Vooraf was blind getekend voor de halve finale op het EK. Achteraf woelt er onvrede in de oranje hoofden, maar op de uitschakeling valt weinig af te dingen.
Welk systeem ze ook hanteerden, Louis van Gaal en Ronald Koeman konden dezelfde conclusie trekken na het WK van 2022 (kwartfinales uitgeschakeld door Argentinië) en het EK van 2024 (halve finales door Engeland). Voor de absolute top ontbreekt de kwaliteit, zeker in aanvallende zin.
Met gedegen teamwerk, een scheutje geluk, wandelend door een prettig toernooischema, kan voetbal voor landen zomaar tot iets moois leiden, eventueel zelfs tot de finale.
Over de auteur
Willem Vissers is voetbalverslaggever voor de Volkskrant. Dit is zijn zevende EK bij de mannen.
Het mocht niet zo zijn, door de late treffer van Ollie Watkins. Een verloren strafschoppenserie in Qatar tegen de latere kampioen, een doelpunt in de slotminuut tegen de Engelsen, allebei tegen ploegen die beter konden voetballen.
De halve finale, met deze selectie, zonder middenvelders of aanvallers uit de hoogste categorie van het internationale voetbal, is een behoorlijk resultaat. De KNVB zal normaliter doorgaan met bondscoach Ronald Koeman, tot het WK van 2026.
De felheid van Koeman over de volgens hem onterechte Engelse strafschop, na een ingreep van de VAR, contrasteerde met de bijna ontroerende tederheid waarmee hij sprak over zijn selectie. Koeman droeg de teleurstelling op bedaarde, zalvende wijze. Wie niet beter kan als team verdient eerder een schouderklopje voor een halve finale dan een schrobbering, was de strekking.
Ook op de coach is kritiek te leveren. Telkens wisselen om iets te herstellen. Dat ging vaak goed, maar het is handiger om niet steeds te hoeven repareren. Het vasthouden aan Memphis Depay, die nooit helemaal fit is, het verleden uitdraagt en aldus het zicht ontnam op collega’s met toekomst als Joshua Zirkzee en Brian Brobbey.
Het vertrouwen uitspreken in iemand is een mooie eigenschap, maar als dat in een kort tijdsbestek van een toernooi te weinig oplevert, is het bepaald onhandig.
Er is genoeg te doen: het zoeken van de meest geschikte aanvaller op rechts. Het inpassen van een talent als Jeremie Frimpong. Koeman denkt redelijk behoudend. Druk zetten, hetgeen in het moderne voetbal tegenwoordig de normaalste zaak van de wereld is, lukte veel minder dan bij menig clubteam.
Het is vrijwel bij geen landenteam zo goed uitgevoerd als bij topclubs, zo aan het einde van het seizoen, met trainers die veel minder tijd hebben om een systeem in te slijpen. Dan is het makkelijker iets defensiever te spelen en af te wachten wat er staat te gebeuren, in plaats van die gebeurtenissen te beïnvloeden.
Het tempo van Oranje lag gemiddeld te laag, het breien was weer typisch Nederlands, met risicoloos geschuif dat soms tot een soort gekte leidt onder de kijkers. Mooi was de doorbraak van Jerdy Schouten als international, die misschien geen basisspeler was geweest als al die middenvelders fit waren gebleven.
Fijn was het herstel van Joey Veerman, het keepen van Bart Verbruggen, de saamhorigheid, de goals van Gakpo, het weerbarstige talent van Xavi Simons. Feit is dat het middenveld, ook in kwantitatief opzicht, vrij schaars bezet was.
Van de vier spitsen in de selectie kregen twee slechts een paar minuten toebedeeld, waarbij de mini-invalbeurt van Brian Brobbey tegen Engeland nogal bizar was. Koeman speculeerde, net als Van Gaal in 2022 op het WK, op verbetering gedurende het toernooi bij Depay, tot ontbranding. Maar de spits is al jarenlang een fletse afspiegeling van pakweg vijf jaar geleden.
Aanvoerder Virgil van Dijk en Stefan de Vrij speelden individueel een aardig toernooi, maar verzuimden te vaak om het middenveld te versterken. Van Dijk en De Vrij zijn de 30 gepasseerd, maar gelukkig voor Oranje zijn er genoeg alternatieven in de defensie.
Het zoeken is eerder naar meer mankracht en creativiteit op het middenveld en voorin, naar types als Noa Lang en Frenkie de Jong, al sluit hun zorgelijke fysieke toestand elke zekerheid uit. Koeman hoopt op de verdere ontwikkeling van Zirkzee, een spits die combineren tot kunst verheft, en Brobbey. Nederland heeft in elk geval genoeg kwaliteit om zijn positie in de mondiale (sub)top te behouden.
Koeman hield zijn boosheid en kritiek exclusief voor het optreden van de arbitrage, vooral om het pietluttige fluiten van Felix Zwayer en de ingreep van de VAR, om een strafschop toe te kennen na een poging van Denzel Dumfries de bal weg te werken, waarbij hij de voet van Kane raakte nadat diens schot al was vertrokken. Wie bepaalde beelden dan toch goed bestudeert, ontwaart ook nog hands van Bukayo Saka in de aanloop.
Ook zonder de ingreep van de VAR had Engeland vermoedelijk gewonnen, als de betere ploeg, met overheersing op het middenveld. Maar de boosheid van Koeman was begrijpelijk. De VAR is louter bedoeld om grove fouten te herstellen, en daarvan is allang geen sprake meer. De VAR, een anonymus in een afgesloten ruimte, heeft zich ontwikkeld tot een van de opvallendste spelers op het EK. Dat kan nooit de bedoeling zijn geweest.
EK Voetbal 2024
Al het nieuws leest u in ons liveblog.
Welke ploeg speelt wanneer? Wie leidt de topscorerslijst? Wie krijgt de meeste gele kaarten? Hier vindt u alle statistieken.
Al onze verhalen over het EK 2024 vindt u op deze pagina.
Schrijf u ook in voor onze nieuwsbrief Sport.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant