De aanvallen van de Houthi’s op vrachtschepen in het Rode Zeegebied drijven de prijs op van hulpgoederen die naar Soedan moeten. Het is een van de oorzaken van een dreigende hongersnood in het door oorlog verscheurde land.
Uit angst voor aanvallen van de door Iran gesteunde Houthi’s, mijden veel schepen de Golf van Aden en het zuidelijke stuk van de Rode Zee. In dat gebied vallen de Houthi’s sinds november vorig jaar vrachtschepen aan die volgens hen banden hebben met Israël. Zeker vijftig schepen zijn onder vuur genomen, alle westerse schepen lijken doelwit te zijn. Door de aanvallen stijgt de prijs van de hulpgoederen, waardoor er minder Soedanezen in nood geholpen kunnen worden.
In het Oost-Afrikaanse Soedan woedt sinds vorig jaar april een verwoestende oorlog tussen twee rivaliserende legers. Grote delen van westelijk Soedan worden gecontroleerd door de paramilitaire Rapid Support Forces van generaal Mohamed ‘Hemeti’ Hamdan Dagalo. Zijn leger trekt met gelieerde milities steeds verder op richting de noordoostelijke havenstad Port Soedan, waarvandaan generaal Abdel Fattah al-Burhan het regeringsleger aanstuurt. Acht miljoen mensen zijn door de gevechten gedwongen hun huizen te ontvluchten, wat leidde tot de grootste ontheemdingscrisis ter wereld.
Over de auteur
Joost Bastmeijer is correspondent Afrika voor de Volkskrant. Hij woont in Dakar, Senegal.
Veel van hen lijden extreme honger; de stapel rapporten waarin wordt gewaarschuwd voor hongersnood blijft groeien. Eind juni zei een panel van VN-deskundigen dat 750 duizend mensen in Soedan het komende halfjaar nog te maken krijgen met ernstige honger die kan leiden tot de dood. Zij zitten in de ernstigste fase van honger, wat inhoudt dat ze bijna geen voedsel meer hebben en te maken krijgen met kritieke niveaus van honger en dood.
‘Op basis van enigszins optimistische aannames en de beschikbare data, kunnen er de komende maanden 2,5 miljoen mensen sterven door aan honger gerelateerde oorzaken,’ zegt ook onderzoeker Timmo Gaasbeek, die voor Clingendael een analyse schreef. ‘Er is maar eten voor ongeveer 33 miljoen van de 46 miljoen mensen.’ De situatie in de westelijke regio’s Darfur en Kordofan is het slechtst.
De aanvallen van de Houthi’s maken het voor hulpverleners veel moeilijker om adequaat op de (aanstaande) hongersnood te reageren. ‘De verzekeringstarieven zijn met 40 tot 50 procent gestegen’, zegt Svenja von Reuss, woordvoerder van het Wereldvoedselprogramma van de VN (WFP). Zij zegt dat schepen met bulkvrachten als peulvruchten en tarwe nog wel via het noordelijke Suezkanaal en de Rode Zee naar Port Soedan varen, zij het in lagere volumes.
Containerzendingen met verpakte goederen, zoals ingeblikt voedsel en dadelrepen, worden omgeleid rond Kaap de Goede Hoop. Daardoor zijn de transporten 200 procent duurder dan wanneer ze via de Rode Zee zouden komen. Die hogere kosten zetten het al krappe budget van WFP nog verder onder druk. Alleen de mensen in ‘hongersnoodachtige situaties’ kunnen nu worden geholpen, zegt Von Reuss. ‘Daardoor zitten anderen die ook ernstig honger lijden zonder steun’.
De stijgende kosten komen bovenop het gebrek aan aandacht, en dus, internationale financiering. Voor een speciaal VN-hulpplan is tot nu toe slechts 17 procent van de benodigde financiering ontvangen.
Naast de Houthi-aanvallen dragen meer factoren bij aan een ‘perfect storm’ die kan leiden tot hongersnood. Zo is het Soedanese gezondheidssysteem ingestort en staat een regenseizoen met naar verwachting veel extreem weer voor de deur. Ook blokkeren de strijdende partijen regelmatig de toegang tot voedsel en andere humanitaire hulp. Ze zijn herhaaldelijk beschuldigd van het gebruiken van hongersnood als oorlogswapen.
‘De internationale gemeenschap moet veilige routes voor hulpverleners en toegang voor hulptransporten afdwingen,’ zegt Mohammed Qazilbash, directeur van Plan International in Soedan. Sinds dinsdag leidt Plan de coördinatie van het noodhulpprogramma van de Dutch Relief Alliance, dat met drie miljoen euro wordt gesteund door het ministerie van Buitenlandse Zaken. Met zes andere Nederlandse hulporganisaties deelt Plan extra voedselpakketten, speciale bijvoeding voor kinderen en contant geld uit in Darfur.
Gesprekken over een staakt-het-vuren en voedselhulp verlopen moeizaam. Zo werd afgelopen week een politieke dialoog in de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba geboycot door een belangrijke civiele organisatie. De VN probeerde vrijdag beide partijen om tafel te krijgen in Genève, maar dat lukte niet.
Zelfs als beide legers beloven voedselhulp door te laten, vragen experts zich af of het tij nog te keren valt. ‘We zijn zo ver over het omslagpunt heen, dat voedselhulp de honger niet kan opvangen,’ zegt onderzoeker Gaasbeek. Volgens zijn berekeningen zijn er in het westen van Soedan ten minste 60 duizend vrachtwagens met eten nodig om een hongersnood af te wenden; de VN levert nu tientallen vrachtwagens met voedsel per maand. ‘Het aantal mensen dat honger lijdt in Soedan is tien keer hoger dan in Gaza’, concludeert hij. ‘Maar er zijn maar weinig mensen die dat door lijken te hebben’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant