Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
De leiders van de 32 Navo-lidstaten komen vandaag bijeen in Washington voor de 75ste verjaardag van het bondgenootschap. Tijdens de driedaagse top staan onder andere de oorlogen in Oekraïne en Gaza op de agenda. De Amerikaanse president Joe Biden is, als leider van het belangrijkste land van de alliantie, de gastheer van de top.
De Amerikaanse verkiezingen van november hangen volgens internationale media als een donkere wolk boven de viering. Na het dramatische televisiedebat tussen Biden en de voormalige Amerikaanse president Donald Trump worden de winkansen van de laatste nog groter geacht.
Een terugkeer van Trump in het Witte Huis kan volgens Navo-diplomaten leiden tot grote spanningen binnen het bondgenootschap. Tijdens zijn presidentschap tussen 2016 en 2020 clashte Trump regelmatig met EU-regeringsleiders en uitte hij meer dan eens zijn ongenoegen met de Navo. Hoewel algemeen wordt aangenomen dat hij niet daadwerkelijk uit de alliantie zal stappen, dreigde hij recentelijk nog dat hij Navo-landen die de zogenoemde Navo-norm niet halen niet te hulp zal schieten. Momenteel besteden 23 van de 32 Navo-landen, waaronder Nederland, sinds dit jaar minimaal de afgesproken 2 procent van hun bruto binnenlands product aan defensie.
Ook zijn er zorgen over Trumps koers aangaande Oekraïne. De ex-president beloofde recent de oorlog direct na zijn aantreden te kunnen stoppen. Hoewel details van zijn plan ontbreken, vrezen de regering in Kyiv en zijn bondgenoten dat Trump Oekraïne zal willen dwingen bezet land aan Rusland af te staan.
Tom Kieft
Premier Dick Schoof heeft op X zijn afschuw uitgesproken over de Russische aanval op een kinderziekenhuis in Kiyv. Rusland bombardeerde het ziekenhuis maandag op klaarlichte dag met een kruisraket.
'De aanval op nota bene een kinderziekenhuis tekent de nietsontziende wreedheid van het regime van Poetin', schreef hij. 'Het laat duidelijk zien waarom we Oekraïne blijven steunen; voor de veiligheid van de Oekraïners en voor de veiligheid van Europa en dus ook ons land. Rusland mag deze oorlog niet winnen.'
Naast het ziekenhuis werden diverse doelwitten in andere Oekraïense steden onder vuur genomen, waaronder nog een medisch gebouw. Het dodental is inmiddels opgelopen tot 36 burgers. De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties komt morgen samen voor een spoedoverleg.
De aanval staat ook hoog op de agenda bij de Navo-top in Washington. Schoof is daarbij aanwezig. (Redactie)
Twitter bericht wordt geladen...
• Bij een grootschalige Russische aanval op meerdere Oekraïense steden zijn maandag minstens 36 mensen gedood. In het hele land zouden civiele gebouwen en infrastructuur zijn geraakt. Het gaat om een van de grootste aanvallen van Rusland op Kyiv en andere steden in de laatste tijd. De Oekraïense president Zelensky heeft ondertussen vergelding beloofd.
• De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties komt morgen samen voor spoedoverleg over de aanval op een kinderziekenhuis in de Oekraïense hoofdstad Kyiv. Rusland bombardeerde het ziekenhuis maandag op klaarlichte dag met een kruisraket. De aanval was onderdeel van het grote offensief dat vandaag plaatsvond.
De Indiase premier Narendra Modi is vandaag aangekomen in Moskou. Dat meldt het Russische staatspersbureau TASS. Het gaat om het eerste bezoek van het Indiase staatshoofd aan Rusland in vijf jaar tijd, en dus het eerste sinds Rusland is overgegaan tot de grootschalige invasie in Oekraïne.
De Indiase regering heeft tot op heden geweigerd een duidelijke kant te kiezen in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Zo heeft Modi de Russische aanval op Oekraïne niet expliciet veroordeeld en onthoudt zijn regering zich van stemming over de VN-resoluties tegen Moskou.
De reden hierachter: Rusland is al bijna 75 jaar een politieke bondgenoot en traditioneel de grootste wapenleverancier van India. Zo ontvangt India vliegtuigen, tanks, schepen, geleaste atoomonderzeeërs en raketafweersystemen die het land moeten beschermen tegen rivaal China en buurland Pakistan.
Hoewel het aandeel van de Russische wapenimport de afgelopen jaren sterk is gedaald door uitdunnende Russische wapenvoorraden, is de Indiase afhankelijkheid van Russische olie alleen maar gestegen. Door de westerse sancties tegen Rusland werden grote hoeveelheden olie met korting aan de Zuid-Aziatische reus verkocht.
Washington, eveneens een bondgenoot van India, drong er vandaag echter op aan bij Modi om tijdens zijn bezoek vast te houden aan de ‘soevereiniteit’ en ‘territoriale integriteit’ van Oekraïne. Modi ‘moet duidelijk zeggen dat elke oplossing van het conflict in Oekraïne het Handvest van de Verenigde Naties moet respecteren met betrekking tot de territoriale integriteit en soevereiniteit van Oekraïne’, zei de Matthew Miller, woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken.
Sebas van Aert
Lees hier meer: Waarom India zich niet uitspreekt over Oekraïne
De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties komt morgen samen voor overleg over de aanval op een kinderziekenhuis in de Oekraïense hoofdstad Kyiv. Rusland bombardeerde het ziekenhuis maandag op klaarlichte dag met een kruisraket. Daarnaast werden diverse doelwitten in andere Oekraïense steden onder vuur genomen, waaronder nog een medisch gebouw. Het dodental in een van Ruslands dodelijkste aanvallen in tijden is inmiddels opgelopen tot 36 burgers.
‘We zullen de laffe en verdorven aanval van Rusland op het ziekenhuis aan de kaak stellen’, schrijft de Britse VN-ambassadeur Barbara Woodward op X. Het Verenigd Koninkrijk heeft met de Verenigde Staten, Frankrijk, Ecuador en Slovenië verzocht om de bijeenkomst. Ook de Oekraïense president Volodymyr Zelensky deed een verzoek.
Twitter bericht wordt geladen...
De secretaris-generaal van de VN, António Guterres, heeft de Russische luchtaanvallen bij monde van zijn woordvoerder sterk veroordeeld. ‘Het aanvallen van burgers en burgerdoelwitten is verboden volgens het internationaal humanitair recht’, zei de woordvoerder. ‘Dergelijke aanvallen zijn onaanvaardbaar en moeten onmiddellijk stoppen.’ Hoewel het Russische ministerie van Defensie beweerde dat legerdoelwitten zijn aangevallen, heeft het daar geen bewijs voor geleverd.
Sinds de grootschalige invasie in februari 2022 is begonnen, hebben Russische aanvallen duizenden burgers het leven gekost. Desondanks ontkent Rusland het op burgers gemunt te hebben.
Sebas van Aert
Lees hier ook: Twee jaar na de invasie 10 duizend Oekraïense burgerdoden bevestigd, werkelijke aantal waarschijnlijk veel hoger
Oekraïne vraagt een spoedzitting aan van de VN-Veiligheidsraad vanwege de grootschalige Russische aanvallen op burgerdoelwitten. Dat schrijft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op X. Bij de Russische bombardementen vanochtend op meerdere Oekraïense steden zijn zeker 29 mensen gedood en 112 mensen gewond geraakt, aldus Oekraïense veiligheidsdiensten.
‘We moeten Rusland rekenschap laten afleggen voor zijn terreurdaden en Poetin voor het bevel tot de aanvallen’, schrijft Zelensky op X. ‘Elke keer dat er pogingen worden ondernomen om met hem over vrede te spreken, reageert Rusland met aanvallen op woningen en ziekenhuizen.’
Twitter bericht wordt geladen...
Kinderziekenhuis Ochmatdyt in Kyiv is een van de gebouwen die deze morgen werd getroffen. Volgens de Oekraïense veiligheidsdienst SBU is het ziekenhuis geraakt door een Russische kruisraket. Daarbij zouden zeker twee verplegers zijn gedood en zestien mensen, onder wie zeven kinderen, gewond zijn geraakt.
Het zou specifiek gaan om een Ch-101-raket, waarvan het achterste deel gevonden zou zijn. Eerder ontkende Rusland betrokken te zijn, volgens hen is het ziekenhuis geraakt door brokstukken van Oekraïense luchtafweerraketten. Moskou heeft daar vooralsnog geen bewijzen voor gegeven.
Volgens Zelensky hebben vredesbesprekingen met Rusland geen zin en kan het land alleen tot vrede worden gedwongen. ‘Dit kunnen we enkel bereiken samen met iedereen in de wereld die echt vrede wil’, schrijft hij verder op X. ‘Dit vereist voldoende steun, vastberadenheid, echte gezamenlijke actie en defensie, schouder aan schouder.’
Sebas van Aert
Oekraïne heeft onmiddellijk luchtverdediging nodig. Daartoe roept Josep Borrell, eindverantwoordelijke voor het EU-buitenlandbeleid, vandaag op via X. De oproep komt na de grootschalige aanval van Rusland op meerdere Oekraïense steden, waarbij tot op heden zeker 29 mensen zijn omgekomen. Volgens Borrell onderstreept de aanval de noodzaak voor meer luchtafweersystemen in Oekraïne.
‘Rusland blijft meedogenloos aanvallen uitvoeren op Oekraïense burgers’, schrijft Borrell verder. ‘Oekraïne heeft nu luchtverdediging nodig.’ Daarnaast zegt hij dat ‘alle verantwoordelijken voor Russische oorlogsmisdaden ter verantwoording geroepen zullen worden’.
Twitter bericht wordt geladen...
Met zijn woorden zet Borrell de roep om meer luchtafweersystemen van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky kracht bij. Zelensky vraagt westerse landen al maanden om meer ondersteuning bij de luchtverdediging van het land. Specifiek vraagt hij om zeven Patriot-luchtafweersystemen. Na een lange tijd lobbyen zijn er vooralsnog vier van dat soort geavanceerde systemen geleverd. Zo hebben de Verenigde Staten er een voor hun rekening genomen en zei de Duitse ambassadeur in Kyiv dat Duitsland onlangs een derde systeem aan Oekraïne heeft gegeven. Daarnaast zou ook Roemenië een Patriot-systeem hebben toegezegd.
Nederland heeft weliswaar geen volledige Patriot beloofd, maar wel onderdelen ervan. Die moeten samen met onderdelen uit andere westerse landen een compleet afweersysteem vormen, dat vervolgens aan Oekraïne kan worden gegeven. De aanvallen van vandaag vormen nog meer motivatie om die onderdelen, een Patriot-rader en drie Patriot-lanceerinchtingen, snel te leveren, aldus Defensieminister Brekelmans op X.
Twitter bericht wordt geladen...
Volgens Brekelmans, die dit weekeinde in Odessa was voor een eerste officiële ontmoeting met Zelensky en defensieminister Roestem Oemerov, kan Oekraïne daarnaast rekenen op 24 Nederlandse F-16-toestellen. Die levering zal plaatsvinden ‘op korte termijn’, aldus de Nederlandse minister. Tijdens zijn bezoek zag Brekelmans nog maar eens in wat de toegevoegde waarde van adequate luchtverdediging is. ‘Je kunt wel helpen met het repareren van beschadigde energiecentrales, maar zonder goede luchtverdediging kunnen die zo weer worden verwoest.’
Sebas van Aert
Lees hier ook: Kinderziekenhuis in Kyiv geraakt bij grote Russische aanval op Oekraïense steden
De Oekraïense president Zelensky zegt dat Oekraïne de grootschalige Russische aanval van maandagochtend zal vergelden. Op welke manier, zei hij niet. Ook zal Oekraïne erop aandringen dat de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties bij elkaar komt.
De aanval op verschillende steden waaronder Kyiv is de grootste op Oekraïense burgerdoelen in tijden. Inmiddels is het dodental opgelopen tot zeker 29. De Russen raakten onder meer een kinderziekenhuis in Kyiv, waar twee medewerkers werden gedood.
Volgens de Oekraïense inlichtingendiensten is het ziekenhuis getroffen door een Russische ballistische raket. Daar zou onder meer een staartstuk van aangetroffen zijn. Rusland beweert het ziekenhuis niet te hebben bestookt, maar stelt dat het is geraakt door resten van Oekraïense luchtafweer. Voor die bewering levert Rusland geen bewijs. Ook een ander medisch centrum in Kyiv is volgens Oekraïne geraakt. Daarbij vielen vier doden.
De aanvallen op Oekraïense steden zijn voor Zelensky aanleiding om nog eens op te roepen tot extra luchtverdediging. De laatste maanden zijn er enkele extra Patriot-systemen toegezegd aan Oekraïne, maar die zijn niet voldoende om het hele land te beschermen tegen dergelijke aanvallen.
Bij de Navo-top die morgen van start gaat in Washington stond extra luchtafweer al op de agenda. Dat punt zal door de aanvallen van vandaag alleen maar prominenter worden. Zelensky, die vandaag op bezoek is in Warschau, zegt daar om concrete toezeggingen van bondgenoten te vragen.
Joram Bolle
Het dodental van de Russische aanvallen op Oekraïense steden is opgelopen tot zeker twintig, meldt het ministerie van Binnenlandse Zaken. Er vielen zeker vijftig gewonden in Kyiv, Kryvy Rih, Dnipro, Kramatorks, Pokrovsk en Slovjansk.
Vooralsnog lijkt Kryvy Rih wat betreft het aantal slachtoffers de zwaarst getroffen stad. Er vielen volgens de gouverneur van de regio zeker tien doden. Tien mensen liggen met zware verwondingen in het ziekenhuis.
Waarschijnlijk loopt het dodental nog verder op. In Kyiv is een kinderziekenhuis geraakt. President Zelensky zegt dat er nog slachtoffers onder het puin liggen.
Twitter bericht wordt geladen...
Burgemeester Klitsjko van Kyiv meldt dat daar minstens honderd reddingswerkers proberen slachtoffers te redden. Tegenover persbureau Reuters spreekt Klitsjko van ‘één van de ergste aanvallen’ sinds het begin van de oorlog in februari 2022.
De Nederlandse minister van Defensie Ruben Brekelmans grijpt de aanval aan om op te roepen Oekraïne snel meer luchtverdediging en F-16’s te sturen.
Joram Bolle
Bij een grootschalige Russische aanval op onder meer de Oekraïense hoofdstad Kyiv zijn maandag minstens vijf mensen gedood. Negen raakten gewond. In het hele land zouden civiele gebouwen en infrastructuur zijn geraakt. In Kryvy Rih in Centraal-Oekraïne vielen zeker tien doden en 31 gewonden, in Pokrovsk in het oosten minstens drie doden.
Het gaat om een van de grootste aanvallen van Rusland op Kyiv en andere steden in de laatste tijd. In totaal schoten de Russen veertig raketten af op Oekraïense doelen, waaronder hypersonische. Aanvallen overdag, zeker op Kyiv, zijn zeldzaam; de meeste Russische aanvallen op steden vinden ‘s nachts plaats.
‘Een aanval op Oekraïne op een moment waarop de meeste mensen op straat zijn. Gestoorde Russische terroristen’, schrijft de stafchef van president Zelensky Andriy Jermak op Telegram.
Volgens Zelensky hebben de Russen een kinderziekenhuis in Kyiv geraakt. Of het gaat om een directe treffer of om brokstukken van neergeschoten Russische raketten is nog onduidelijk. De burgemeester van Kyiv zegt dat er in het kinderziekenhuis zeker drie gewonden zijn gevallen.
Joram Bolle
De EU produceert veel minder 155 mm-granaten dan ze daarover naar buiten brengt. Dat schrijven journalistieke collectieven uit Europa, die gezamenlijk onderzoek hebben gedaan naar de productiecapaciteit in de EU. In Nederland werkte The Investigative Desk mee aan het onderzoek.
Volgens de EU lag de productiecapaciteit aan het begin van dit jaar op 1 miljoen granaten per jaar. Aan het eind van het jaar zou de capaciteit op 1,4 tot 1,7 miljoen granaten moeten liggen. Anonieme bronnen binnen de defensie-industrie noemen die getallen echter overdreven. De werkelijke capaciteit ligt tussen de 400 en 600 duizend granaten. Dat zou ook blijken uit interne documenten van de Duitse fabrikant Rheinmetall, de belangrijkste producent van 155 mm-granaten.
Oekraïne kampt al geruime tijd met ernstige tekorten aan 155 mm-granaten. Dat is de standaardmunitie voor westerse artillerie. Mede vanwege het gebrek daaraan, is het front in Oekraïne al tijdenlang goeddeels bevroren. Oekraïense eenheden moeten scherp kiezen welke doelen ze aanvallen.
Volgens Oekraïne heeft het land zeker 2 miljoen 155 mm-granaten nodig op jaarbasis. Die komen niet alleen uit de EU, ook uit de VS. Dat land heeft sinds het begin van de oorlog al 3 miljoen granaten geleverd. Europa houdt echter rekening met een verkiezingswinst van Donald Trump in november. Dan kan het zijn dat Oekraïne afhankelijker wordt van Europese leveringen van wapens en munitie.
Joram Bolle
De Hongaarse premier Viktor Orbán zegt een ‘vredesplan’ voor China in Oekraïne te waarderen. Dat deed hij bij een onaangekondigd bezoek aan China. Het is het derde onaangekondigde bezoek van Orbán in een week tijd: eerder bezocht hij Oekraïne en Rusland. Volgens Orbán probeert hij daarmee gesprekken over vrede op gang te krijgen.
China heeft volgens Orbán een belangrijke rol te spelen in Oekraïne. Al begin 2023 kwamen de Chinezen met een twaalfpuntenplan dat zij presenteerden als vredesvoorstel. Vanuit het Westen is dat nooit erg serieus genomen. Zo kwam het woord ‘oorlog’ in het hele document niet voor, wijst het eenzijdige sancties af en is er geen veroordeling van Rusland in opgenomen.
Bovendien is China betrokken bij de levering van onderdelen die Rusland kan gebruiken in de oorlogsindustrie. Het gaat niet direct om wapens, maar wel om bijvoorbeeld elektronica, chips en machines. Die gebruikt Rusland in drones of om zelf andere wapens mee te produceren.
Desondanks is China volgens Orbán een van de belangrijkste mogendheden om vrede te bewerkstelligen tussen Rusland en Oekraïne. Welke rol hij precies voor China ziet weggelegd, is onduidelijk.
Joram Bolle
Het belangrijkste nieuws van afgelopen weekend:
• Nog in hun eerste week als minister hebben Caspar Veldkamp (Buitenlandse Zaken, NSC) en Ruben Brekelmans (Defensie, VVD) dit weekeinde een bezoek gebracht aan Oekraïne. Veldkamp en Brekelmans reisden vrijdag direct na de ministerraad naar de zuidelijke havenstad Odesa en troffen daar president Volodymyr Zelensky en zijn defensieminister Roestem Oemjerov.
• Oekraïne heeft in de nacht van zaterdag op zondag een munitiedepot in de Russische grensprovincie Voronezj getroffen met een droneaanval. De aanval vond plaats in de buurt van het dorp Sergejevka, op zo’n 80 kilometer van de Oekraïens-Russische grens. Rusland zou in het depot raketten, artilleriegranaten en kogels opslaan, aldus de SBOe-bron. Op beelden van de brand, die rondgaan op sociale media, is een grote rookwolk te zien en zijn explosies te horen.
• Hongarije heeft een overleg tussen zijn buitenlandminister en diens Duitse evenknie geannuleerd. Het Hongaarse ministerie van Buitenlandse Zaken meldde expliciet dat de annulering niet politiek gemotiveerd is, nadat er deze week binnen de Europese Unie grote ophef ontstond over het bezoek van de Hongaarse premier Viktor Orbán aan de Russische president Poetin. Een ‘onvoorziene verandering’ in de agenda van zijn minister wordt als reden aangevoerd voor de annulering.
Lees hier het volledige vorige liveblog terug.
Kinderziekenhuis in Kyiv geraakt bij grote Russische aanval op Oekraïense steden
Hoe verloopt de strijd in Oekraïne? Een actueel overzicht met kaarten en grafieken
Source: Volkskrant