Het kabinet kan niet eenzijdig besluiten de behandeling van alle asielaanvragen met twee jaar op te schorten. Dat plan staat haaks op de Europese asielwetgeving, blijkt woensdag uit antwoorden van de Europese Commissie op vragen van Volt-Europarlementariër Sophie in ’t Veld.
De Commissie stelt dat er uitzonderingen op de Europese asielregels mogelijk zijn als er sprake is van overmacht. De criteria daarvoor zijn nauwkeurig vastgelegd om te voorkomen dat lidstaten te makkelijk onder hun verplichtingen uitkomen.
Een EU-land dat een noodsituatie wil uitroepen vanwege de asielinstroom, een voornemen dat is vastgelegd in het hoofdlijnenakkoord van PVV, VVD, NSC en BBB, moet dit vooraf bij de Commissie melden. Die onderzoekt of het verzoek terecht is of niet. De Commissie kijkt daarbij of de instroomcijfers inderdaad onverwachts en buiten de schuld om van het verzoekende land scherp zijn gestegen. De Commissie overlegt met het betrokken land, maar ook met vluchtelingenorganisaties als UNHCR en IOM.
Over de auteur
Marc Peeperkorn is sinds 2008 de EU-correspondent van de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
Het land moet aantonen dat het alles heeft gedaan om te voorkomen dat de opvang van asielzoekers vastloopt. Voor Nederland geen eenvoudige opgave, omdat de Spreidingswet – die voor meer opvangplekken moest zorgen – na eindeloos politiek debat in de Tweede Kamer is ingetrokken.
Zelfs als Nederland aanspraak kan maken op de overmacht-uitzondering, wil dat niet zeggen dat alles mogelijk is. De clausule van force majeure in de EU-wetgeving geeft lidstaten meer tijd om aanvragen in behandeling te nemen. Ook is het mogelijk de snelle grensprocedure voor migranten met weinig kans op een verblijfstitel over te hevelen naar de langduriger procedure voor kansrijke vluchtelingen. Maar een ‘asielbeslisstop’ van twee jaar, zoals het kabinet wil, is niet mogelijk.
In ’t Veld (jarenlang Europarlementariër voor D66) vroeg de Commissie eind april om opheldering over de Nederlandse asielplannen, nog voor het het hoofdlijnenakkoord was afgerond. Het snelle en heldere antwoord verbaasde haar. ‘Dat heb ik niet eerder meegemaakt’, aldus In ’t Veld, die volgende week na bijna twintig jaar afzwaait als Europarlementariër.
De antwoorden van de Commissie komen voor asielexperts en vluchtelingenorganisaties niet als een verrassing. Die riepen direct na de presentatie van het hoofdlijnenakkoord dat de asielplannen juridisch niet door de beugel kunnen.
In dit akkoord van PVV, VVD, NSC en VVD staat dat er ‘concrete stappen worden gezet naar het strengste toelatingsregime voor asiel en het omvangrijkste pakket voor grip op migratie ooit’. Daarvoor belooft het kabinet onder meer een Asielcrisiswet te presenteren die de behandeling van asielaanvragen met twee jaar opschort. Mocht het kabinet dit tegen de EU-regels in toch doorzetten, dan kan het rekenen op een strafprocedure. Volhardt Nederland, dan zal Brussel het kabinet voor de rechter slepen. Dat kan leiden tot een boete, zoals Hongarije die onlangs ook kreeg vanwege schending van de asielregels.
De lidstaten stemden onlangs in met een nieuw Migratiepact dat voorziet in striktere controles aan de Europese buitengrenzen en snellere uitzetting van kansarme migranten. Nederland steunde het pact in de hoop dat het de druk op het asielopvangcentrum in Ter Apel zal verlichten.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant