Aan het begin van Festival der Liebe, zondagavond uitgezonden op NPO 3, vroeg ik me af hoeveel extra geld Chantal Janzen en Jan Smit hadden gevraagd om zich te laten uitdossen in respectievelijk dirndl en lederhose. ‘Ein Festival der Liebe, das braucht die ganze Welt’, zongen ze, de twee BN’ers die misschien wel het best kunnen doorgaan voor Nederlandse Taylor Swifts. Veel mensen vinden ze leuk, maar vooral: niemand vindt ze echt stom. Daarvoor zijn ze simpelweg te neutraal, te weinig uitgesproken.
Over de auteur
Doortje Smithuijsen is filosoof en journalist. Voor de Volkskrant schrijft ze essays en reportages en doet ze eens in de vijf weken dienst als tv-recensent.
Een paar seconden later, toen de camera over het publiek surfte, bleek Ahoy vol te staan met dinrdls en lederhosen. En bleek iedereen vloeiend Duits te kunnen: ‘Hast du kurz Zeit fur mich’ werd keihard meegeblèrd met Frans Bauer. Bovendien leerde even googelen dat Smit en Janzen geen geld hoefden te vragen voor dit optreden – ze waren zelf producent. Extra Swift-punten.
Afgelopen weekend bood de Eras Tour zo’n beetje alle serieuze media aanleiding om aandacht te besteden aan fenomeen Swift. Omdat het wel ging om Kwaliteitsmedia met grote K, lag de focus vooral op ‘Swiftonomics’: het geld dat fans zouden uitgeven (1000 euro per persoon), de geschatte economische influx (30 miljoen) en de vraag of dit iets zou doen met de inflatie (nee). ‘Wat heb je betaald?’, vroeg een Nieuwsuur-verslaggever twee meisje bij de merchandise-stand. Op het antwoord (390 euro) reageerde hij bijna bestraffend: ‘Daar kan je voor naar het concert.’ Twee 14-jarigen moesten opbiechten VIP-tickets te hebben gekocht. De kleinste – beugel, glittermake-up – verklaarde: ‘We wilden zó graag.’
Hallucinant was vervolgens een blokje Swiftologie: cultuurwetenschappers die zich verdiepen in bijvoorbeeld Swift-lyrics of haar invloed op het feminisme, moesten om beurten onderzoeksvragen oplezen in de camera. Alsof Nieuwsuur wilde zeggen: het is niet raar dat wij hier aandacht aan besteden, kijkers, universiteiten doen het ook!
Ondertussen legden Swifties zelf beter uit waarom Swift zo’n megasucces is. ‘Je kunt met haar meeleven’, zei een meisje met een gezicht vol glitter tegen Nieuwsuur. Een fan die de NOS thuis interviewde: ‘Alles waar zij doorheen gaat, ga ik ook doorheen.’ Op tafel lagen vriendschapsbandjes die fans tijdens concerten uitwisselen – blijken van genegenheid tussen volslagen vreemden. Wie naar een Swift-concert gaat, stel ik me voor, voelt zich omringd door duizenden gelijkgestemden.
Gek genoeg wordt als het over Swift gaat zelden verwezen naar de oplopende eenzaamheidscijfers onder meisjes. Ja, Swift is sterk in PR en maakt toegankelijke meidenpop. Maar ze is vermoedelijk iconisch omdat ze iets aanbiedt dat onder jongeren steeds schaarser wordt: verbinding.
Daaraan moeten Smit en Janzen ook gedacht hebben, toen ze zich in klederdracht hesen: in tijden van polarisatie is de belofte van ‘und allen die so sind wie dir, die laden wir gern ein’ voldoende om twee keer Ahoy uit te verkopen. Het tweetal neemt alvast een voorschot op een aanhoudend guur politieke klimaat: een tweede Festival der Liebe is aangekondigd voor 2025.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant