Roberto Vannacci is voorgedragen als een van de vicepresidenten van de nieuwe door Orbán gevormde groep Patriotten voor Europa in het Europees parlement. De generaal is de rijzende ster van Italiaans-rechts, maar zijn extreme uitspraken gaan zelfs het Franse Rassemblement National te ver.
‘Beste homo’s, jullie zijn niet normaal. Leer daarmee te leven!’ Via die uitspraak leerde het grote Italiaanse publiek Roberto Vannacci (55) kennen, de militair die vorige zomer een boek publiceerde onder de titel Il mondo al contrario, oftewel: ‘De omgekeerde wereld’.
Na de publicatie van zijn omstreden boek liet de Italiaanse minister Guido Crosetto van Defensie, lid van de partij Fratelli d’Italia van premier Giorgia Meloni, nadrukkelijk weten dat Vannacci op persoonlijke titel en zonder goedkeuring van zijn meerderen sprak. Ook verloor de generaal tijdelijk zijn functie; hij werd in februari elf maanden geschorst door het ministerie, vanwege het ‘compromitteren van het prestige en de reputatie van het bestuur’.
Over de auteur
Rosa van Gool is correspondent Italië, Griekenland en de Balkan voor de Volkskrant. Zij woont in Rome.
Ondertussen bleek het boek, waarvan in Italië zeker 250 duizend exemplaren over de toonbank gingen, een opstapje naar een politieke carrière. De kwijnende partij Lega van Matteo Salvini herkende een zielsverwant en potentieel stemmenkanon in Vannacci, zeker na zijn botsing met de Fratelli d’Italia-minister.
Want hoewel de twee radicaalrechtse partijen samen in een regering zitten, gecompleteerd door het iets liberalere Forza Italia, blijven ze ook electorale concurrenten. En terwijl Fratelli d’Italia zich noodgedwongen gematigder uitdrukt van vroeger, omdat de internationale reputatie van premier Meloni op het spel staat, probeert de Lega juist te profiteren van de ruimte die daardoor in eigen land op populistisch-rechts ontstaat.
Daarvoor lijkt de extreme Vannacci de geknipte kandidaat. En hoewel hij formeel weliswaar nog steeds geen lid van de partij is, verzamelde hij als ‘autonome kandidaat’ op de Legalijst bij de Europese verkiezingen in juni inderdaad meer dan een half miljoen voorkeursstemmen.
Die sleepte hij onder meer binnen door te stellen dat het moderne feminisme een ‘oorlog tussen de seksen’ heeft ontketend. Politieke correctheid is volgens Vannacci ‘een kanker die onze vrijheid van meningsuiting aan het vernietigen is’.
Net als Geert Wilders beschouwt hij de islam als ‘onverenigbaar met westerse waarden en een gevaar voor Europa’. Zoals op radicaal-rechts in Italië gebruikelijk is, omschrijft hij fascistische dictator Benito Mussolini als ‘een staatsman’. Ook is Vannacci voorstander van aparte schoolklassen voor kinderen met een beperking. ‘School moet zijn zoals sport, waar mensen met soortgelijke prestaties bij elkaar zitten’, verklaarde Vannacci.
In eigen land lag de generaal verder onder vuur vanwege een passage in zijn boek over de zwarte Italiaanse volleyballer Paola Egonu. ‘Ook al is ze Italiaans burger, het is duidelijk dat haar lichamelijke kenmerken geen Italiaansheid vertegenwoordigen’, schreef Vannacci over Egonu, die de generaal aanklaagde vanwege smaad.
De rechtbank oordeelde in juni dat de generaal en kersverse Europarlementariër de wet niet overtreden had. Tegelijkertijd onderzocht de militaire rechtbank in Rome een aanklacht tegen Vannacci vanwege aanzetten tot rassenhaat, maar ook dat dossier werd vorige week gesloten.
Kortom: niets staat de politieke carrière van Vannacci nog in de weg. Wanneer hij volgende week aantreedt in het Europees parlement, wordt hij als het aan Lega-leider Salvini ligt dan ook één van de vicepresidenten van de nieuw gevormde groep Patriotten voor Europa. De verzameling uiterst rechtse partijen is bij elkaar gebracht door de Hongaarse premier Viktor Orbán. De groep herbergt naast de Lega, de Fidesz-partij van Orbán en het Rassemblement National van Marine Le Pen ook de Nederlandse PVV.
Maar zelfs binnen dat zeer rechtse gezelschap is Vannacci omstreden. Donderdag verklaarde een woordvoerder van het Franse Rassemblement National tegenover dagblad La Stampa dat Vannacci geen vicepresident van hun groep kan worden, onder meer vanwege zijn ‘filoputinisme’.
Behalve zijn sociaal-conservatisme en antimigratie-sentiment neemt de generaal namelijk ook een uitgesproken standpunt over de oorlog in Oekraïne mee naar Straatsburg. ‘Er moet onderhandeld worden. Poetin is niet erger dan Stalin, en er bestaat geen eerlijke vrede.’
Vannacci wijst als het over oorlog gaat vaak op zijn professionele ervaring. Als militair diende hij in Somalië, Afghanistan, Irak en Libië. Vanaf december 2020 maakte Vannacci deel uit van de Italiaanse diplomatieke missie in Moskou. In mei 2022 verliet hij het land als persona non grata, na de Russische inval in Oekraïne en daardoor snel verslechterde relatie tussen Italië en Rusland.
Ook binnen de Lega zelf is niet iedereen blij met de rijzende ster van Vannacci, die wordt gezien als de verpersoonlijking van Lega’s nieuwe koers. Met name in het noorden heerst onder lokale bestuurders onvrede over Salvini. Hij transformeerde de partij de afgelopen jaren van een noordelijke beweging voor meer regionale macht (die niet voor niets tot 2017 Lega Nord heette) naar een bredere, radicaalrechtse en populistische beweging.
Vannacci is mogelijk Salvini’s laatste reddingsboei. De partijleider is zijn electorale aantrekkingskracht al lang geleden verloren en zijn leiderschap binnen de Lega ligt onder vuur. De half miljoen voorkeursstemmen die Vannacci in juni binnensleepte – een kwart van alle Lega-stemmen – deden de roep om Salvini’s aftreden weer tijdelijk verstommen.
Als beloning voor dat succes mag Vannacci zijn stem nu in Europa laten horen. Een matige stem zal dat niet zijn, bevestigde de generaal tijdens de Europese campagne eens te meer. In een video-spotje verwees hij naar een eenheid van het Italiaanse leger die berucht is vanwege moordpartijen en martelingen onder het nazifascisme.
De komende dagen zal blijken of Salvini’s favoriete generaal een prominente rol krijgt binnen de Patriotten voor Europa, of dat hij zelfs voor de partij van Marine Le Pen een rechtse brug te ver is.
3x Vannacci
Dit voorjaar publiceerde Vannacci zijn tweede boek, Moed overwint. De verkoopcijfers blijven tot nu toe ver achter op de bestseller waarmee hij in augustus 2023 doorbrak.
De militaire rechtbank stelde in februari een onderzoek in naar financiële fraude door Vannacci, die tijdens zijn verblijf in Rusland mogelijk declaraties van diners en evenementen zou hebben gedaan die nooit hebben plaatsgevonden.
Premier Giorgia Meloni verklaarde het veelbesproken boek van Vannacci niet te hebben gelezen. ‘Maar ik heb soms ook het idee in een omgekeerde wereld te leven.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant