De Nederlandse Staat hoeft geen dwangsom te betalen voor het leveren van F-35-onderdelen aan Israël. Dat heeft de rechtbank in Den Haag vrijdag bepaald. In februari legde het gerechtshof een leveringsverbod op, maar volgens mensenrechtenorganisaties komen er nog steeds onderdelen in het land aan.
Volgens Oxfam Novib, PAX en The Rights Forum zouden via omwegen nog steeds F-35-onderdelen terechtkomen in Israël. Daarom eisten de organisaties een dwangsom ter hoogte van 50.000 euro per dag voor het overtreden van het leveringsverbod.
Daar gaat de rechter dus niet in mee. Het is volgens hem niet niet gebleken dat de Staat "zich niet aan het verbod houdt of niet de bedoeling heeft het verbod na te blijven leven".
"Sommige van deze vanuit Nederland geleverde onderdelen komen via een omweg alsnog terecht in F-35's, die voor Israël zijn bestemd of waarover Israël beschikt", vat de rechter samen. De mensenrechtenorganisaties vinden dat het verbod vanuit het hof ook deze uitvoer zou moeten verhinderen.
Maar het hof heeft volgens de rechter niets gezegd over het traject dat de F-35-onderdelen afleggen via de andere landen. De mensenrechtenorganisaties hebben een te ruime uitleg gegeven aan de beslissing van het hof, stelt de rechter. De mensenrechtenorganisaties vinden juist dat de Staat "sjoemelt" met de term eindbestemming, om zo de uitspraak van het hof te ontlopen.
Het gerechtshof legde de Staat in februari in hoger beroep nog een leveringsverbod op. "Er is een duidelijk risico dat met de F-35-gevechtsvliegtuigen van Israël ernstige schendingen van het humanitaire oorlogsrecht worden gepleegd in de Gazastrook", oordeelde het hof.
Landsadvocaat Reimer Veldhuis beaamde tijdens het kort geding dat er een "beperkt risico" bestaat dat de onderdelen alsnog in Israël terechtkomen, omdat deze niet langer traceerbaar zijn als ze eenmaal vanuit Nederland naar de Verenigde Staten zijn vervoerd. Maar hij noemde dit "niet aannemelijk".
Om te bekijken of de F-35-onderdelen inderdaad in Israël terechtkomen, opperden de organisaties onder meer een track-and-tracesysteem. Maar volgens de Staat is dat geen optie, omdat het te tijdrovend en complex is en de VS niet wil meewerken.
Source: Nu.nl algemeen