De Europese accu-industrie, die pas net wortel begint te schieten op het continent, verkeert in zwaar weer: autofabrikanten trekken orders in vanwege de stagnerende vraag naar elektrische voertuigen. Ook is er moordende concurrentie uit Zuidoost-Azië.
Het leek een loterij zonder nieten: Europa wil zijn klimaatbelastende transportsector snel vergroenen en dat kan niet zonder accu’s. De ambities zijn groot; omdat Europa in 2035 afscheid wil nemen van de auto met verbrandingsmotor, hoopte de industrie dat rond de decenniumwisseling al zo’n 70 procent van de nieuwe personenwagens elektrisch zou zijn.
Dus werden er plannen gemaakt voor de bouw van tientallen zogenoemde gigafabrieken in Europa, die de accuzucht konden lenigen.
Over de auteur
Bard van de Weijer is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over de energietransitie en de impact daarvan op het dagelijks leven.
In die sector gaat veel geld om; 40 procent van de waarde van een elektrische auto zit in de batterij. Voor zo’n belangrijk onderdeel wil zowel de industrie als de Europese Commissie niet afhankelijk zijn van Beijing. Daarom werden grootse bouwplannen ontvouwd. Maar nu de eerste palen geslagen zijn, verkeert de Europese accusector in zwaar weer.
Neem Northvolt. Deze Zweedse start-up wil duurzamer produceren dan de concurrentie uit China, onder meer door gebruik te maken van groene elektriciteit, die in het noorden van Zweden volop beschikbaar is. Accufabricage vergt veel energie en met groene stroom kan de CO₂-impact flink worden verlaagd ten opzichte van Chinese accu’s, die vaak worden gemaakt met fossiele energie.
Maar vorige maand verloor Northvolt onverwacht een order ter waarde van 2 miljard euro van BMW. De Duitsers gingen in zee met het Chinese CATL en het Koreaanse Samsung. BMW zou volgens geruchten in Duitse media ontevreden zijn over het hoge afkeurpercentage bij Northvolt, waardoor de productie van de elektrische modellen i4, iX en i7 gevaar liep.
Northvolt kampt ook met een tegenvallende vraag. Hierdoor is de toekomst van een nieuwe fabriek in de Duitse deelstaat Sleeswijk-Holstein onzeker geworden. De bouw daarvan werd in het afgelopen voorjaar nog feestelijk ingeluid door bondskanselier Olaf Scholz, maar volgens Automobilwoche zijn er geruchten dat de fabriek, die in 2026 moet gaan produceren en 900 miljoen euro Duitse steun kreeg, mogelijk niet wordt afgebouwd.
Northvolt is niet de enige die het moeilijk heeft. Eind mei schortte de Chinese batterijfabrikant Svolt plannen op voor een fabriek ten noorden van Dresden.
Dat de situatie snel verslechtert, blijkt ook uit een recent besluit van Automotive Cells Company (ACC, eigendom van Mercedes-Benz en Stellantis en energieconcern TotalEnergies) om te wachten met de uitbreiding van de productie in twee accufabrieken in Duitsland en Italië, waarvoor begin dit jaar nog een financiering van 4,4 miljard euro vrijkwam.
Volgens ING, dat het financiële proces begeleidde, heeft de vertraging te maken met een aanpassing van de productie naar goedkopere batterijtypes. De geplande bouw van een tweede Franse fabriek gaat wel door.
Naast producenten trappen ook toeleveranciers op de rem. Zo herziet BASF volgens de krant Handelsblatt plannen voor de uitbreiding van de productie van accucomponenten. Het Duitse chemieconcern is een van de grotere fabrikanten van kathoden.
De jonge Europese accusector ziet zich ook nog eens geconfronteerd met moordende concurrentie, vooral vanuit China, dat een groot deel van de markt in handen heeft en goedkoop produceert. Zoals CATL, dat werkt aan een accutype dat rond de 50 dollar per kilowattuur kost; ver onder de prijs waartegen Europese fabrikanten kunnen leveren. Concurrentie is er ook vanuit de Verenigde Staten, waar de regering-Biden forse subsidies geeft op de bouw van accufabrieken en waar energie goedkoper is.
Het aanvankelijke optimisme is weggesmolten; waar de industrie hoopte dat tegen het eind van het decennium zeven op de tien auto’s volledig elektrisch zou zijn, lijkt 40 tot 50 procent nu realistischer, stelt consultancyfirma Roland Berger.
Ook analisten van BloombergNEF zijn terughoudender over e-auto’s: zij verwachten de komende vier jaar een mondiale groei met gemiddeld 21 procent. Nog altijd een mooi getal, maar de hoogglans is er een beetje vanaf: tussen 2020 en 2023 reden er jaarlijks 68 procent meer e-auto’s de showroom uit.
ING, dat een belangrijke rol speelt in de financiering van accufabrieken, denkt dat de problemen van tijdelijke aard zijn. ‘Zoals bij elke grote transitie gaat ook deze niet zonder horten en stoten’, aldus een woordvoerder. ‘We blijven ons als bank richten op de lange termijn en willen een belangrijke bijdrage leveren aan de decarbonisatie van de samenleving.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant