De verkiezingen in Frankrijk zijn niet uitgelopen op een overwinning voor Marine Le Pen. Omdat veel kiezers strategisch stemden, eindigde haar Rassemblement National (RN) op de derde plaats en won links. We bespreken de verrassende uitslag met correspondent Eline Huisman.
Hoe groot is de verwarring in Frankrijk over de uitslag?
‘Dit is volstrekt onverwacht. De vraag na de eerste ronde was niet of Le Pen en haar RN zouden winnen, maar hoe groot de partij zou worden. In peilingen liep het RN ook nog altijd voorop. Maar deze peilingen gaven de situatie weer op nationaal niveau, niet hoe de situatie in de kiesdistricten was. Ook was duidelijk of er nog wel genoeg Fransen bereid waren om strategisch te stemmen om zo een overwinning van Le Pen te voorkomen.
‘Was links wel bereid om de kandidaat van Macron te steunen in de tweede ronde en andersom? Macron, die niet populair is onder linkse kiezers, had gewaarschuwd voor extreemlinks en daarmee was het linkse blok in zekere zin besmet geworden. De afgelopen dagen werd opgeroepen om zo’n tegenstem, tegen het RN, uit te brengen maar dat de linkse alliantie Nouveau Front Populaire (NFP) de grootste zou worden, werd niet verwacht.’
Over de auteur
Stieven Ramdharie is nieuwsverslaggever van de Volkskrant met defensie als belangrijkste specialisme.
Twitter bericht wordt geladen...
Hoe gaat het nu verder in de komende dagen? Zijn er al premierskandidaten?
‘Dat zal het spel worden de komende dagen: wie wordt de nieuwe premier? De radicaal-linkse leider Jean-Luc Mélenchon, leider van een van de grootste partijen in de linkse alliantie, heeft al interesse getoond. Maar hij is een omstreden figuur die veel verzet oproept. Hij is een stokebrand, met autoritaire trekken, die de aandacht trekt met felle uitspraken, onder andere over politieke tegenstanders en journalisten. Mélenchon is dus niet bepaald iemand die verbindt.
‘Formeel is Macron niet verplicht om een linkse kandidaat te benoemen als premier. De Grondwet geeft hem die ruimte, zelfs als een partij de absolute meerderheid heeft gehaald. De vraag is nu of Macron het initiatief gaat geven aan links. Of kiest hij iemand uit zijn eigen coalitie die tweede is geworden? De voorwaarde is wel dat de kandidaat-premier verzekerd moet zijn van genoeg steun in het parlement. Anders wordt hij snel weggestemd met een motie van wantrouwen.’
Twitter bericht wordt geladen...
Hoe is de stemming bij Le Pen en haar partij?
‘De teleurstelling in het radicaal-rechtse kamp is groot. Le Pen dacht al na bij wie ze steun zou kunnen zoeken mocht haar partij niet de absolute meerderheid halen. In de peilingen werd de partij steevast een overwinning toegedicht. RN-woordvoerder Julien Odoul zei gisteravond bij France 2 dat men ‘de prijs zal betalen voor deze non-keuze’.
‘Odoul liet hiermee zijn teleurstelling over de Franse kiezer duidelijk blijken. De alliantie van de schande’, zo noemde partijleider Jordan Bardella het republikeinse front van linkse partijen en het kamp-Macron. Maar tegelijk is de uitslag ook een historische voor Le Pen. Vergeleken met de vorige verkiezingen heeft het RN een grote zetelwinst geboekt. Ze kunnen de groei van de partij verder uitbouwen, richting de presidentsverkiezingen van 2027, wanneer Le Pen hoopt president te worden.’
Twitter bericht wordt geladen...
Komt deze uitslag Le Pen daarom in zekere zin ook niet goed uit?
‘Dat was een van de analyses toen Macron besloot deze verkiezingen uit te schrijven: het RN zou bij winst onderuitgaan als ze moesten gaan regeren. Want dan zou blijken dat met Le Pen niet viel samen te werken en dat het partijprogramma van het RN niet uitvoerbaar was.
‘Deze uitslag hoeft geen drama te zijn voor Le Pen. De partij houdt er vermoedelijk rekening mee dat de onvrede onder de Fransen in de komende jaren nog verder zal groeien, waardoor Le Pen een nog grotere kans maakt op het presidentschap. Le Pens adviseur Philippe Olivier leek daarop al te zinspelen toen hij gisteren tegen een Franse journalist zei: ‘Denkt u dat de problemen van immigratie, onveiligheid, schulden en koopkracht opgelost zullen worden, in een land zonder echte meerderheid?’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant