Met tromgeroffel kondigden ze zich deze week aan: de Patriotten voor Europa, de nieuwe radicaal-rechtse fractie in het Europees Parlement, waarbij ook de PVV is aangehaakt. Maar het valt te bezien of ze een vuist kunnen maken.
Ze willen de Europese Unie van binnenuit afbreken: de Patriotten voor Europa. De nieuwe radicaal-rechtse, anti-Europese fractie in het Europees Parlement claimt daarom macht en invloedrijke posities. Een begrijpelijk streven voor de combinatie van onder meer PVV, Fidesz (Hongarije), Rassemblement National (Frankrijk), Lega (Italië), Vox (Spanje) en FPÖ (Oostenrijk,) maar vooralsnog is het tot mislukken gedoemd.
Maandag viel daar nog niets van te merken, het was feest bij de presentatie van de nieuwe Patriotten-fractie. Het woord ‘historisch’ viel veelvuldig om de oprichting van de nieuwe club van ‘soevereinen’ luister bij te zetten. De nieuwe fractie keert zich in haar eigen woorden tegen ‘de dictatuur van de EU’, ‘tegen de hegemonie van de Europese Commissie’ en ‘tegen de meerderheid in het Europees Parlement’.
Over de auteur
Marc Peeperkorn is sinds 2008 de EU-correspondent van de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
De EU is de vijand, een obscure kliek van onverkozen bureaucraten die maar één doel heeft: de vernietiging van de natiestaat. Dat de lidstaten de koers bepalen op alle niveaus van de EU, inclusief het parlement, laten de Patriotten voor Europa omwille van hun boodschap buiten beschouwing. ‘Wij zijn het Europese alternatief’, stelde de Fidesz-Europarlementariër Kinga Gál, geheel in lijn met de slogan van haar premier, Viktor Orbán.
Op papier oogt de nieuwe fractie met 84 zetels als een stevige club. Oké, beduidend kleiner dan Europese christendemocraten (188 zetels) en de sociaaldemocraten (136 zetels), maar net groter dan die andere rechtse formatie van de Europese Conservatieven en Hervormers (78 zetels) en de liberalen (76 zetels). De Patriotten zijn de opvolgers van Identiteit en Democratie (I&D); die fractie is dan ook opgeheven. Als derde politieke groep in het parlement is het logisch dat de Patriotten om invloed vragen.
Invloed krijg je door voorzitters en vicevoorzitters te leveren voor de ruim twintig commissies die het parlement telt. Deze commissies – bijvoorbeeld voor begroting, milieu of landbouw – behandelen alle wetgeving op hun beleidsterrein. De voorzitters en vicevoorzitters spelen daarbij een belangrijke rol: ze bepalen de agenda, sturen de gesprekken en zijn de spreekbuis bij publicitair belangrijke momenten.
De afgelopen dagen hebben de partijen volgens een complexe rekenmethode de relevante posities netjes verdeeld: de Patriotten zouden twee commissievoorzitters leveren (Transport, Cultuur) en acht vicevoorzitters. Zouden, want de kans dat ze die plekken daadwerkelijk krijgen is niet groot. Het zijn de commissies zelf die daarover stemmen, en de parlementariërs van de pro-Europese meerderheid zijn niet van plan de Patriotten te helpen. De christen- en sociaaldemocraten, de liberalen en Groenen zullen met tegenkandidaten komen, die wel op voldoende steun kunnen rekenen.
Dit cordon sanitaire is niet nieuw, het werd in 2019 met succes tegen I&D ingezet. En het wordt opnieuw gebruikt tegen de Patriotten, verzekeren de pro-Europese partijen. Zij gaan niet in zee met radicaal-rechts. Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie, wier tweede termijn afhangt van het parlement, denkt er net zo over. ‘We moeten duidelijk maken dat onze tegenstanders, Poetin en zijn vrienden, of ze nu van de AfD zijn, of het Marine Le Pen is of Wilders of andere extremistische krachten (...), dat zij Europa kapot willen maken’, aldus Von der Leyen eerder dit jaar.
Bij de keuze van de rapporteurs – degenen die een wetsvoorstel door het parlement moeten loodsen – vissen de Patriotten minder achter het net. De vraag is evenwel of ze die posities ambiëren: een Europese wet aangenomen krijgen is niet hun doel.
De Patriotten reageren furieus op het dreigende cordon sanitaire. ‘Compleet onacceptabel’, waarschuwde Jean-Paul Garraud (Rassemblement National) maandag. ‘Wij vertegenwoordigen miljoenen burgers.’ De pro-Europese partijen wijzen erop dat zij bijna zes keer zoveel burgers vertegenwoordigen.
Wat de Patriotten wel krijgen, is meer geld uit het parlementsbudget: een deel daarvan is speciaal gereserveerd voor parlementariërs die samenwerken in een fractie. En, mogelijk het belangrijkste: de Patriotten voor Europa krijgen als derde fractie veel spreektijd. Hun voorman Jordan Bardella (Rassemblement National) zal bij elk belangrijk debat als derde spreker ruim de tijd krijgen om zijn mening te verkondigen, zijn fractiegenoten bij minder prominente debatten ook.
In potentie een krachtig pr-wapen: retoriek in een debat trekt meer aandacht dan het noeste politiek handwerk in een commissie. Problematisch voor de Patriotten is wel dat de deelnemende partijen vaak niet op één lijn zitten. Dat bleek maandag al toen PVV-Europarlementariër Sebastiaan Stöteler zich haastte om te verzekeren dat hij pal achter Oekraïne staat, iets waar zijn kersverse collega’s van Fidesz, Rassemblement, Lega en FPÖ totaal anders over denken.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant