Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
Rusland heeft Joelia Navalnaja, de weduwe van Aleksej Navalny, op een lijst met ‘terroristen en extremisten’ gezet. Het is een nieuwe stap van het Kremlin om de oppositie het zwijgen op te leggen, na de uitvaardiging van een arrestatiebevel tegen Navalnaja eerder deze week.
Na de dood van de Russische oppositieleider Aleksej Navalny, beloofde Navalnaja de strijd van haar man tegen het Russische regime voort te zetten. Zo sprak ze al met verschillende westerse leiders – onder wie Joe Biden – en gaf een toespraak voor het Europees Parlement, waarin ze opriep de strijd tegen Poetin niet op te geven. Het kwam haar op een staande ovatie van de Europarlementariërs te staan.
Navalnaja’s gegevens zijn verschenen op een zwarte lijst van Rosfinmonitoring, het staatsagentschap dat erop toeziet dat (vermeende) terroristen geen financiering kunnen krijgen. De Russische rechter beschuldigt de weduwe van Navalny van deelname aan een extremistische organisatie, een classificatie die Rusland gaf aan aan Navalny gelinkte organisaties.
Voor die vermeende deelname aan een extremistische organisatie werd eergisteren een arrestatiebevel uitgevaardigd tegen Navalnaja. Als zij voet zet op Russische bodem, zal zij worden gearresteerd. De Russische rechter heeft geoordeeld dat Navalnaja ten minste twee maanden in voorarrest moet.
Jasper Daams
Lees ook: Joelia Navalnaja zet alles opzij voor de strijd van haar echtgenoot
Rusland zegt opnieuw terreinwinst te hebben geboekt in de Oost-Oekraïense provincie Donetsk. Het Russische ministerie van Defensie meldt de verovering van het gehucht Voschod, ongeveer 20 kilometer ten noordwesten van de stad Avdiivka. Vorige week meldde Rusland de inname van Sokil, dat minder dan een kilometer ten oosten ligt van Voschod.
Ten noordwesten van Avdiivka is Rusland al maanden bezig aan een trage opmars. Begin mei veroverde Rusland het dorp Otsjeretyne, dat door de ligging aan een doorgaande weg en een spoorlijn van strategische waarde is. Sindsdien heeft Rusland ten westen van Otsjeretyne enkele dorpen en gehuchten ingenomen. Van een grotere doorbraak, bijvoorbeeld richting de nabijgelegen stad Pokrovsk, is echter geen sprake.
Daan de Vries
Oekraïne heeft op de Donau een vrachtschip in beslag genomen dat gebruikt zou worden om graan te exporteren vanuit de door Rusland bezette Krim. De Azerbeidzjaanse kapitein van het schip is aangehouden, meldt de Oekraïense veiligheidsdienst SBOe. Het schip, dat vaart onder de vlag van Kameroen, werd tegengehouden in Oekraïense territoriale wateren in de buurt van de havenstad Reni.
Volgens de SBOe is het schip het afgelopen jaar zeker twee keer afgemeerd in de haven van Sevastopol op de Krim. Daar zou het zijn geladen met graan en andere landbouwproducten uit de door Rusland bezette delen van Zuid-Oekraïne. De goederen zouden vervolgens in opdracht van Rusland via een Turks bedrijf naar het Midden-Oosten zijn vervoerd. De kapitein kan tot 5 jaar gevangenisstraf krijgen voor het overtreden van het reisverbod naar de door Rusland bezette gebieden.
Oekraïne beschuldigt Rusland sinds het begin van de grootschalige invasie van de diefstal en doorverkoop van Oekraïens graan. De Oekraïners beschouwen dit als plundering, wat in strijd is met het oorlogsrecht. De bezette delen van de Zuid-Oekraïense provincies Cherson en Zaporizja bestaan voor een aanzienlijk deel uit landbouwgrond.
Daan de Vries
China heeft er donderdag bij de Navo op aangedrongen om te stoppen met het ‘uitlokken van confrontatie’ tussen de blokken na felle kritiek van de alliantie, die waarschuwde voor de steun die Beijing biedt aan de oorlog van Rusland tegen Oekraïne.
‘De Navo moet ophouden zich druk te maken over een zogenaamde Chinese dreiging, stoppen met het uitlokken van confrontatie en rivaliteit, en een grotere bijdrage leveren aan vrede en stabiliteit in de wereld’, zei een woordvoerder van de Chinese missie bij de Europese Unie (EU) in een persbericht.
Chinese hulp maakt het mogelijk dat Rusland de oorlog tegen Oekraïne kan voortzetten, stelt de Navo. China moet daarmee stoppen, anders zal dat 'zijn belangen en reputatie schaden', waarschuwen de Navo-leiders op hun top in Washington.
Het nauwe bondgenootschap tussen Moskou en Beijing en de levering van goederen die Rusland kan gebruiken voor de oorlog, maken China volgens de 32 Navo-landen tot een ‘beslissende mogelijkmaker’ van de oorlog. Door de Chinese hulp zou Rusland ook een groter gevaar vormen voor zijn buurlanden die deel uitmaken van de Navo.
De Navo slaat de laatste jaren een steeds hardere toon aan tegen China, waar de opkomende grootmacht vijf jaar geleden nog haast buiten beschouwing werd gelaten. De Verenigde Staten, met wie de Navo staat of valt, dringen daarop sterk aan. Ze zien China als grootste rivaal en willen meer steun van hun Europese bondgenoten. Die zouden ook meer zichzelf moeten kunnen verdedigen, zodat de VS hun aandacht naar China kunnen verleggen.
• De Navo is begonnen met de levering van F-16-gevechtsvliegtuigen aan Oekraïne. Dat zegt de Amerikaanse minister Antony Blinken van Buitenlandse Zaken op de Navo-top in Washington. Volgens Blinken gaat het om toestellen uit Denemarken en Nederland, al zeggen bronnen bij de Navo dat de F-16’s uit Nederland op een later moment volgen.
• Oekraïne moet dieper kunnen toeslaan op Russisch grondgebied als het aan Nederland ligt. Volgens de kersverse defensieminister Ruben Brekelmans (VVD) moet er in plaats van een actieradius voor Oekraïense aanvallen worden gekeken naar welke doelwitten geoorloofd zijn, meldt persbureau ANP.
• De Nederlandse verffabrikant AkzoNobel heeft de afgelopen twee jaar 16 miljoen euro winstbelasting betaald aan Rusland. Daarnaast leverde het bedrijf tot mei nog grondstoffen voor verf aan het land, blijkt uit onderzoek van NRC.
Oekraïne moet dieper kunnen toeslaan op Russisch grondgebied als het aan Nederland ligt. Volgens de kersverse defensieminister Ruben Brekelmans (VVD) moet er in plaats van een actieradius voor Oekraïense aanvallen worden gekeken naar welke doelwitten geoorloofd zijn, meldt persbureau ANP.
Zo meent Brekelmans, die op dit moment in Washington D.C. is voor een Navo-top, dat het voor Oekraïne legitiem moet zijn ‘om vliegvelden en vliegtuigen te bestoken’. Oekraïne mag op dit moment door de Verenigde Staten geleverde wapens inzetten voor aanvallen in grensgebied in het noordoosten van het land, nabij Charkiv.
Lange tijd golden er beperkingen op dergelijke inzet van Amerikaanse wapens, uit vrees bij president Joe Biden dat dit kon leiden tot escalatie van het conflict. Onder druk van een nieuw offensief in Charkiv, gaf de regering-Biden Oekraïne eind mei alsnog groen licht om Amerikaanse wapens in te zetten bij aanvallen op Russische doelen in Charkiv.
Tegelijkertijd gelden nog altijd beperkingen op het gebruik van Amerikaanse wapens op Russische doelen buiten Charkiv. Zo mag Oekraïne de langeafstandsversie van de Amerikaanse Atacms-raket niet inzetten voor aanvallen ver op Russisch grondgebied. Vanuit Duitsland wordt bovendien nog steeds geweigerd om de Taurus te leveren, de langeafstandsraket waar Oekraïne al langer om vraagt.
Brekelmans hoopt daar, in overleg met de bondgenoten van Oekraïne, verandering in te krijgen. ‘Want ons standpunt is duidelijk’, aldus de minister. ‘Wij stellen geen enkele beperking (op dergelijke inzet van wapens, red.), mits dit binnen het internationaal recht is.’ Dat geldt volgens Brekelmans ook niet voor de F-16’s die Nederland binnenkort naar Oekraïne stuurt.
Thom Canters
Lees hier ook: Nederland reserveert 300 miljoen euro extra om F-16-munitie naar Oekraïne te sturen
De hoogste aanklager van Oekraïne, Andri Kostin, beschuldigt Rusland ervan twee Oekraïense krijgsgevangenen te hebben gedood. De twee militairen werden afgelopen juni doodgeschoten in de deels door Rusland bezette provincie Zaporizja, in het zuidoosten van Oekraïne.
Op X deelt Kostin een stilstaand beeld uit een video van de vermeende moord op de twee krijgsgevangenen. ‘De beelden laten duidelijk zien dat de Oekraïense verdedigers zich hebben overgegeven en geen bedreiging vormen. Toch hebben de bezetters deze ongewapende mannen op cynische wijze geëxecuteerd.’ De beelden kunnen niet onafhankelijk geverifieerd worden.
Twitter bericht wordt geladen...
Rusland heeft nog niet gereageerd op de beschuldiging van Oekraïne. Het doden van krijgsgevangenen zonder dat daar een proces aan vooraf is gegaan, geldt internationaal als een oorlogsmisdaad. In het verleden hebben de Russen meermaals ontkend oorlogsmisdaden te hebben gepleegd tijdens de oorlog met Oekraïne. Kyiv stelt juist dat Rusland al 130 duizend oorlogsmisdaden heeft begaan.
Kostin spreekt van ‘bewust beleid van het criminele regime van het Kremlin om alles wat Oekraïens is te vernietigen’. De aanklager heeft een strafrechtelijk onderzoek ingesteld wegens schending van de wetten en gebruiken van de oorlog, in combinatie met moord met voorbedachte rade.
Jasper Daams
Rusland heeft de onafhankelijke krant The Moscow Times op een zwarte lijst van ‘ongewenste organisaties’ gezet. Het is daardoor voor Russen verboden om te werken voor of banden te onderhouden met de krant, die is opgericht door de Nederlandse journalist Derk Sauer. Zijn zoon, journalist Pjotr Sauer, spreekt zich regelmatig uit over de door Rusland gevangen genomen journalist Evan Gershkovich.
Eerder werd de krant al bestempeld als ‘buitenlandse agent’, waardoor een deel van de redactie verhuisde naar het voormalige DPG-hoofdkantoor in Amsterdam, waar ook de Volkskrant jarenlang huisde.
Volgens de Russische autoriteiten is het werk van de krant ‘gericht op het in diskrediet brengen van de besluiten van het leiderschap van de Russische federatie, op het gebied van zowel binnenlands als buitenlands beleid’. Door het nieuwe label riskeert personeel van de krant een celstraf. Ook is het voor lezers strafbaar geworden om artikelen van de The Moscow Times online te delen.
In een statement schrijft The Moscow Times hoe het journalistieke werk wordt bemoeilijkt door de beslissing. ‘Door deze aanduiding wordt het voor ons nog moeilijker om ons werk te doen, lopen verslaggevers en fixers in Rusland het risico om strafrechtelijk te worden vervolgd, en worden bronnen nog huiveriger om met ons te praten.’
De krant toont zich echter strijdbaar. ‘We weigeren toe te geven aan deze druk. We weigeren het zwijgen op te worden gelegd’, staat verderop in het statement, dat wordt afgesloten met een oproep. ‘We rekenen op de steun van jullie allemaal, onze lezers, om ons te helpen ons werk voort te zetten en het Kremlin te trotseren.’
De Russen gebruiken de wet op ‘ongewenste organisaties’ sinds 2015 om onafhankelijke nieuwsuitzendingen, mensenrechtengroepen, milieuorganisaties en onderwijsinstellingen aan te pakken. Onder meer Greenpeace en het Wereld Natuur Fonds kregen het label, dat een trede hoger is dan ‘buitenlands agent’ op de ladder van Russische tegenwerking van organisaties.
Jasper Daams
De Navo is begonnen met de levering van F-16-gevechtsvliegtuigen aan Oekraïne. Dat zegt de Amerikaanse minister Antony Blinken van Buitenlandse Zaken op de Navo-top in Washington. Volgens Blinken gaat het om toestellen uit Denemarken en Nederland, al zeggen bronnen bij de Navo dat de F-16’s uit Nederland op een later moment volgen.
‘Ik ben blij te kunnen aankondigen dat de levering van F-16’s onderweg is, as we speak’, aldus Blinken, die verwacht dat de vliegtuigen nog deze zomer actief zullen zijn in het Oekraïense luchtruim.
In totaal heeft Nederland de levering van 24 van deze gevechtsvliegtuigen toegezegd aan Kyiv, terwijl Denemarken heeft beloofd negentien F-16’s te doneren. Beide landen hebben de afgelopen tijd een voortrekkersrol gespeeld in het leveren van de toestellen, ook wat betreft de training van bemanning en het bewapenen van de gevechtsvliegtuigen. Eerder vandaag zegde ook Noorwegen zes F-16’s toe aan Oekraïne.
Nederland trekt 300 miljoen euro extra uit voor de bewapening van de F-16's, meldde minister Ruben Brekelmans vandaag tijdens de Navo-top. ‘De Oekraïners moeten niet alleen kunnen vliegen met de F-16’s. Ze moeten ook in staat zijn de toestellen in te zetten’, zei Brekelmans. ‘Bewapening is daarom cruciaal. Met de munitie die we aanschaffen kunnen de F-16’s helpen om Russische aanvallen af te slaan.’
De F-16’s staan al geruime tijd op de verlanglijst van de Oekraïense president Zelensky. Hij wil de vliegtuigen gebruiken langs het front, onder andere om het Russisch offensief te frustreren, of om belangrijke militaire doelwitten te vernietigen.
Jasper Daams
Navo-baas Jens Stoltenberg verwacht dat de lidstaten van de alliantie binnenkort overeenstemming bereiken over een substantieel steunpakket voor Oekraïne. Het pakket zal dienen als ‘brug naar Navo-lidmaatschap’ voor Kyiv, zei Stoltenberg op de Navo-top in Washington, al is het volgens hem nog te vroeg om te zeggen wanneer dit laatste zal gebeuren.
Het plan, dat naar verwachting een dezer dagen gepresenteerd wordt, behelst onder meer de Navo-overname van de coördinatie en planning van de hulp van bondgenoten aan Oekraïne. Daarnaast zal de Navo waarschijnlijk toezeggingen doen over de steun voor de langere termijn, en wordt de materiële hulp opgevoerd, onder meer op het gebied van luchtafweer.
Naast het verwachte steunpakket zal de Navo ook met een slotverklaring komen over de driedaagse top in Washington. Een anonieme bron zegt tegen persbureau Reuters dat de lidstaten in die verklaring hun steun zullen uitspreken aan Oekraïne ‘op zijn onomkeerbare pad naar volledige Euro-Atlantische integratie, inclusief Navo-lidmaatschap’.
Oekraïense toetreding tot de Navo is echter nog ver weg. Eerst zullen de lidstaten het unaniem eens moeten worden over de voorwaarden van toetreding van Oekraïne. Iets waar niet alle landen happig op zullen zijn, omdat zij bang zijn Rusland te provoceren.
Jasper Daams
De Nederlandse verffabrikant AkzoNobel heeft de afgelopen twee jaar 16 miljoen euro winstbelasting betaald aan Rusland. Daarnaast leverde het bedrijf tot mei nog grondstoffen voor verf aan het land, blijkt uit onderzoek van NRC.
Uit de boekhouding van een Russisch dochterbedrijf van AkzoNobel, dat in handen is van NRC, blijkt dat de omzet en de winst zijn gestegen sinds het begin van de grootschalige Russische invasie van Oekraïne in februari 2022. Volgens de krant betaalde AkzoNobel de afgelopen twee jaar omgerekend circa 16 miljoen euro winstbelasting aan het Kremlin.
De bevindingen staan haaks op de officiële verklaring van AkzoNobel dat sinds de Russische invasie een 'significant deel' van de activiteiten in het land zou zijn gestaakt. De directie van AkzoNobel zei in februari dat het zijn activiteiten sinds de Russische invasie had gehalveerd. Een woordvoerder van AkzoNobel herhaalt die claim tegenover NRC, maar zegt dat ‘de volumes van de resterende onderdelen tegen de verwachtingen in omhooggegaan’.
Het verfconcern is niet van plan zijn Russische activiteiten volledig af te stoten. ‘Dat hebben we ook nooit gezegd’, aldus een woordvoerder tegen NRC. ‘Als je een bedrijfstak voor 1 euro verkoopt, kan dat aan een partij zijn waar je liever niet aan verkoopt. Bovendien voelen we een verantwoordelijkheid voor onze medewerkers daar.’
AkzoNobel is niet de eerste westerse multinational die sinds de oorlog in Oekraïne onder vuur is komen te liggen, nadat was gebleken dat hun aanwezigheid in Rusland groter bleek dan naar buiten werd beweerd. Heineken lanceerde zo ondanks de belofte te vertrekken nog nieuwe biermerken op de Russische markt, en Unilever ontving in strijd met eigen beloftes 200 miljoen euro aan royalty’s uit het Russische dochterbedrijf.
Na een storm van kritiek nam Heineken uiteindelijk zijn verlies en verkocht zijn Russische activiteiten vorige zomer voor 1 euro.
Tom Kieft
In een eerdere versie van dit bericht stond ten onrechte dat het bedrijf nog steeds grondstoffen voor verf aan Rusland levert. Die leveringen zijn sinds mei dit jaar gestaakt.
Bij een Russische drone- en raketaanval zijn in de Zuid-Oekraïense regio Odesa twee mensen omgekomen, aldus de regionale gouverneur Oleh Kiper. Het gaat om een vrachtwagenchauffeur en een beveiligingsbeambte die in de haven aan het werk waren. Door de aanval zijn ook een havendepot, meerdere vrachtwagens en een vrachtschip beschadigd geraakt, aldus Kiper.
Het Russische leger heeft volgens de Oekraïense autoriteiten vanochtend in totaal twintig drones en vijf raketten afgevuurd op doelen in verschillende delen van Oekraïne. Volgens de Oekraïense luchtmacht konden veertien van de twintig drones en drie van de vier raketten worden onderschept voordat ze doel troffen. Die claim kon niet onafhankelijk worden geverifieerd.
Rusland voert vrijwel dagelijks lucht- en droneaanvallen uit op Oekraïne en neemt daarbij geregeld ook de relatief ver van het front gelegen havenstad Odesa onder vuur. Odesa is de belangrijkste havenstad aan de Zwarte Zee van Oekraïne en is cruciaal voor de export van onder andere graan en andere landbouwproducten. Volgens waarnemers wil Moskou met deze aanvallen onder andere de Oekraïense export verstoren en de economie verzwakken.
Tom Kieft
Bij de aanslagen van afgelopen maandag in Oekraïne zijn zeker 43 mensen om het leven gekomen. Dat heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky dinsdag gezegd in een toespraak in Washington D.C. Hij is in de Amerikaanse hoofdstad voor de Navo-top die er momenteel gehouden wordt.
Ongeveer '43 mensen zijn gedood' bij de aanvallen, zei Zelensky in een toespraak in het Ronald Reagan Institute. Eerder had Zelensky het dodental in heel het land op ongeveer 40 geschat, waaronder meer dan 30 in Kyiv, waar een kinderziekenhuis werd verwoest.
De Oekraïense president Volodymyr Zelenski spreekt over een 'tastbaar resultaat' op de eerste dag van de Navo-top in Washington, nu Oekraïne bijkomende middelen voor de luchtafweer is beloofd. Zelensky zegt de partnerlanden - de VS, Duitsland, Nederland, Italië en Roemenië - daarvoor dankbaar te zijn.
'Ik ben mijn eerste werkdag op de NAVO-top in Washington gestart met een tastbaar resultaat', aldus Zelensky in een bericht op X. Hij bedankte de partnerlanden voor 'een sterke verklaring in steun van de Oekraïense luchtafweer om zijn mensen, steden en kritieke infrastructuur te beschermen'.
Volgens Zelensky moet Rusland de mogelijkheid ontnomen worden om Oekraïne te terroriseren. 'Hoe sneller we een einde maken aan de Russische terreur, hoe sneller de veiligheid van alle vredelievende naties zal versterkt worden.'
Oekraïne kan de komende tijd rekenen op meer hulp van de Verenigde Staten en andere bondgenoten bij zijn luchtverdediging. De Amerikaanse president Joe Biden spreekt van vijf extra luchtverdedigingssystemen, maar meerdere daarvan lijken al eerder toegezegd.
Oekraïne heeft extra hulp nodig om Russische luchtaanvallen af te weren. Biden kondigde op de Navo-top in Washington onder meer de schenking van drie Patriot-systemen aan, onder andere uit Duitsland en Roemenië. Het lijkt te gaan om Patriots die deze landen al hadden aangekondigd.
Ook Nederland kondigde eerder al aan dat het met onderdelen van andere bondgenoten één Patriot-systeem kan samenstellen om naar Oekraïne te sturen. Italië geeft een SAMP-T-systeem, een vergelijkbaar luchtverdedigingswapen.
• Het officiële dodental door de grootschalige Russische raketaanval van maandag op Oekraïne is opgelopen naar 38, meldt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op sociale media.
• De Indiase premier Narendra Modi heeft tijdens zijn bezoek aan de Russische president Vladimir Poetin gezegd dat vrede van groot belang is en dat ‘oorlog geen problemen oplost’. Wat Modi daarmee precies bedoelde maakte hij niet duidelijk. De regering van Modi heeft tot dusverre een duidelijke stellingname in de oorlog tussen Oekraïne en Rusland steeds geweigerd.
• Rusland heeft een arrestatiebevel uitgevaardigd tegen Joelia Navalnaja, de weduwe van Aleksej Navalny. Na de dood van de Russische oppositieleider Aleksej Navalny, die in februari onder verdachte omstandigheden overleed in een strafkolonie, zei Navalnaja het werk van haar man te willen voortzetten.
Rusland heeft een arrestatiebevel uitgevaardigd tegen Joelia Navalnaja, de weduwe van Aleksej Navalny. Zij wordt beschuldigd van deelname aan een extremistische organisatie. Mocht de in Berlijn woonachtige Navalnaja in Rusland voet aan wal zetten, zal zij worden gearresteerd. Ze moet van de Russische rechter zeker twee maanden in voorarrest.
Na de dood van de Russische oppositieleider Aleksej Navalny, die in februari onder verdachte omstandigheden overleed in een strafkolonie, zei Navalnaja het werk van haar man te willen voortzetten. ‘Ik wil in een vrij Rusland leven, ik wil een vrij Rusland opbouwen’, zo sprak ze daags na Navalny’s overlijden.
Ze sprak bovendien met verschillende westerse leiders, onder wie de Amerikaanse president Joe Biden. In een toespraak voor het Europees Parlement riep ze Europarlementariërs op de criminele bende rondom de Russische president Vladimir Poetin aan te pakken.
Navalnaja vloog in januari 2021 samen met haar echtgenoot naar Moskou, nadat hij hersteld was van een vergiftiging die zeer vermoedelijk het werk was van het Kremlin. Op het vliegveld werd Navalny direct ingerekend. Navalnaja werd later die maand zelf gearresteerd tijdens een protest voor de vrijlating van haar man, maar dezelfde dag nog vrijgelaten. Kort daarna vertrok ze weer naar Duitsland.
In een reactie op het arrestatiebevel op X roept Navalnaja haar volgelingen op niet te vergeten dat Poetin ‘een moordenaar en een oorlogsmisdadiger’ is. ‘Hij hoort in de gevangenis’, aldus Navalnaja. ‘In dezelfde soort strafkolonie en dezelfde 2 bij 3 meter cel waarin hij Alexei heeft vermoord.’
Lees hier het profiel van Navalnaja: Joelia Navalnaja zet alles opzij voor de strijd van haar echtgenoot
De Indiase premier Narendra Modi heeft tijdens zijn bezoek aan de Russische president Vladimir Poetin gezegd dat vrede van groot belang is en dat ‘oorlog geen problemen oplost’. ‘We moeten een manier vinden om vrede te bereiken met dialoog’, zo verklaarde hij.
Wat Modi daarmee precies bedoelde maakte hij niet duidelijk. De regering van Modi heeft tot dusverre een duidelijke stellingname in de oorlog tussen Oekraïne en Rusland steeds geweigerd. Hoewel India aanwezig was bij de internationale vredesconferentie in Zwitserland, weigerde het de slotverklaring te ondertekenen waarin stond dat de onafhankelijkheid en territoriale integriteit van Oekraïne moeten worden gerespecteerd. ‘Alleen die opties die voor beide partijen acceptabel zijn, kunnen leiden tot duurzame vrede’, stelde een Indiase diplomaat.
Bovendien profiteert India van westerse sancties tegen de Russische olie- en gasindustrie, waardoor het voor lagere prijzen olie kan importeren. Modi’s bezoek aan Moskou betreft de eerste buitenlandse reis sinds zijn derde regeringstermijn in juni van start is gegaan.
Het bezoek van Modi aan Rusland, het eerste in vijf jaar, komt op een gevoelig moment. Gisteren voerde Rusland luchtaanvallen uit op doelen verspreid over Oekraïne. Daarbij zijn in totaal zeker 38 doden gevallen. Ook een kinderziekenhuis in hoofdstad Kyiv werd geraakt, tot ontsteltenis van internationale bondgenoten van Oekraïne. Rusland ontkent verantwoordelijk te zijn voor de aanval.
Bij zijn aankomst in Moskou maandag, enkele uren na de aanval, gaf Modi een knuffel aan Poetin. Hoewel Modi dinsdag zei dat de dood van onschuldige kinderen zijn ‘hart doet bloeden’, heeft hij de aanval niet expliciet veroordeeld. Wel noemde hij Poetin vandaag een ‘dierbare vriend’. ‘Elke Indiër beschouwt Rusland als een vriend van India in goede en slechte tijden.’
‘Het is een enorme teleurstelling en een verwoestende klap voor de vredesinspanningen om de leider van 's werelds grootste democratie de meest bloederige crimineel ter wereld te zien omhelzen in Moskou op zo'n dag’, reageerde de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op X.
Tijdens het bezoek spraken Modi en Poetin verder af om meer te gaan samenwerken op het gebied van onder meer kernenergie en scheepsbouw. Zo zou het Russische kernenergiebedrijf Rosatom plannen hebben om zes kerncentrales te bouwen in India. Bovendien zou Poetin hebben beloofd Indiërs te ontslaan die volgens India onder valse voorwendselen zich bij het Russische leger hebben aangesloten. Zij zouden in sommige gevallen ten onrechte te horen hebben gekregen dat ze niet hoefden te vechten.
Thom Canters
Het officiële dodental door de grootschalige Russische raketaanval van gisteren op Oekraïne is opgelopen naar 38, meldt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op sociale media. Nog eens 190 mensen zijn volgens de president gewond geraakt. Mogelijk loopt het dodental nog verder op. Op meerdere plaatsen zoeken reddingswerkers nog door het puin naar slachtoffers.
Rusland voerde gisteren een van de grootste luchtaanvallen op Oekraïne in tijden uit. In hoofdstad Kyiv werd kinderziekenhuis Ochmatdyt geraakt en voor een groot deel in puin gelegd.
De Oekraïense veiligheidsdienst SBU zegt bewijs te hebben dat het ziekenhuis is geraakt door een Russische kruisraket. Een gezant van de Verenigde Naties, Danielle Bell, liet vandaag weten dat beeldopnames lijken te bevestigen dat het inderdaad ging om een Russische kruisraket van het type Kh-101, maar dat de zaak nog verder wordt onderzocht.
Het Kremlin ontkent verantwoordelijk te zijn voor de aanval op het kinderziekenhuis en zegt dat het ging om een afgezwaaide Oekraïense luchtafweerraket. Al sinds het begin van de invasie in februari 2022 ontkent Rusland aanvallen op burgerdoelen uit te voeren en enkel militaire doelen aan te vallen, waartoe het ook energie-infrastructuur rekent.
Tom Kieft
De leiders van de 32 Navo-lidstaten komen vandaag bijeen in Washington voor de 75ste verjaardag van het bondgenootschap. Tijdens de driedaagse top staan onder andere de oorlogen in Oekraïne en Gaza op de agenda. De Amerikaanse president Joe Biden, leider van het belangrijkste land van de alliantie, is de gastheer.
De Amerikaanse verkiezingen van november hangen volgens internationale media als een donkere wolk boven de viering. Na het dramatische televisiedebat tussen Biden en de voormalige Amerikaanse president Donald Trump worden de winkansen van de laatste nog groter geacht.
Een terugkeer van Trump in het Witte Huis kan volgens Navo-diplomaten leiden tot grote spanningen binnen het bondgenootschap. Tijdens zijn presidentschap tussen 2016 en 2020 botste Trump regelmatig met EU-regeringsleiders en uitte hij meer dan eens zijn ongenoegen over de Navo. Hoewel algemeen wordt aangenomen dat hij niet daadwerkelijk uit de alliantie zal stappen, dreigde hij onlangs nog dat hij landen die de zogenoemde Navo-norm niet halen, niet te hulp zal schieten.
Momenteel besteden 23 van de 32 Navo-landen, waaronder Nederland, sinds dit jaar minimaal de afgesproken 2 procent van hun bruto binnenlands product aan defensie.
Ook zijn er zorgen over Trumps koers aangaande Oekraïne. De ex-president beloofde recent de oorlog direct na zijn aantreden te kunnen stoppen. Hoewel details van zijn plan ontbreken, vrezen de regering in Kyiv en haar bondgenoten dat Trump Oekraïne wil dwingen bezet land aan Rusland af te staan.
Tom Kieft
Lees hier de reportage van Arnout Brouwers over de Amerikaanse steun voor de Navo: Twijfels in VS over Navo en steun aan Oekraïne: ‘Het is een heel diep konijnenhol waarin je je waagt’
Premier Dick Schoof heeft op X zijn afschuw uitgesproken over de Russische aanval op een kinderziekenhuis in Kiyv. Rusland bombardeerde het ziekenhuis maandag op klaarlichte dag met een kruisraket.
'De aanval op nota bene een kinderziekenhuis tekent de nietsontziende wreedheid van het regime van Poetin', schreef hij. 'Het laat duidelijk zien waarom we Oekraïne blijven steunen; voor de veiligheid van de Oekraïners en voor de veiligheid van Europa en dus ook ons land. Rusland mag deze oorlog niet winnen.'
Naast het ziekenhuis werden diverse doelwitten in andere Oekraïense steden onder vuur genomen, waaronder nog een medisch gebouw. Het dodental is inmiddels opgelopen tot 36 burgers. De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties komt morgen samen voor een spoedoverleg.
De aanval staat ook hoog op de agenda bij de Navo-top in Washington. Schoof is daarbij aanwezig.
Redactie
Twitter bericht wordt geladen...
• Bij een grootschalige Russische aanval op meerdere Oekraïense steden zijn maandag minstens 36 mensen gedood. In het hele land zouden civiele gebouwen en infrastructuur zijn geraakt. Het gaat om een van de grootste aanvallen van Rusland op Kyiv en andere steden in de laatste tijd. De Oekraïense president Zelensky heeft ondertussen vergelding beloofd.
• De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties komt morgen samen voor spoedoverleg over de aanval op een kinderziekenhuis in de Oekraïense hoofdstad Kyiv. Rusland bombardeerde het ziekenhuis maandag op klaarlichte dag met een kruisraket. De aanval was onderdeel van het grote offensief dat vandaag plaatsvond.
De Indiase premier Narendra Modi is vandaag aangekomen in Moskou. Dat meldt het Russische staatspersbureau TASS. Het gaat om het eerste bezoek van het Indiase staatshoofd aan Rusland in vijf jaar tijd, en dus het eerste sinds Rusland is overgegaan tot de grootschalige invasie in Oekraïne.
De Indiase regering heeft tot op heden geweigerd een duidelijke kant te kiezen in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Zo heeft Modi de Russische aanval op Oekraïne niet expliciet veroordeeld en onthoudt zijn regering zich van stemming over de VN-resoluties tegen Moskou.
De reden hierachter: Rusland is al bijna 75 jaar een politieke bondgenoot en traditioneel de grootste wapenleverancier van India. Zo ontvangt India vliegtuigen, tanks, schepen, geleaste atoomonderzeeërs en raketafweersystemen die het land moeten beschermen tegen rivaal China en buurland Pakistan.
Hoewel het aandeel van de Russische wapenimport de afgelopen jaren sterk is gedaald door uitdunnende Russische wapenvoorraden, is de Indiase afhankelijkheid van Russische olie alleen maar gestegen. Door de westerse sancties tegen Rusland werden grote hoeveelheden olie met korting aan de Zuid-Aziatische reus verkocht.
Washington, eveneens een bondgenoot van India, drong er vandaag echter op aan bij Modi om tijdens zijn bezoek vast te houden aan de ‘soevereiniteit’ en ‘territoriale integriteit’ van Oekraïne. Modi ‘moet duidelijk zeggen dat elke oplossing van het conflict in Oekraïne het Handvest van de Verenigde Naties moet respecteren met betrekking tot de territoriale integriteit en soevereiniteit van Oekraïne’, zei de Matthew Miller, woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken.
Sebas van Aert
Lees hier meer: Waarom India zich niet uitspreekt over Oekraïne
De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties komt morgen samen voor overleg over de aanval op een kinderziekenhuis in de Oekraïense hoofdstad Kyiv. Rusland bombardeerde het ziekenhuis maandag op klaarlichte dag met een kruisraket. Daarnaast werden diverse doelwitten in andere Oekraïense steden onder vuur genomen, waaronder nog een medisch gebouw. Het dodental in een van Ruslands dodelijkste aanvallen in tijden is inmiddels opgelopen tot 36 burgers.
‘We zullen de laffe en verdorven aanval van Rusland op het ziekenhuis aan de kaak stellen’, schrijft de Britse VN-ambassadeur Barbara Woodward op X. Het Verenigd Koninkrijk heeft met de Verenigde Staten, Frankrijk, Ecuador en Slovenië verzocht om de bijeenkomst. Ook de Oekraïense president Volodymyr Zelensky deed een verzoek.
Twitter bericht wordt geladen...
De secretaris-generaal van de VN, António Guterres, heeft de Russische luchtaanvallen bij monde van zijn woordvoerder sterk veroordeeld. ‘Het aanvallen van burgers en burgerdoelwitten is verboden volgens het internationaal humanitair recht’, zei de woordvoerder. ‘Dergelijke aanvallen zijn onaanvaardbaar en moeten onmiddellijk stoppen.’ Hoewel het Russische ministerie van Defensie beweerde dat legerdoelwitten zijn aangevallen, heeft het daar geen bewijs voor geleverd.
Sinds de grootschalige invasie in februari 2022 is begonnen, hebben Russische aanvallen duizenden burgers het leven gekost. Desondanks ontkent Rusland het op burgers gemunt te hebben.
Sebas van Aert
Lees hier ook: Twee jaar na de invasie 10 duizend Oekraïense burgerdoden bevestigd, werkelijke aantal waarschijnlijk veel hoger
Oekraïne vraagt een spoedzitting aan van de VN-Veiligheidsraad vanwege de grootschalige Russische aanvallen op burgerdoelwitten. Dat schrijft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op X. Bij de Russische bombardementen vanochtend op meerdere Oekraïense steden zijn zeker 29 mensen gedood en 112 mensen gewond geraakt, aldus Oekraïense veiligheidsdiensten.
‘We moeten Rusland rekenschap laten afleggen voor zijn terreurdaden en Poetin voor het bevel tot de aanvallen’, schrijft Zelensky op X. ‘Elke keer dat er pogingen worden ondernomen om met hem over vrede te spreken, reageert Rusland met aanvallen op woningen en ziekenhuizen.’
Twitter bericht wordt geladen...
Kinderziekenhuis Ochmatdyt in Kyiv is een van de gebouwen die deze morgen werd getroffen. Volgens de Oekraïense veiligheidsdienst SBU is het ziekenhuis geraakt door een Russische kruisraket. Daarbij zouden zeker twee verplegers zijn gedood en zestien mensen, onder wie zeven kinderen, gewond zijn geraakt.
Het zou specifiek gaan om een Ch-101-raket, waarvan het achterste deel gevonden zou zijn. Eerder ontkende Rusland betrokken te zijn, volgens hen is het ziekenhuis geraakt door brokstukken van Oekraïense luchtafweerraketten. Moskou heeft daar vooralsnog geen bewijzen voor gegeven.
Volgens Zelensky hebben vredesbesprekingen met Rusland geen zin en kan het land alleen tot vrede worden gedwongen. ‘Dit kunnen we enkel bereiken samen met iedereen in de wereld die echt vrede wil’, schrijft hij verder op X. ‘Dit vereist voldoende steun, vastberadenheid, echte gezamenlijke actie en defensie, schouder aan schouder.’
Sebas van Aert
Oekraïne heeft onmiddellijk luchtverdediging nodig. Daartoe roept Josep Borrell, eindverantwoordelijke voor het EU-buitenlandbeleid, vandaag op via X. De oproep komt na de grootschalige aanval van Rusland op meerdere Oekraïense steden, waarbij tot op heden zeker 29 mensen zijn omgekomen. Volgens Borrell onderstreept de aanval de noodzaak voor meer luchtafweersystemen in Oekraïne.
‘Rusland blijft meedogenloos aanvallen uitvoeren op Oekraïense burgers’, schrijft Borrell verder. ‘Oekraïne heeft nu luchtverdediging nodig.’ Daarnaast zegt hij dat ‘alle verantwoordelijken voor Russische oorlogsmisdaden ter verantwoording geroepen zullen worden’.
Twitter bericht wordt geladen...
Met zijn woorden zet Borrell de roep om meer luchtafweersystemen van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky kracht bij. Zelensky vraagt westerse landen al maanden om meer ondersteuning bij de luchtverdediging van het land. Specifiek vraagt hij om zeven Patriot-luchtafweersystemen. Na een lange tijd lobbyen zijn er vooralsnog vier van dat soort geavanceerde systemen geleverd. Zo hebben de Verenigde Staten er een voor hun rekening genomen en zei de Duitse ambassadeur in Kyiv dat Duitsland onlangs een derde systeem aan Oekraïne heeft gegeven. Daarnaast zou ook Roemenië een Patriot-systeem hebben toegezegd.
Nederland heeft weliswaar geen volledige Patriot beloofd, maar wel onderdelen ervan. Die moeten samen met onderdelen uit andere westerse landen een compleet afweersysteem vormen, dat vervolgens aan Oekraïne kan worden gegeven. De aanvallen van vandaag vormen nog meer motivatie om die onderdelen, een Patriot-rader en drie Patriot-lanceerinchtingen, snel te leveren, aldus Defensieminister Brekelmans op X.
Twitter bericht wordt geladen...
Volgens Brekelmans, die dit weekeinde in Odessa was voor een eerste officiële ontmoeting met Zelensky en defensieminister Roestem Oemerov, kan Oekraïne daarnaast rekenen op 24 Nederlandse F-16-toestellen. Die levering zal plaatsvinden ‘op korte termijn’, aldus de Nederlandse minister. Tijdens zijn bezoek zag Brekelmans nog maar eens in wat de toegevoegde waarde van adequate luchtverdediging is. ‘Je kunt wel helpen met het repareren van beschadigde energiecentrales, maar zonder goede luchtverdediging kunnen die zo weer worden verwoest.’
Sebas van Aert
Lees hier ook: Kinderziekenhuis in Kyiv geraakt bij grote Russische aanval op Oekraïense steden
De Oekraïense president Zelensky zegt dat Oekraïne de grootschalige Russische aanval van maandagochtend zal vergelden. Op welke manier, zei hij niet. Ook zal Oekraïne erop aandringen dat de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties bij elkaar komt.
De aanval op verschillende steden waaronder Kyiv is de grootste op Oekraïense burgerdoelen in tijden. Inmiddels is het dodental opgelopen tot zeker 29. De Russen raakten onder meer een kinderziekenhuis in Kyiv, waar twee medewerkers werden gedood.
Volgens de Oekraïense inlichtingendiensten is het ziekenhuis getroffen door een Russische ballistische raket. Daar zou onder meer een staartstuk van aangetroffen zijn. Rusland beweert het ziekenhuis niet te hebben bestookt, maar stelt dat het is geraakt door resten van Oekraïense luchtafweer. Voor die bewering levert Rusland geen bewijs. Ook een ander medisch centrum in Kyiv is volgens Oekraïne geraakt. Daarbij vielen vier doden.
De aanvallen op Oekraïense steden zijn voor Zelensky aanleiding om nog eens op te roepen tot extra luchtverdediging. De laatste maanden zijn er enkele extra Patriot-systemen toegezegd aan Oekraïne, maar die zijn niet voldoende om het hele land te beschermen tegen dergelijke aanvallen.
Bij de Navo-top die morgen van start gaat in Washington stond extra luchtafweer al op de agenda. Dat punt zal door de aanvallen van vandaag alleen maar prominenter worden. Zelensky, die vandaag op bezoek is in Warschau, zegt daar om concrete toezeggingen van bondgenoten te vragen.
Joram Bolle
Het dodental van de Russische aanvallen op Oekraïense steden is opgelopen tot zeker twintig, meldt het ministerie van Binnenlandse Zaken. Er vielen zeker vijftig gewonden in Kyiv, Kryvy Rih, Dnipro, Kramatorks, Pokrovsk en Slovjansk.
Vooralsnog lijkt Kryvy Rih wat betreft het aantal slachtoffers de zwaarst getroffen stad. Er vielen volgens de gouverneur van de regio zeker tien doden. Tien mensen liggen met zware verwondingen in het ziekenhuis.
Waarschijnlijk loopt het dodental nog verder op. In Kyiv is een kinderziekenhuis geraakt. President Zelensky zegt dat er nog slachtoffers onder het puin liggen.
Twitter bericht wordt geladen...
Burgemeester Klitsjko van Kyiv meldt dat daar minstens honderd reddingswerkers proberen slachtoffers te redden. Tegenover persbureau Reuters spreekt Klitsjko van ‘één van de ergste aanvallen’ sinds het begin van de oorlog in februari 2022.
De Nederlandse minister van Defensie Ruben Brekelmans grijpt de aanval aan om op te roepen Oekraïne snel meer luchtverdediging en F-16’s te sturen.
Joram Bolle
Bij een grootschalige Russische aanval op onder meer de Oekraïense hoofdstad Kyiv zijn maandag minstens vijf mensen gedood. Negen raakten gewond. In het hele land zouden civiele gebouwen en infrastructuur zijn geraakt. In Kryvy Rih in Centraal-Oekraïne vielen zeker tien doden en 31 gewonden, in Pokrovsk in het oosten minstens drie doden.
Het gaat om een van de grootste aanvallen van Rusland op Kyiv en andere steden in de laatste tijd. In totaal schoten de Russen veertig raketten af op Oekraïense doelen, waaronder hypersonische. Aanvallen overdag, zeker op Kyiv, zijn zeldzaam; de meeste Russische aanvallen op steden vinden ‘s nachts plaats.
‘Een aanval op Oekraïne op een moment waarop de meeste mensen op straat zijn. Gestoorde Russische terroristen’, schrijft de stafchef van president Zelensky Andriy Jermak op Telegram.
Volgens Zelensky hebben de Russen een kinderziekenhuis in Kyiv geraakt. Of het gaat om een directe treffer of om brokstukken van neergeschoten Russische raketten is nog onduidelijk. De burgemeester van Kyiv zegt dat er in het kinderziekenhuis zeker drie gewonden zijn gevallen.
Joram Bolle
De EU produceert veel minder 155 mm-granaten dan ze daarover naar buiten brengt. Dat schrijven journalistieke collectieven uit Europa, die gezamenlijk onderzoek hebben gedaan naar de productiecapaciteit in de EU. In Nederland werkte The Investigative Desk mee aan het onderzoek.
Volgens de EU lag de productiecapaciteit aan het begin van dit jaar op 1 miljoen granaten per jaar. Aan het eind van het jaar zou de capaciteit op 1,4 tot 1,7 miljoen granaten moeten liggen. Anonieme bronnen binnen de defensie-industrie noemen die getallen echter overdreven. De werkelijke capaciteit ligt tussen de 400 en 600 duizend granaten. Dat zou ook blijken uit interne documenten van de Duitse fabrikant Rheinmetall, de belangrijkste producent van 155 mm-granaten.
Oekraïne kampt al geruime tijd met ernstige tekorten aan 155 mm-granaten. Dat is de standaardmunitie voor westerse artillerie. Mede vanwege het gebrek daaraan, is het front in Oekraïne al tijdenlang goeddeels bevroren. Oekraïense eenheden moeten scherp kiezen welke doelen ze aanvallen.
Volgens Oekraïne heeft het land zeker 2 miljoen 155 mm-granaten nodig op jaarbasis. Die komen niet alleen uit de EU, ook uit de VS. Dat land heeft sinds het begin van de oorlog al 3 miljoen granaten geleverd. Europa houdt echter rekening met een verkiezingswinst van Donald Trump in november. Dan kan het zijn dat Oekraïne afhankelijker wordt van Europese leveringen van wapens en munitie.
Joram Bolle
De Hongaarse premier Viktor Orbán zegt een ‘vredesplan’ voor China in Oekraïne te waarderen. Dat deed hij bij een onaangekondigd bezoek aan China. Het is het derde onaangekondigde bezoek van Orbán in een week tijd: eerder bezocht hij Oekraïne en Rusland. Volgens Orbán probeert hij daarmee gesprekken over vrede op gang te krijgen.
China heeft volgens Orbán een belangrijke rol te spelen in Oekraïne. Al begin 2023 kwamen de Chinezen met een twaalfpuntenplan dat zij presenteerden als vredesvoorstel. Vanuit het Westen is dat nooit erg serieus genomen. Zo kwam het woord ‘oorlog’ in het hele document niet voor, wijst het eenzijdige sancties af en is er geen veroordeling van Rusland in opgenomen.
Bovendien is China betrokken bij de levering van onderdelen die Rusland kan gebruiken in de oorlogsindustrie. Het gaat niet direct om wapens, maar wel om bijvoorbeeld elektronica, chips en machines. Die gebruikt Rusland in drones of om zelf andere wapens mee te produceren.
Desondanks is China volgens Orbán een van de belangrijkste mogendheden om vrede te bewerkstelligen tussen Rusland en Oekraïne. Welke rol hij precies voor China ziet weggelegd, is onduidelijk.
Joram Bolle
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van afgelopen weekend:
• Nog in hun eerste week als minister hebben Caspar Veldkamp (Buitenlandse Zaken, NSC) en Ruben Brekelmans (Defensie, VVD) dit weekeinde een bezoek gebracht aan Oekraïne. Veldkamp en Brekelmans reisden vrijdag direct na de ministerraad naar de zuidelijke havenstad Odesa en troffen daar president Volodymyr Zelensky en zijn defensieminister Roestem Oemjerov.
• Oekraïne heeft in de nacht van zaterdag op zondag een munitiedepot in de Russische grensprovincie Voronezj getroffen met een droneaanval. De aanval vond plaats in de buurt van het dorp Sergejevka, op zo’n 80 kilometer van de Oekraïens-Russische grens. Rusland zou in het depot raketten, artilleriegranaten en kogels opslaan, aldus de SBOe-bron. Op beelden van de brand, die rondgaan op sociale media, is een grote rookwolk te zien en zijn explosies te horen.
• Hongarije heeft een overleg tussen zijn buitenlandminister en diens Duitse evenknie geannuleerd. Het Hongaarse ministerie van Buitenlandse Zaken meldde expliciet dat de annulering niet politiek gemotiveerd is, nadat er deze week binnen de Europese Unie grote ophef ontstond over het bezoek van de Hongaarse premier Viktor Orbán aan de Russische president Poetin. Een ‘onvoorziene verandering’ in de agenda van zijn minister wordt als reden aangevoerd voor de annulering.
Lees hier het volledige vorige liveblog terug.
Nederland reserveert 300 miljoen euro extra om F-16-munitie naar Oekraïne te sturen
Gevluchte Oekraïense kinderen gaan dubbel naar school: ‘Om voorbereid te zijn op een terugkeer’
Source: Volkskrant