Op de Navo-top hebben de bondgenoten hard uitgehaald naar China, wiens ‘grootschalige ondersteuning van de Russische defensie-industrie’ een 'beslissende’ factor is in het mogelijk maken van Ruslands oorlog tegen Oekraïne. De steeds diepere strategische partnerschap tussen Rusland en China is voor de bondgenoten reden voor ‘grote bezorgdheid’.
De Navo-bondgenoten doen de uitspraken in de verklaring waarin de uitkomst van de top wordt samengevat, en waarin ook wordt uitgelegd op welke manieren de alliantie Oekraïne verder zal ondersteunen op zijn ‘onomkeerbare’ pad naar lidmaatschap. De harde taal over China is opvallend, alleen al omdat China tot een paar jaar geleden nauwelijks genoemd werd in Navo-verband.
Tijdens het Public Forum, een debatforum in de marge van de top, zei Benedetta Berti, directeur beleidsplanning van de Navo, dat China ‘echt de sleutel is tot hoe Rusland zijn militaire macht heeft hersteld’. De bondgenoten richten ook hun pijlen op Noord-Korea en Iran, die de Russische agressie tegen Oekraïne voeden met directe leveranties van munitie, onbemande vliegtuigen en, in het geval van Pyongyang, ballistische raketten. Iran wordt gewaarschuwd dat ‘elke levering van ballistische raketten of gerelateerde technologie aan Rusland een substantiële escalatie zou zijn’.
Over de auteur
Arnout Brouwers schrijft voor de Volkskrant over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
China levert deze directe militaire steun niet, maar volgens de Verenigde Staten wel een stroom dual-use componenten (die voor civiel en militair gebruik geschikt kunnen zijn), machines, geavanceerde software, computerchips en andere onderdelen die Rusland in staat hebben gesteld zijn militaire apparaat te moderniseren.
Volgens de New York Times, die spreekt van een ‘grote wending’ voor de alliantie, hebben de Amerikanen inlichtingen met de bondgenoten gedeeld om ook sceptische bondgenoten te overtuigen van de ernst van de situatie. Dat zou pas gelukt zijn nadat de VS de namen publiceerden van de Chinese bedrijven en fabrikanten die de benodigde technologie naar Rusland exporteerden.
Volgens de gezamenlijke verklaring van de bondgenoten vergroot deze steun de dreiging die Rusland vormt voor de veiligheid op het continent. De bondgenoten roepen China op zijn politieke en materiële steun voor Ruslands oorlogsinspanning te stoppen. ‘China kan niet de grootste oorlog in de recente geschiedenis van Europa mogelijk maken zonder negatieve gevolgen voor zijn belangen en reputatie.’ China, dat Ruslands invasie van Oekraïne nooit veroordeeld heeft, ontkent dat het die rol speelt, beschuldigt Navo-landen ervan zelf olie op het vuur te gooien met hun wapensteun en claimt vrede te willen brengen.
De taal in de verklaring van de Washington-top is de jongste indicatie van de afgelopen jaar gegroeide zorgen over China’s rol in de oorlog. Tegelijkertijd bevestigt het een ontwikkeling die al enige jaren aan de gang is, en die wordt gedeeld door landen als Japan en Zuid-Korea: de bewustwording binnen de alliantie dat de veiligheidssituatie van het Euro-Atlantische gebed niet los gezien kan worden van die in Azië. Deze is recent verder toegenomen door het veiligheidspact tussen Rusland en Noord-Korea.
Maar de stijgende preoccupatie met China en Oost-Azië weerspiegelt ook de verschillende geopolitieke ‘mentale kaarten’ waarmee Amerikanen en Europeanen aan tafel zitten in de alliantie. Een van de redenen waarom veel Amerikaanse politici vinden dat Europeanen zelf meer taken op hun schouders moeten nemen voor de verdediging van Europa, is de kans dat de VS vroeger of later te maken krijgen met een Chinese aanval op Taiwan.
Dat de Navo zich niet alleen militair oriënteert op de Russische dreiging, maar politiek ook op de Chinese, is ook een gevolg van Amerikaanse pogingen de Europeanen - wier economieën vervlochten zijn met de Chinese - te overtuigen dat ze zich harder tegen China moeten opstellen. Zo zei nationaal veiligheidsadviseur Jake Sullivan woensdag dat de Navo-verklaring ‘toont dat Navo-bondgenoten nu collectief deze uitdaging begrijpen en China oproepen deze activiteit te staken’. Als de grootschalige Chinese steun aan Rusland voortduurt, ‘zullen de Chinese relaties met Europa verslechteren en zullen de VS sancties aan China blijven opleggen aan Chinese entiteiten die hierbij betrokken zijn, in samenspraak met onze Europese bondgenoten.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant