Home

Twijfels in VS over Navo en steun aan Oekraïne: ‘Het is een heel diep konijnenhol waarin je je waagt’

Een krappe meerderheid van de Amerikanen vindt nog steeds dat de Navo Amerika’s veiligheid vergroot, maar bij het 75-jarige bestaan van het bondgenootschap leven er veel twijfels: ‘In plaats van de Oekraïense grens zouden we onze eigen grens moeten verdedigen.’

Lou en Beth, een ouder echtpaar uit Virginia, schuilen met nicht Beverly uit Colorado voor de hitte in de schaduw van het landhuis van Amerika’s eerste president George Washington bij Mount Vernon (Virginia). Dat de Navo-top dinsdag in Washington aftrapt met een viering van het 75-jarige bestaan van de alliantie, weten maar weinig van de bezoekers van dit glooiende, lommerrijke landgoed dat uitkijkt over de machtig brede Potomac-rivier. Maar gevraagd wat ze ervan vinden, reageert Beth enthousiast. ‘Het is heel belangrijk om de Navo te houden, want het zijn onze bondgenoten!’

Ze vindt ook dat Amerika vooral moet doorgaan met het ondersteunen van Oekraïne. ‘Als Poetin zijn zin krijgt, blijft hij gewoon doorgaan in andere richtingen.’ Manlief Lou is zo mogelijk nog stelliger. Hij diende als militair in de jaren zeventig vier jaar bij de Navo en zegt: ‘De Navo is nu zelfs nog relevanter dan toen. Nu zijn we bijna terug in tijden van de Tweede Wereldoorlog. Dit is ongekende agressie.’

Over de auteur
Arnout Brouwers schrijft voor de Volkskrant over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.

Maar nicht Beverly twijfelt. ‘Ik denk wel dat het belangrijk is, maar dingen veranderen. Ik denk dat er een heel ander verhaal zit achter wat wij te horen krijgen. En om Oekraïne zo te steunen… Het is wel een heel diep konijnenhol waarin je je waagt.’ Ze lacht verontschuldigend, maar vervolgt: ‘Een diepe afgrond.’ Rusland is niet het grootste gevaar, zegt ze. ‘Dat is Noord-Korea, en ons interne kwaad.’

Het is een vraag die al vanaf het begin door de geschiedenis van de Amerikaanse republiek loopt: wat moet de grens zijn van haar internationale verplichtingen? Die vraag is weer actueel, en deze historische grond bij Mount Vernon – die Amerikanen uit heel het land aantrekt – is een goede plek om de meningen daarover te peilen.

Afgelegen positie

George Washington formuleerde een antwoord in zijn afscheidsrede, in 1796. Waarom zouden we de voordelen van onze afgelegen positie opgeven en ons steken in de wisselvalligheden en frequente controverses van de Europese politiek, vroeg hij zich af. ‘Waarom zouden we onze grond verlaten om op buitenlandse grond te staan?’ Hij beloofde weg te blijven ‘van permanente allianties met elk deel van de buitenlandse wereld, voor zover als we daartoe in staat zijn’.

Sindsdien is er veel veranderd. George Washingtons woorden – in zijn tijd begrijpelijk – zijn deels onbruikbaar gemaakt als recept voor Amerika’s koers. Na de Tweede Wereldoorlog stonden de VS op het hoogtepunt van hun politieke en militaire macht aan de basis van de Verenigde Naties én van een stelsel van allianties in Europa, het Midden-Oosten en Azië. De geografische afstand waarop George Washington in zijn tijd nog kon rekenen, is door de modernisering van wapens en technologieën verpulverd.

Maar Amerika heeft zich moegestreden in oorlogen in het Midden-Oosten en stelt zich opnieuw vragen die direct na het einde van de Koude Oorlog urgent werden. Niet Amerika’s internationale betrokkenheid staat ter discussie, maar wel de wijze waarop die wordt vormgegeven.

Bij de slave quarters van Mount Vernon – er werkten meer dan driehonderd tot slaaf gemaakten op George Washingtons grote landgoed – lopen Isaac Peterson en Todd Wallace rond, twee 17-jarige scholieren uit Morristown (New York). De Navo kennen ze en vinden ze ‘absoluut relevant’, maar over de steun aan Oekraïne twijfelen ze.

Europees conflict

‘Ik begrijp het wel, Rusland tegengaan en zo, maar ik ben er geen groot fan van’, zegt Isaac. ‘Het is goed dat Oekraïne zichzelf verdedigt, want ze werden aangevallen. Maar het is niet aan ons om ons ermee te bemoeien.’ De Amerikaanse steun aan Oekraïne heeft ‘positieve kanten’ gehad, beaamt Todd, ‘maar ik denk ook dat we het met rust moeten laten, want het wordt erger en erger.’ ‘Het is een Europees conflict, wij zijn er een hele wereld vandaan’, vindt Isaac. ‘En de Russen haten ons zo al genoeg, dus we moeten de zaak niet op de spits drijven.’

In een recente peiling van de gezaghebbende Amerikaanse denktank Chicago Council on Global Affairs zegt een krappe meerderheid van de Amerikanen (52 procent) dat de Navo de Verenigde Staten veiliger maakt. Ruim een derde van de respondenten (35 procent) meent dat het Navo-lidmaatschap geen verschil maakt.

De twijfel is groter onder Republikeinen dan onder Democraten, maar ook onder ‘Trump Republikeinen’ wil slechts een kleine minderheid de stekker uit de Navo trekken (9 procent) of de verplichtingen jegens de militaire alliantie verminderen (11 procent). Maar bijna zes op de tien Trump Republikeinen vinden dat de VS hun veiligheidsgarantie moeten opschorten totdat de Navo-bondgenoten meer geld uitgeven aan hun eigen defensie.

In de buurt van George Washingtons tombe ontsnapt een man van middelbare leeftijd op een bankje onder een grote spar even aan de felle zon. Zijn naam is Jason en hij komt uit de staat Arizona. Ook hij denkt dat Amerikanen ‘in het algemeen’ nog wel van mening zijn dat de Navo relevant is. Zelf is hij voorstander van steun aan Oekraïne. ‘Als Rusland meer land en macht zou winnen, zou dat ook de VS raken.’

Twijfels en tweedracht

Maar Jason begrijpt de twijfels. ‘Veel mensen hebben vragen over de hoeveelheid geld die we eraan uitgeven. Dat leidt tot tweedracht. We moeten voor onszelf zorgen voordat we met miljarden gaan smijten om Oekraïne te helpen.’ Toch vindt hij die investering ‘uiteindelijk’ de moeite waard het te doen. Hij denkt dat het Congres al te drieste acties van Trump tijdens diens mogelijke tweede termijn als president zal verhinderen. ‘Zo zit ons systeem in elkaar. Tenminste, dat hoop ik’, voegt hij er lachend aan toe.

Vlakbij Washingtons graftombe ligt ook het oudste Amerikaanse herdenkingsteken, uit 1929, ter herinnering aan de tot slaaf gemaakten die er naamloos werden begraven. George Washington zelf gaf bij zijn overlijden zijn slaven de vrijheid, maar niemand volgde dat voorbeeld, ook zijn eigen familie niet.

Op weg naar deze beladen plek lopen Marie, een oudere dame uit Texas, en haar neefje. Marie vindt het een slecht idee om Oekraïne bij de Navo te halen. ‘Oekraïne wilde lid worden en nu is er oorlog. Dus ik weet het niet.’

Over de militaire alliantie zegt ze: ‘Ik weet niet hoelang het nog kan doorgaan. De Navo heeft een goede rol gespeeld in het bewaren van vrede, maar kan niet elk land in de wereld opnemen.’ Verwijzend naar de talloze problemen die nog in de VS zelf zijn op te lossen, zegt ze erop tegen te zijn ‘dat wij elke twee maanden voor een bedrag van 2 miljard dollar aan hulp naar Oekraïne sturen. De behoeften hier worden genegeerd. En onze grens staat helemaal open. In plaats van de Oekraïense grens zouden we onze eigen grens moeten verdedigen.’

Gevaarlijke wereld

Toch ziet ook Marie een gevaarlijke wereld die om Amerikaanse betrokkenheid vraagt. ‘We lopen nu meer gevaar dan voorheen. Er zijn raketten die je van overal ter wereld kunnen raken.’ De grootste bedreiging ziet ze in ‘de combinatie van China, Noord-Korea en Rusland, die een alliantie vormen en de wereld willen beheersen. Dat zal ze nooit lukken, maar het zal veel problemen geven.’ Daarom is het wel nuttig om bondgenoten te hebben, vindt ze. ‘Als die zich tenminste echte vrienden tonen. Want als het zogenaamde vrienden zijn aan wie jij gewoon het geld levert, dan weet ik het niet.’

Donald Trump zou de problemen kunnen aanpakken, denkt Marie. ‘Ik denk niet dat Poetin zal opgeven, maar ik geloof wel dat hij vrede zal sluiten als wij voor Trump kiezen. Trump zal Poetin bezoeken, en ook Noord-Korea. Dat doet hij. Hij bezoekt die mensen en sluit vrede met ze. Niemand anders durft ze in de ogen te kijken.’

Ondertussen staat de zon op zijn hoogste punt en zoekt iedereen de schaduw op. De hitte maakt de tekst op een museumbordje des te indringender: ‘De tot slaaf gemaakten werkten van zonsopgang tot zonsondergang.’

Lees ook

Geselecteerd door de redactie

Source: Volkskrant

Previous

Next