs als ‘racistische walgelijke drek’, en mij schoot meteen door het hoofd dat de door Wilders ooit voor Sigrid Kaag gebruikte kwalificatie ‘heks’ op het Binnenhof voor niemand zo toepasselijk zou zijn als juist voor Faber. Maar wee degene die deze in háár geval gebruikt.
De altijd aanvallende Wilders, nu voor het eerst in de onwennige rol van kabinetsverdediger gedrukt, bleek eigenlijk een kleinzielig mannetje zonder enig incasseringsvermogen. Net als zijn hele trollenfabriek.
Dilan Yesilgöz en Pieter Omtzigt sloegen het vast met samengeknepen billen gade, maar durfden geen enkele vraag aan Wilders te stellen. Pas zeer laat staken zij een slappe reddende hand uit naar de man die toch ook namens hen premier geworden was. Omtzigt mompelde iets over ‘straks echt wel te handhaven rode lijnen’, maar zijn rode lijnen zijn net zoveel waard als die van Biden bij Netanyahu.
Terecht veegde Timmermans ook met die wegkijkhouding de vloer aan. Even terecht maakte hij duidelijk dat de oppositie de coalitie ingeval van freeridergedrag van de PVV niet gaat redden, zoals bij steun aan Oekraïne. VVD en NSC moeten die gifbeker − en Sophie Hermans keek inderdaad met het uur bedrukter − nu maar zelf tot de bodem leegdrinken.
Dit was immers het kabinet dat de VVD per se wilde, omdat haar leden hun eigen centen eventjes wat belangrijker vonden dan andermans grondrechten. Zij zal op het cruciale moment echt zélf moeten kiezen tussen Europese staatsveiligheid en het fiscale egoïsme van haar electoraat.
Europese, en daarmee ook nationale, staatsveiligheid: juist dezer dagen heeft de PVV besloten in Brussel met de partij van Poetin-praatpaal Orbán in één fractie te gaan zitten, die zichzelf in orwelliaanse newspeak ‘Patriotten voor Europa’ heeft gedoopt. Orbán reist intussen brutaal als pseudobemiddelaar naar Moskou af, en maant tegelijkertijd Zelensky tot capitulatie.
Brussel reageert op deze eigenmachtigheid als vanouds verbolgen, maar ook voor Von der Leyen geldt de slapte van Biden en Omtzigt: de facto is geen enkele rode lijn in zicht.
Het is duidelijk dat, zoals reeds Marcia Luyten constateerde, met de PVV een partij van potentiële landverraders de Trêveszaal is binnengehaald. En waar Wilders ooit Ahmed Aboutaleb en Kajsa Ollongren wegens hun dubbele nationaliteit naar huis wilde sturen, heeft Hongarije nu twee daadwerkelijke (gewezen?) belangenbehartigers als Trojaans paard in het kabinet.
Deze week zijn in Engeland en Frankrijk politieke rampen uitgebleven. De beide met Jupiterachtige zelfoverschatting van een rijkeluisbankier behepte politieke zondagskinderen Sunak en Macron − de eerste de facto een slap aftreksel van de tweede − hebben bij de stembus klop gekregen.
De fors toegenomen electorale steun voor extreem-rechts heeft zich dankzij het districtenstelsel (nog) niet in daarmee corresponderende zetelaantallen vertaald, maar in winst voor links.
Links is in beide landen nu de winnaar, maar moet zeker niet te vroeg juichen. Die winst zou zeer tijdelijk kunnen zijn, omdat links door drie decennia neoliberale afbraak van de staat nog maar over heel weinig instrumenten beschikt om iets aan de deels maar al te terechte sociale onvrede − de ervaren armoede en achteruitgang − op een rechtvaardige wijze iets te kunnen doen.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant