Navo-bondgenoten zullen vijf Patriot-systemen en tientallen tactische luchtverdedigingssystemen ter beschikking stellen aan Oekraïne zodat het land zich beter kan verdedigen tegen verwoestende Russische raketaanvallen. Dat maakte de Amerikaanse president Joe Biden dinsdag bekend bij de viering van het 75-jarig bestaan van de Navo.
‘De VS en hun bondgenoten zullen ervoor zorgen dat wanneer we deze cruciale systemen exporteren, Oekraïne vooraan in de rij zal staan’, zei Biden. ‘Ze zullen deze assistentie krijgen voordat iemand anders het krijgt. Oekraïne zal in totaal honderden luchtafweerraketten krijgen het komende jaar. Vergis je niet: Poetin faalt in deze oorlog. Na twee jaar zijn zijn verliezen gigantisch. Kyiv had in vijf dagen moeten vallen, maar het staat nog en het zal blijven staan.’
De president hield zijn krachtige rede, die hij las van een afleesapparaat, in het Andrew Mellon Auditorium in Washington D.C., dezelfde plek waar twaalf landen, waaronder Nederland, in 1949 het Noord-Atlantisch Verdrag ondertekenden. Amerikaanse media, die de Navo-top zien als een belangrijke test voor Bidens stellige overtuiging dat hij het land nog kan leiden, en die zeer gespitst zijn op elk publiekelijk gesproken woord van de president, konden er weinig oneffenheden in ontdekken.
Over de auteur
Arnout Brouwers schrijft voor de Volkskrant over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
Biden zei dat de VS, Duitsland, en Roemenië elk nog een Patriot-systeem zullen geven, dat Italië het vergelijkbare Europese Samp-t zal leveren en dat Nederland zorgdraagt voor de levering van nog een Patriot-systeem. Dat telt op tot vijf systemen, maar sommige daarvan waren de afgelopen tijd al toegezegd en Nederland levert weliswaar 3 Patriot-lanceerinrichtingen en een Patriot-radar, maar is nog bezig bij andere landen de ontbrekende onderdelen voor een volledig Patriot luchtverdedigingssysteem los te praten.
De vijf systemen gaan ‘zo snel mogelijk’ naar Oekraïne, zei Biden. De tientallen tactische luchtafweersystemen (Nasams, Hawks, Iris-T en Gepard) worden de ‘komende maanden’ gestuurd, volgens een verklaring die de leiders van de vijf betrokken landen, inclusief premier Schoof, en Oekraïne dinsdag publiceerden. Daarin worden ook Canada, Noorwegen, Spanje en het Verenigd Koninkrijk genoemd die een integrale rol blijven spelen in de levering van tactische luchtverdediging. Andriy Yermak, hoofd van Zelensky’s kabinet, reageerde tegenover Politico blij op de komst van meer luchtverdediging, maar zei erbij dat de levering ervan onnodig ‘vertraagd’ was.
Afzwaaiend secretaris-generaal Jens Stoltenberg werd onder lof bedolven tijdens de ceremonie en Biden zelf hing de Medal of Freedom (de hoogste civiele onderscheiding in de VS) om zijn hals. Biden stelde tevreden vast dat nu 23 van de 32 bondgenoten met hun defensie-uitgaven aan de afgesproken ondergrens van 2 procent van het nationaal inkomen zitten. De overige negen ‘zullen spoedig volgen’, voegde hij er ietwat optimistisch aan toe.
Eerder op de dag klonken pessimistischer noten tijdens een bijeenkomst over de defensie-industrie. Daar erkende Stoltenberg dat de bondgenoten er onvoldoende in geslaagd waren hun defensieproductie te verhogen, dat de tijdlijnen die landen de industrie bieden te kort van duur zijn, en dat de afstemming tussen bondgenoten niet altijd goed is. Ook bureaucratische barrières spelen een rol.
Tijdens de top gaan de bondgenoten in een zogeheten ‘defense industry pledge’ toezeggen dat ze dit allemaal beter aan gaan pakken. ‘Poetin kan bevelen om een worstenfabriek om te bouwen tot wapenproducent, maar in onze democratie hebben we planningsprocessen die tot drie jaar kunnen duren’, zei de Estse minister van Defensie Hanno Pevkur.
Premier Dick Schoof en de nieuwe ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie zullen op de top tonen dat de Nederlandse rol als ‘aanjager’ en ‘voorloper’ onveranderd blijft. ‘Wij zullen als trouwe en constructieve bondgenoot benadrukken dat de steun aan Oekraïne rechtovereind staat, zo lang en zo veel als nodig is’, zei Schoof daarover.
De vraag of Nederland ook bereid is na te denken over verdere verhoging van de defensie-uitgaven als die discussie binnen de Navo gaat spelen, schoof hij door naar minister van Defenie Ruben Brekelmans. Die zei dat ‘erkend wordt (binnen de Navo, red.) dat er meer nodig is. Maar een concrete discussie over welk percentage dat zou moeten zijn, wordt niet voorzien.’
Op een vraag of hij tijd had Oranje in actie te zien woensdag, zei Schoof dat hij de eerste helft waarschijnlijk moet missen (dan is de Noord-Atlantische Raad bijeen), maar hoopt dat hij de tweede helft wel kan zien - samen met zijn ook net benoemde collega Keir Starmer. Schoof zei ook dat aanstaand secretaris-generaal Mark Rutte ‘zijn eigen afweging’ had gemaakt en hem gebeld had met de boodschap dat hij niet aanwezig zou zijn op de top.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant