Vreedzame demonstranten worden volgens een rapport van Amnesty International steeds vaker hardhandig aangepakt. Slechts enkele actievoerders zijn uit op geweld, stelt de mensenrechtenorganisatie. Lijden de 'goeden' onder de 'kwaden'?
De afgelopen jaren zijn er steeds meer demonstraties, blijkt uit cijfers van verschillende Nederlandse steden. Verreweg de meeste verlopen zonder problemen, want de grootste groep protesteert vreedzaam.
Maar Amnesty ziet ook een toename in het aantal acties van burgerlijke ongehoorzaamheid. Dat zijn demonstraties die de grenzen van de wet opzoeken op een manier die voor veel mensen ongemakkelijk is.
Dat ziet ook de politie. "Sommige demonstraties worden gekaapt door mensen die willen rellen", zegt een woordvoerder van de korpsleiding tegen NU.nl. "Dat heeft te maken met ontevredenheid over hoe dingen gaan in het land en de politie is de eerste vertegenwoordiger die ze tegenkomen. Agenten zijn degene tegen wie de woede geuit wordt."
De trend waarbij vaker geweld voorkomt bij demonstraties is ontstaan tijdens de coronapandemie. "Er wordt meer geweld gebruikt, zowel door demonstranten als door de politie."
Volgens Amnesty zoeken demonstranten vaker grenzen op. En dat is juist het punt: je demonstreert omdat je boos bent over iets of omdat je aandacht wil vragen voor iets, omdat je je bijvoorbeeld niet gehoord voelt door de politiek. "Het is niet gek dat demonstranten kiezen voor een protest in een vorm waarvan zij denken dat die de meeste aandacht krijgt", zegt een woordvoerder van de mensenrechtenorganisatie.
Maar er zijn nog altijd meer mensen die vreedzaam protesteren dan mensen die geweld plegen. "Het is absoluut een probleem dat zij als hetzelfde worden gezien", zegt de Amnesty-woordvoerder. "Zowel de politiek als de politie en het publiek maken dit onderscheid onvoldoende."
Hierdoor worden er volgens de mensenrechtenorganisatie te veel en onterecht beperkingen opgelegd aan alle demonstranten. "Dat komt voort uit de gedachte dat elk risico moet worden afgedekt", denkt de woordvoerder. "Demonstranten worden gezien als een veiligheidsrisico."
Daar is de politie het niet mee eens. "Het zijn mensen die zich zorgen maken over iets en die zich willen uitspreken en gebruikmaken van hun grondrecht", stelt de politiewoordvoerder. "Maar op het moment dat er geweld of vernieling plaatsvindt, grijpen wij in."
"Op voorhand hebben we bijna altijd contact met de organisaties achter de demonstraties om de protesten zo goed mogelijk te laten verlopen", legt de politie uit. "We begeleiden jaarlijks duizenden demonstraties. Meestal gaat het goed en kunnen mensen hun punt maken."
De politie benadrukt dat ze demonstranten meermaals waarschuwt om weg te gaan zodra ze mogelijk geweld gaat gebruiken. "Als je dan besluit te blijven, is er het risico dat je een mep krijgt van een wapenstok. Zodra de veiligheid in het gedrang komt, maken we een einde aan het protest."
Maar volgens Amnesty worden demonstranten vaak benaderd vanuit een gevoel van wantrouwen. Ook worden ze gecriminaliseerd. Dat leidt ertoe dat overheid en burgers recht tegenover elkaar komen te staan, en "dat is een zorgelijke ontwikkeling".
De politie ziet ook dat er meer polarisatie in ons land is. "Er is veel ontevredenheid en mensen moeten dat kunnen uiten. Maar individuen die geweld willen plegen, verpesten het vaak voor de rest."
De politie probeert deze individuen er vaak zo snel mogelijk uit te halen, zodat een vreedzaam protest kan doorgaan. "We hebben speciale teams die deze personen snel kunnen afvoeren. Maar dat lukt niet altijd."
Om het demonstratierecht in ons land meer ruimte te geven, stelt Amnesty dat de kennis daarover moet worden vergroot. "Zowel bij het publiek als bij de overheid weet men te weinig over het belang van demonstratierecht", zegt de woordvoerder.
Daardoor zijn politici sneller geneigd eventuele overlast te voorkomen of demonstraties in te perken, bijvoorbeeld vanwege gevoelige onderwerpen. "Juist die meningen moeten worden gehoord. Dat is onderdeel van een gezonde democratie. Als je hieraan tornt door demonstraties onder druk te zetten, kunnen mensen hun onvrede niet kwijt en nemen de spanningen in de maatschappij juist toe."
Source: Nu.nl algemeen