Tot grote verrassing van veel Fransen werd niet de partij van radicaal-rechtse Marine Le Pen, maar het linkse blok onder leiding van Jean-Luc Mélenchon de grootste bij de verkiezingen. Maar ook zonder Le Pen wordt regeren voor Macron haast onmogelijk.
Eén ding is duidelijk na de definitieve verkiezingsuitslag, concluderen Franse en internationale media: Franse kiezers hebben zich gemobiliseerd tegen een verkiezingsoverwinning van radicaal-rechts. Een ruime meerderheid keerde zich tegen het Rassemblement National (RN) van Marine Le Pen.
Het afwenden van een radicaal-rechtse verkiezingsoverwinning was te danken aan een stilzwijgend verbond tussen linkse en centrumpartijen, die in aanloop naar de tweede verkiezingsronde strategisch hun kandidaten terugtrokken. Zo wilden ze het de RN-kandidaten in de Franse kiesdistricten zo moeilijk mogelijk te maken.
En met succes: zowel het linkse Nieuw Volksfront (NFP) als Macrons partij Ensemble klom in de tweede ronde van de verkiezingen zondag over RN heen. Op het eerste gezicht lijkt het dat Macrons verrassende gok om met onverwachte parlementsverkiezingen radicaal-rechts af te stoppen goed heeft uitgepakt. Maar met die opluchting dienen zich meteen nieuwe problemen aan.
Geen partij kwam zondag in de buurt van de 289 zetels die nodig zijn voor een meerderheid. Dat betekent dat partijen in de onwennige situatie van coalitievorming komen. Daar heeft de Franse politiek weinig ervaring mee. Doorgaans klonteren partijen met vergelijkbare opvattingen samen in allianties, waarna één van die allianties een forse of zelfs absolute meerderheid haalt. Maar dat was zondag niet het geval.
Ten minste twee van de drie grootste allianties - het linkse NFP, het centrumrechtse Ensemble en het radicaal-rechtse RN - zullen met elkaar in zee moeten om zo'n meerderheid te halen. Maar de verschillen in het zwaar gepolariseerde parlement zijn groter dan ooit.
Zo innig en succesvol als het verbond tussen NFP en Ensemble in de afgelopen week was, zo groot zijn de ideologische verschillen tussen beide partijen buiten verkiezingstijd. NFP hakte in de afgelopen jaren hard in op Macrons liberale beleid. Samenwerking tussen NFP, Ensemble of RN leek op voorhand onhaalbaar, schrijft Politico. Daarmee verzandt Frankrijk hoogstwaarschijnlijk in een politieke impasse.
De Franse grondwet schrijft voor dat Macron nu als president aan zet is om een nieuwe premier te benoemen. Mélenchon zelf zei dat hij "klaar" is voor het premierschap, maar de radicale NFP-leider is volgens Le Monde zelfs binnen zijn eigen partij niet omstreden. Dit onder meer vanwege beschuldigingen van antisemitisme toen hij aanslagen op joden in Frankrijk bagatelliseerde.
Toch zal Mélenchon aandringen op een linkse premier, maar Macron houdt voor nu vast aan partijgenoot en zittend premier Gabriel Attal. Een bron dicht bij de president zegt tegen The Economist dat Macron vindt dat de verkiezingsuitslag niet duidelijk maakt "wie zou moeten regeren". Dus kan Attal in het kader van de stabiliteit het beste nog even blijven zitten, is Macrons redenering.
Attal zal aanblijven om het land door de aanstaande Olympische Spelen in Parijs en het formatieproces te loodsen. In die afkoelingsperiode moeten de verschillende partijen een uitweg uit de politieke impasse proberen te vinden. Dat kan bijvoorbeeld door een minderheidsregering te vormen, een partijloze technocratische regering samen te stellen of toch een coalitie te smeden. Alle drie de opties hebben zo hun grote ingewikkeldheden.
De keuze van Macron om vervroegde verkiezingen uit te schrijven heeft geleid tot chaos en instabiliteit in de Franse politiek, schrijft Politico-hoofdredacteur Jamil Anderlini maandag in een commentaar. De president zal een onstuimige laatste drie jaar van zijn presidentschap beleven. En hij zal nog vaak terugdenken aan de dag waarop hij besloot om vervroegde verkiezingen uit te schrijven.
Source: Nu.nl algemeen