De wrakstukken van vlucht MH17 worden mogelijk tentoongesteld bij een speciaal informatiepunt over de crash. Momenteel staan ze nog altijd in een loods op vliegbasis Gilze-Rijen. Maar als het aan Stichting Vliegramp MH17 ligt, worden ze vrijgegeven, vertelt de organisatie aan NU.nl.
De stichting, die de nabestaanden van slachtoffers bijstaat, wil dat de reconstructie van opnieuw in elkaar gezette wrakstukken uiteindelijk in Vijfhuizen komt te staan. In dat Noord-Hollandse dorp staat ook het MH17-monument en vindt de MH17-herdenkinge jaarlijks plaats.
Voorzitter Piet Ploeg zegt tegen NU.nl dat al zeker een jaar hard wordt gewerkt aan een informatie- en documentatiecentrum over de vliegramp. De stichting hoopt dat de reconstructie van wrakstukken daar ook een plekje kan krijgen.
"Een plek waar nabestaanden en vooral ook het brede publiek informatie kan krijgen over het verhaal van MH17", zegt Ploeg, die het belangrijk vindt dat het gereconstrueerde toestel vrij toegankelijk wordt. "Want je kan van alles vertellen over MH17, maar als je de reconstructie ziet, is dát het verhaal."
Ploeg is optimistisch over de plannen van het informatiecentrum. Maar er moet nog een hoop gebeuren. "We zitten nu nog in de initiatieffase", zegt hij. "Eerst moeten we toezegging van het nieuwe kabinet krijgen dat er gelden vrijgemaakt gaan worden, zodat we kunnen doorgaan. Dan moeten we concrete bouwplannen maken, procedures aangaan en hopen dat niemand bezwaar maakt."
Over zowel de financiële als de ruimtelijke uitdagingen is Ploeg optimistisch. In recente debatten merkte hij dat er Kamerbrede steun is voor de financiering. "Men vindt echt dat MH17 een belangrijk onderdeel van de recente Nederlandse en internationale geschiedenis is. En dat verhaal mag nooit verloren gaan."
Ook vanuit de omwonenden in Vijfhuizen verwacht Ploeg geen grote bezwaren. "Het dorp heeft immers het park en het monument van MH17 geadopteerd, en er zijn vrijwilligers uit de omgeving die dat onderhouden. We gaan het alleen maar nog mooier maken", zegt Ploeg.
Toch zal de reconstructie voorlopig nog op Gilze-Rijen blijven staan. Daar had het Openbaar Ministerie (OM) beslag gelegd op de reconstructie, omdat het als bewijs in de strafzaak tegen de verdachten werd gebruikt. In november 2022 zijn drie verdachten veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf, waarmee er een einde kwam aan het belangrijkste MH17-proces.
Maar er lopen nog meer onderzoeken, onder meer door de internationale raad voor de burgerluchtvaart (ICAO), die de reconstructie zal willen gebruiken als bewijs. Toch heeft het OM besloten om het beslag te beëindigen, zegt een woordvoerder tegen NU.nl. "Dat betekent dat het OM kijkt bij wie het bewijs hoort." In het geval van de wrakstukken is dat Malaysia Airlines, de eigenaar van het toestel.
Sinds een paar maanden heeft het OM contact met de Maleisische overheid, de eigenaar van de luchtvaartmaatschappij. "We hebben niet het idee dat Maleisië het toestel heel graag terug wil", zegt de woordvoerder. "Maar je moet de formele stappen doorlopen." Ze verwacht dat het door de bureaucratie nog wel maanden kan duren voordat er uitsluitsel over is.
Ook Ploeg van Stichting Vliegramp MH17 verwacht niet dat Malaysia Airlines de wrakstukken terughaalt naar Maleisië. "Naast het toestel gaat het om nog zestien containers met losse wrakstukken", zegt hij. "Dat kost alleen maar een heleboel geld." Daarnaast wijst hij op het feit dat Maleisië meedoet aan het internationale onderzoek naar de crash.
Voor nu blijft de stichting hard werken om de plannen voor het informatiecentrum en de verplaatsing van de reconstructie rond te krijgen. Bij de bouwplannen moet met een hoop dingen rekening worden gehouden. "Hoe je het ook wendt of keert, dat toestel is onderdeel van een groot, geopolitiek conflict. Dus alles wat je daar gaat maken, moet goed beveiligd worden."
Bovendien moet de reconstructie intact blijven. "Zowel de OVV als het ministerie van Infrastructuur vindt het heel belangrijk dat de reconstructie behouden blijft voor toekomstig luchtvaartongevallenonderzoek." De OVV deed na het onderzoek naar de crash nog twee vervolgonderzoeken naar de luchtvaart en conflictgebieden, zegt een woordvoerder. Die stonden los van de reconstructie, maar de reconstructie bood wel belangrijke informatie voor dat onderzoek.
De stichting hoopt dat het informatiecentrum binnen twee tot drie jaar af is. De verplaatsing van de reconstructie naar Vijfhuizen zal langer duren, maar Ploeg hoopt dat het dan eindelijk vrij toegankelijk wordt voor belangstellenden en nabestaanden. Ploeg: "Die reconstructie is de enige plek waar nabestaanden zo dicht bij de dood van hun familieleden kunnen komen. Het is belangrijk dat dat behouden blijft."
Source: Nu.nl algemeen