Haar eerste debat als minister voert Marjolein Faber in de Eerste Kamer, waar ze ruim twaalf jaar als PVV-senator zat. Toen werd haar het woord ontnomen omdat ze fulmineerde over een ‘vijfde colonne’ achter de regeringstafel. Ditmaal wordt zij juist in bescherming genomen.
Het is dinsdag in de Eerste Kamer, tijdens de laatste vergadering voor de zomer, de dag van de grote omkeringen. Vanaf 2011 was Marjolein Faber ruim twaalf jaar PVV-senator en sinds 2014 tevens fractievoorzitter. Met immigratie en asiel in haar portefeuille bewaakte ze de harde PVV-lijn. Nu komt ze binnen als minister van Asiel en Migratie.
Afgelopen december nog werd Faber beëdigd als lid van de Tweede Kamer, nadat Geert Wilders haar bij de verkiezingen op plek 7 van de kandidatenlijst had gezet. Toen Kamerlid Gidi Markuszower (nummer 4 op de lijst) na de screening – om nog altijd onduidelijke redenen – afviel als beoogd minister, schoof de PVV-leider haar als vervanger naar voren.
Zie hoe Faber nu plaats neemt achter de regeringstafel en alle senatoren de bewindspersoon naar vast gebruik beleefd komen begroeten. Op de agenda staat het wetsvoorstel voor aanscherping van het openbare ordebeleid voor criminele vreemdelingen. Het is een speling van het lot dat zij het werk van haar voorganger, staatssecretaris Eric van der Burg (VVD), vandaag in haar eerste optreden als minister mag afmaken.
Het is in alle opzichten een thuiswedstrijd: Faber kent het dossier, de wetswijziging is in de Tweede Kamer met ruime meerderheid aangenomen en ze is vertrouwd met de omgeving. Het eerste wat Faber in de loop van de middag zegt, is dan ook: ‘Wat fijn om in dit huis terug te komen. Nu begrijp ik ook weer waarom ik hier in eerste instantie helemaal niet weg wou.’
Voor aanvang van het debat heeft Faber een onderonsje met senaatsvoorzitter Jan Anthonie Bruijn (VVD). Hij is de man die haar nog geen twee jaar geleden na een aantal waarschuwingen het woord ontnam, omdat ze tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen bij herhaling het kabinet-Rutte beledigde. Dat ging zo.
Faber, 18 oktober 2022: ‘Jaren geleden werd mij door de vorige Kamervoorzitter (Ankie Broekers-Knol, VVD, red.) verweten dat ik de islamitische massa-immigratie benoemde als de vijfde colonne. De vijfde colonne staat symbool voor verraad. Misschien had zij gelijk. Die vijfde colonne is eigenlijk een symptoom, een symptoom van tien jaar Ruttes wanbeleid. (...) Rutte, die ons land de pinautomaat van de wereld maakt. Rutte, die ons land laat uitwonen door honderdduizenden gelukzoekers. Rutte, die graag Nederland transformeert naar de ruïnes van Rutte. Dan vraag je je af: zit de vijfde colonne dan niet eigenlijk achter de regeringstafel?’
Bruijn, gedecideerd: ‘Nu gaat u echt te ver.’ Faber nam haar woorden niet terug en werd uitgesloten van het debat. Het zijn deze en andere uitlatingen die Faber achtervolgen sinds zij zich als kandidaat-minister presenteerde bij de hoorzitting in de Tweede Kamer, gevolgd door het chaotische debat over de regeringsverklaring vorige week. Dat zij nu als minister terugkeert in de Eerste Kamer, noemt Boris Dittrich (D66) ‘een verrassende politiek-demografische ontwikkeling’.
Nog een omkering: volgens de gangbare orde van het debat krijgt de grootste oppositiepartij als eerste het woord. In de senaat was dat sinds juni vorig jaar de BBB. Maar door de komst van het kabinet-Schoof is BBB nu een regeringspartij en mag dinsdagochtend GroenLinks-PvdA het debat openen.
Senator Farah Karimi gaat er meteen met gestrekt been in. Ze geeft eerst haar visie op het wetsvoorstel. Dat moet het makkelijker maken om aan vreemdelingen met een tijdelijke status en een zwaar crimineel verleden een permanente verblijfsvergunning te weigeren. Nu kan dat alleen bij een drugsdelict waarop meer dan 60 maanden gevangenisstraf staat. In het voorstel vervalt die termijn en kunnen ook andere onherroepelijke, zware veroordelingen (voor zedendelicten, mensenhandel, handelingen met terroristisch oogmerk) reden zijn iemand niet permanent toe te laten.
Het gaat om een kleine groep: mensen die ofwel in Nederland zijn geboren, of voor hun 4de jaar naar Nederland zijn gekomen maar geen Nederlander zijn. In schriftelijke antwoorden op Kamervragen is door immigratiedienst IND becijferd dat het om twintig mensen per jaar gaat. Voor Karimi reden om te spreken van ‘symboolwetgeving’. In de Tweede Kamer heeft de PVV nog gezegd: ‘Iets is beter dan niets.’
Dan komt Karimi aan haar tweede punt. Kan een politicus als Faber wel verantwoordelijk zijn voor een dienst die over verblijfsvergunningen beslist? Karimi: ‘Zij heeft haar hele politieke loopbaan besteed aan racistisch gedachtegoed en dehumaniserende uitspraken over iedereen met een migratieachtergrond. Hoe kan zij deze wet op een rechtvaardige manier uitvoeren?’
Dat vinden achtereenvolgens senatoren van BBB, PVV en JA21 te ver gaan. ‘We zijn hier voor een wet, niet voor een loopbaan.’ Ze krijgen gelijk van voorzitter Bruijn. ‘Ik verklaar dit buiten de orde, ik sta geen opmerkingen over de persoon van de minister toe.’ Zo ervaart Karimi de derde omkering van de dag: niet langer Faber, maar zijzelf wordt – in haar eigen woorden – ‘monddood’ gemaakt.
Bij de beantwoording van de vooral technische vragen leest Faber vaak voor vanaf papier. ChristenUnie en SP verwijten haar dat ze wel erg kort van stof is. Maar in zware politieke problemen komt zij niet. Karimi refereert nog een keer aan het verleden van de minister, door een oude uitspraak over ‘de dubbele loyaliteit van migranten’ aan te halen.
Faber doet dat af als ‘retoriek’ toen zij nog senator was. ‘Als minister heb ik geen persoonlijke opvattingen meer.’ Het is de nieuwe, omgekeerde werkelijkheid. Na het zomerreces moet blijken of zij went.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant