Een reclamecampagne op Instagram toont ouders hoe ze de schermtijd van hun kinderen kunnen begrenzen in de app. Maar is het alleen aan ouders om kinderen te beschermen tegen de sluwe verslavingsstrategieën van techbedrijven?
Afgelopen weekend zag ik een reclame van Instagram waarin een moeder en zoon aan tafel onderhandelen over schermtijd. Doel van het spotje is opvoeders advies te geven over hoe om te gaan met kinderen die te lang op hun schermen zitten. In het spotje bereiken ze een compromis over het aantal minuten schermtijd per dag in te stellen via de tools die Instagram aanbiedt. Met een goed gesprek los je problemen rondom schermtijd simpelweg op, zo lijkt het.
Even later lees ik in de Volkskrant dat hoogleraar Jonathan Haidt in zijn nieuwste boek Generatie angststoornis een verband legt tussen de verslechtering van het mentale welzijn van jongeren en hun gebruik van sociale media. Hij stelt dat we in de fysieke wereld onze kinderen steeds meer zijn gaan beschermen, maar dat we die bescherming in de digitale wereld volledig loslaten. Met grote gevolgen.
Over dit artikel
Hanske Douwenga is opleider aan de master pedagogiek en onderzoeker lectoraat jeugd bij de Hogeschool Utrecht en medeoprichter van het Pedagogisch Collectief.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Die nacht lig ik wakker van zijn woorden. Ze raken mij omdat ik besef dat ik die avond de strijd met mijn 15-jarige dochter over haar telefoongebruik niet heb gewonnen. Net als vele jongeren met haar, is ook zij in de ban van TikTok en Snapchat en kan ze eindeloos door scrollen als ik niet ingrijp. Om 01.00 uur ’s nachts hoor ik gerommel in de badkamer: ze was al scrollend de tijd vergeten.
Ik hoor de kritiek van andere opvoeders al: ‘Je had strenger moeten zijn, haar eerder naar bed moeten sturen.’ Het gevoel dat ik zo actief bijdraag aan haar verminderd welzijn raakt mij diep. Ik voel mij tekortschieten, een knellend gevoel van falen dat steeds sterker wordt.
Het spotje van Instagram laat zien dat begrenzen van schermtijd mogelijk moet zijn als ik maar overleg met mijn kind. Maar ik lees ook dat Haidt zich heeft verdiept in de techbedrijven achter deze onlineplatforms en hij ziet dat hun enige doel is gebruikers zo verslaafd mogelijk te maken. Slimme psychologische trucs worden ingezet om gebruikers zo lang mogelijk online te houden, wat veel geld oplevert.
Het puberende brein is een makkelijk prooi voor deze sluwe algoritmen. Pubers zijn vatbaarder voor onmiddellijke beloningen, kunnen gevaren nog niet altijd goed inschatten en overzien niet altijd de gevolgen van hun acties. Precies waar de onlineplatforms op inspelen.
Kan ik als ouder eigenlijk wel op tegen die enorme overmacht van techbedrijven? Is het niet te simpel gesteld dat ik als ouder alleen verantwoordelijk ben voor het begrenzen van online schermgebruik van mijn kind? In mijn ogen wordt de verantwoordelijkheid te veel bij de opvoeders gelegd en dit is geen gelijke strijd. Daarmee maak je de ouders, die het gesprek aan de keukentafel met hun puber voeren, verantwoordelijk voor het mentale welzijn van een hele generatie jongeren.
Natuurlijk, mijn verantwoordelijkheid als opvoeder in die digitale wereld erken ik. Aan onze keukentafel is onder andere schermgebruik en het begrenzen daarvan een veelvoorkomend gespreksonderwerp. Ik ben echter van mening dat ik hier niet als enige verantwoordelijkheid draag. De verantwoordelijkheid ligt ook bij de politiek.
Zij zijn medeopvoeders en hebben door het ratificeren van het Kinderrechtenverdrag (IVRK) uit 1989 erkend dat het belang van het kind behartigd moet worden (artikel 3 van het IVRK). Juist richting de onlineplatforms, met hun onethische strategieën om kinderen zo verslaafd mogelijk te maken, moet de politiek haar verantwoordelijkheid pakken. Dat gevecht kan ik als moeder aan de keukentafel echt niet winnen.
Waarom erkent de politiek niet dat de verslavende strategieën van hightechbedrijven schadelijk zijn voor het mentale welzijn van veel kinderen in Nederland? Waarom volgt het niet het voorbeeld van het Verenigd Koninkrijk, waar in 2020 de Children’s Code is ingevoerd. Deze wet verplicht onlinediensten het belang van het kind centraal te stellen.
Opvoeden en beschermen van kinderen in de digitale wereld moet een gezamenlijke verantwoordelijkheid zijn. Kinderen moeten in een veilige omgeving de wereld kunnen ontdekken en zich ontwikkelen. Dit kunnen wij als opvoeders niet alleen bereiken door alleen schermtijd te reguleren; we hebben hier ook politieke steun bij nodig.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant